VII SA/Wa 1217/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku, nr [...] Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego ze zmianą jego sposobu użytkowania na budynek mieszkalny, zlokalizowany na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] w Gminie Ł.. W uzasadnieniu decyzji podano, że inwestor spełnił wszelkie niezbędne wymagania formalne, przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a projekt jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Od decyzji tej odwołał się sąsiad inwestora Z. S., zarzucając, że projektowana zabudowa znajduje się nie tylko w granicy jego działki, lecz na nią wkracza, natomiast nadbudowa stanowiąca wyniesienie ściany granicznej na zaprojektowaną wysokość uniemożliwi wykorzystywanie części jego działki, nadto w ścianie granicznej zostały zaprojektowane otwory okienne, a zmiana przeznaczenia zabudowy z gospodarczej na mieszkaniową uniemożliwi mu zbudowanie przylegającego budynku gospodarczego. Wojewoda [...] (na oznaczenie organu na pieczęci nagłówkowej podano "[...] Urząd Wojewódzki") decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty, podtrzymując w uzasadnieniu argumentację organu I instancji i uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Z. S. złożył skargę na tę decyzję ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wbrew sformułowaniom zawartym w zaskarżonej decyzji organy obu instancji nie dokonały wszechstronnej oceny materiału faktycznego i prawnego sprawy. Zawarte w uzasadnieniach decyzji werbalne deklaracje organów o zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami nie odpowiadają ustaleniom faktycznym, zastrzeżenia skarżącego i istniejące wątpliwości nie zostały poddane stosownym analizom, ani nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniach decyzji. W pismach skarżącego pojawił się zarzut naruszenia przez projektowaną inwestycję jego własności, powtórzony następnie w skardze, iż ściana budynku o długości 22 m znajduje się na terenie jego działki. Kwestia ta nie została w ogóle wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym. Przepisy Prawa budowlanego nakładają na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane. Jeżeli oświadczenie takie zostało podważone przez stronę postępowania budowlanego przez wskazanie konkretnych okoliczności, podlega ono zbadaniu i wyjaśnieniu sprzeczności przez organ. Złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi bowiem czynność dowodową podlegającą ocenie organu i stanowiącą, w znaczeniu procesowym, odpowiednik oceny dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 75 § 2 k.p.a. Przeciwko takiemu oświadczeniu, podobnie jak przeciwko zaświadczeniu organu, może być przeprowadzony przeciwdowód, a skoro strona postępowania podnosi tę kwestię, to obowiązkiem organu jest jej zbadanie i ustosunkowanie się do niej w uzasadnieniu decyzji, czego w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu nie uczyniono. Kolejnym zarzutem skarżącego, do których w ogóle nie odniosły się organy obu instancji, było naruszenie odległości zabudowy od granicy działki sąsiedniej w kontekście ustaleń wynikających z decyzji o warunkach zabudowy, szczególnie, iż dotychczasowa zabudowa pierwszej kondygnacji, nad którą zaprojektowano nadbudowę, znajduje się w ostrej granicy z działką skarżącego, według którego jest ona położona ok. 2 m w głąb jego działki. W tej sprawie pominięto również odniesienie się do zarzutów o istnieniu otworów, traktowanych jako luksfery, przeznaczonych do wypełnienia kształtkami szklanymi. Zadaniem organu budowlanego jest m.in. dokonanie oceny zamierzenia inwestycyjnego w kontekście zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji tej jest mowa o formie architektonicznej budynku dostosowanej do tradycji regionalnej (pkt 2, lit. a, ppkt 2 decyzji o warunkach zabudowy). Sąd wprawdzie oceny takiej zgodności nie mógł dokonać ze względu na niedołączenie do akt elementów graficznych wspominanej decyzji, nieznana jest jednak Sądowi architektoniczna tradycja wykorzystująca w polskiej zabudowie regionalnej kształtki szklane do wypełniania otworów w ścianach z desek. Organy tej kwestii nie wyjaśniły. Organy nie dokonały również oceny odległości zamierzonej zabudowy od granic sąsiedniej działki, nie przeprowadziły też analizy konsekwencji zmiany funkcji budynku gospodarczego na mieszkaniową w aspekcie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, czego wymaga art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego W zakresie odległości wymaganych dla zabudowy od granic sąsiedniej działki (o czym mowa m.in. w § 12 i 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury) należało przeprowadzić stosowną analizę z uwzględnieniem przeznaczenia obu działek, tj. działki podlegającej zainwestowaniu i działki skarżącego, mając na uwadze definicję tego pojęcia zawartą w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Mowa tam o "działce budowlanej", przez co należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Jeśli bowiem działkę podlegającą zainwestowaniu potraktowano jako działkę budowlaną, to rozważeniu przez organy podlegały również skutki jej zabudowy w kontekście identycznych uprawnień do zagospodarowania swojej działki przez skarżącego (art. 4 Prawa budowlanego), pomimo, że obecnie użytkowana jest rolniczo. Niezależnie zaś od powyższego organy powinny wziąć pod uwagę treść § 272 przywołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w tym pkt 3 tego przepisu, nakazujący zapewnienie budynkowi sytuowanemu bezpośrednio przy granicy działki posiadanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 272 ust. 4 i 5. W decyzji brak zaś oceny czy taką klasę posiada drewniana ściana zaprojektowanego budynku. Istotną wadą decyzji jest oznaczenie organu. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał. Na zaskarżonej decyzji umieszczono – na oznaczenie organu - pieczęć o treści "[...] Urząd Wojewódzki". Tymczasem organem wyższego stopnia, który posiada kompetencje do rozpatrywania odwołań od pozwoleń budowlanych wydanych przez starostów jest wojewoda, w tym przypadku Wojewoda [...], a nie jego urząd i takie oznaczenie powinno widnieć w decyzji. Czym innym natomiast są dane adresowe organu wydającego decyzję, które oczywiście mogą być zamieszczone w decyzji jako dane urzędu czy jednostki zamiejscowej (delegatury) urzędu. Wady i uchybienia powyższe uzasadniają w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że uchybienia te dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.