I SA/Wa 668/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-25
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, która została utworzona po dacie 27 maja 1990 r., jest prawidłowa, jeśli organ pierwszej instancji powołał się na istnienie działki w nowej ewidencji gruntów z lat 80. XX wieku?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została uchylona, ponieważ organ odwoławczy błędnie przyjął, że działka nr [...] nie istniała przed 27 maja 1990 r. Sąd uznał, że organ ten nie wyjaśnił sprawy w sposób właściwy, nie ustalił kiedy i na podstawie jakich czynności powstała przedmiotowa działka, a także nie zbadał jej stanu prawnego w rejestrze gruntów na dzień 27 maja 1990 r. Dokumentacja wskazuje, że działka istniała wcześniej niż przyjął to organ odwoławczy, co uzasadnia uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
Gmina K. wystąpiła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości (działka nr [...]). Wojewoda [...] decyzją stwierdził nabycie własności, wskazując na istnienie działki w nowej ewidencji gruntów z lat 80. XX wieku. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody, uznając, że działka nr [...] została utworzona dopiero w 2000 r. i nie istniała w dniu 27 maja 1990 r. Gmina K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa, w szczególności art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta K. kwotę 440( czterysta czterdzieści) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 668/05
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej N., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objętej wykazem hipotecznym Lwh [...] i odmówiło stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...], powołując art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., stwierdził nabycie z mocy prawa własności nieruchomości opisanej w zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie podjęte po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2004 r., decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] - organ pierwszej instancji przyjął, że działka nr [...] utworzona wykazem zmian gruntowych sporządzonych w dniu 14 listopada 2000 r. przez geodetę inż. H. B. - w miejsce poprzednio istniejącej działki nr [...] i nie pozostająca przed dniem 27 maja 1990 r. w prawidłowo ustanowionym zarządzie poprzednika prawnego odwołującej się Spółki, stała się jako mienie państwowe w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. własnością Gminy K., na obszarze której była położona.
Z aktualnie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy wniosek komunalizacyjny Gminy K. z dnia 26 kwietnia 2001 r., nr [...] obejmujący działkę nr [...], a zgodność kopii tego wniosku z oryginałem stwierdził w dniu 1 grudnia 2004 r. swoim podpisem starszy inspektor wojewódzki mgr J. S.
Natomiast z wykazu zmian gruntowych wynika, że w dniu 14 listopada 2000 r., uprawniony geodeta inż. H. B. spowodowała utworzenie tym wykazem spornej działki nr [...] w miejsce poprzednio istniejącej działki [...], posiadającej inną powierzchnię, a więc i w konsekwencji nie tylko inne oznaczenie ewidencyjne ale i inne granice aniżeli nowo utworzona po dniu 27 maja 1990 r. działka nr [...]. Sporne mienie nie jest więc tożsame z istniejącym w dniu 27 maja 1990 r.
W ocenie organu odwoławczego komunalizacja mienia, która nastąpiła z mocy samego prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może dotyczyć wyłącznie mienie państwowego i tylko według jego stanu z dnia 27 maja 1990 r. Zatem komunalizacja mienia w oparciu o przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może objąć tylko mienie dokładnie takie jakie istniało w dniu 27 maja 1990 r. Ewentualne utrzymanie w mocy decyzji Wojewody byłoby niedopuszczalnym usankcjonowaniem fikcyjnego przeniesienia wstecz (na dzień 27 maja 1990 r.) istnienia działki nr [...], utworzonej wiele lat po tej dacie, łącznie z nieuprawnionym spowodowaniem zmian w ewidencji nieruchomości, w której to kwestii organy komunalizacyjne nie są właściwe.
Skoro Gmina K. nawet nie wspomina by wystąpiła lub zamierzała wystąpić o stwierdzenie nabycia przez nią istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...], a domaga się konsekwentnie skomunalizowania wyłącznie działki nr [...], co do której nie wykazała spełnienia na dzień 27 maja 1990 r. przez ten składnik przesłanek określonych art. 5 ust. 1 (przede wszystkim tożsamości z mieniem wówczas istniejącym), to jej wniosek komunalizacyjny z dnia 26 kwietnia 2001 r. nie mógł być uwzględniony, a w rezultacie także i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nie mogła zostać utrzymana w mocy.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina Miejska K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa bezpodstawnie przyjęła, że działka nr [...] nie istniała w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie przepisów powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, że Gmina K. wystąpiła z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez tą Gminę prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej K., w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdził nabycie przez Gminę K. prawa własności tejże działki nr [...] powołując się m.in. na art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że działka ewidencyjna nr [...] powstała w wynik założenia nowej ewidencji gruntów na podstawie obwieszczenia z dnia [...] lipca 1986 r. ogłoszonego w Dz. Urz. Województwa [...] nr [...] z dnia [....] sierpnia 1986 r. o założeniu nowej ewidencji w miejsce dotychczasowego operatu ewidencji gruntów. Zmiana oznaczenia działki w ewidencji gruntów nie została ujawniona w księgach wieczystych przed dniem 27 maja 1990 r. Podstawę zmiany oznaczenia parceli [...] na działkę ewidencyjną nr [...] stanowi wykaz zmian gruntowych sporządzonych przez geodetę inż. H. B. w dniu 14 listopada 2000 r. za numerem książki robót [...].
Natomiast Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przyjęła, że działka nr [...], o której komunalizację wystąpiła skarżąca gmina, została utworzona wykazem zmian gruntowych sporządzonym w dniu 14 listopada 2000 r. przez geodetę inż. H. B. Tym samym organ odwoławczy uznał, że działka nr [...] nie istniała w dniu 27 maja 1990 r., a zatem wniosek o jej komunalizację nie może być uwzględniony. Natomiast organ odwoławczy nie wziął w ogóle pod uwagę okoliczności powołanych przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2004 r., a dotyczących nowej ewidencji gruntów.
W materiale dokumentacyjnym znajduje się wykaz zmian gruntowych sporządzonych w dniu 14 listopada 2000 r. dla działki nr [...] (k. 11), na którym widnieje adnotacja o tym, że dane o nowym stanie przyjęto z operatu ewidencji gruntów na podstawie obwieszczenia z dnia [...] lipca 1986 r. ogłoszonego w Dz. Urz. Województwa [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r. o założeniu nowej ewidencji w miejscu dotychczasowego operatu ewidencyjnego gruntów. Z wykazu tego wynika, że nowa działka nr [...] z obrębu [...] odpowiada dotychczasowej parceli numerów [...] w księdze wieczystej Lwh [...]. W aktach administracyjnych znajdują się również kserokopie takich dokumentów jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 14 stycznia 1991 r., znak [...] Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego w K. (k. 58) i w załączniku do tego zawiadomienia już wymieniona jest działka nr [...] z obrębu N. (k. 56), a także oświadczenie tego Kierownika z dnia 15 listopada 1991 r., nr [...] (k. 55) o ustalenie ceny gruntu Skarbu Państwa położonego w N. obręb [...] i w załączniku do tego dokumentu również wymieniona jest działka nr [...] (k. 53). Dokumentacja ta wskazuje, że działka nr [...], o której komunalizację ubiega się skarżący, istniała wcześniej niż przyjął to organ odwoławczy. Nie można więc uznać, że działka ta została utworzona dopiero w dniu 14 listopada 2000 r., gdyż jest to data sporządzenia wykazu zmian gruntowych, sporządzonego na konkretne zamówienie i w konkretnym celu, a nie data utworzenia działki nr [...] jak to błędnie przyjął organ odwoławczy. Prowadzi to do wniosku, że organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy w sposób właściwy i pozwalający na jej rozstrzygnięcie zgodnie z prawem. Organ ten wyszedł z błędnej przesłanki, że działka nr [...] nie istniała w dacie 27 maja 1990 r., przez co nie mogła być skomunalizowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Tym samym zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 i 80 kpa, gdyż organ odwoławczy w ogóle nie ustalił kiedy i na podstawie jakich czynności powstała przedmiotowa działka nr [...], co pozwoliłoby jednoznacznie ocenić, czy działka ta istniała w dacie 27 maja 1990 r. i jaki był jej stan prawny. Organ ten nawet nie zbadał jakiej treści wpis odnośnie tej działki istniał w dacie 27 maja 1990 r. w rejestrze gruntów, a znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów donośnie tej działki jest według stanu na 12 stycznia 2001 r., co w żadnym razie nie odzwierciedla stanu w rejestrze gruntów na dzień 27 maja 1990 r.
Przy piśmie z dnia 11 stycznia 2006 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nadesłał kserokopię decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu K. z dnia [...] marca 1988 r., nr [...], w której orzeczono o wprowadzeniu zmian w rejestrze gruntów os. [...], obręb [...] dz. adm. N. w taki sposób, że wprowadzono podział działki nr [...] na m.in. działkę [...] (k. 29-36), co również wskazuje, że działka nr [...] istniała już przed 27 maja 1990 r.
Powyższe uzasadnia więc uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustali, mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dokumentacyjnego, który uzupełni w niezbędnym dla właściwej jego oceny zakresie, czy przedmiotowa działka nr [...] istniała w dacie 27 maja 1990 r. i czy spełniała przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie (...) do jej skomunalizowania.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło