II SA/Wa 2565/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-15

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przyznać świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeśli wnioskodawca otrzymuje już inne świadczenie ustawowe (rentę socjalną)?
Ratio decidendi
Świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może być przyznane, jeśli wnioskodawca otrzymuje już inne świadczenie ustawowe, ponieważ warunkiem przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest brak niezbędnych środków utrzymania, a otrzymywanie renty socjalnej wyklucza spełnienie tej przesłanki. Ponadto, przepisy nie przewidują zbiegu świadczenia w drodze wyjątku ze świadczeniami ustawowymi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania jej renty rodzinnej w drodze wyjątku. Prezes ZUS uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, ponieważ otrzymuje rentę socjalną. Skarżąca podniosła, że nadal istnieją przesłanki do otrzymywania świadczenia z uwagi na jej stan zdrowia, wydatki na leki oraz trudną sytuację materialną matki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Elwira Spiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] września 2004 r. r. i odmówił przyznania M. C. renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS M. C. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Skarżąca od dnia [...] sierpnia 2004 r. jest uprawniona do świadczenia ustawowego - renty socjalnej. Okoliczność ta wyklucza możliwość przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, ponieważ nie można uznać, że nie posiada ona niezbędnych środków utrzymania. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującą się trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła zarzut, że nadal istnieją przesłanki do otrzymywania przez nią świadczenia, jest bowiem nadal osobą chorą, która musi wydawać dużo pieniędzy na niezbędne leki. Nadto matka skarżącej wpadła w pułapkę kredytową i w tej chwili otrzymuje z zakładu pracy bardzo niskie wynagrodzenie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten uzależnia przyznanie świadczenia od spełnienia wszystkich czterech przesłanek w nim wymienionych. Jedną z nich jest brak niezbędnych środków utrzymania W sprawie ustalono, że skarżąca otrzymuje od dnia [...] czerwca 2004 r. rentę socjalną. Posiada, więc środki na utrzymanie. Warto tu wskazać, że przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z uwagi na uznaniowy charakter świadczenia określonego w art. 83 ust. 1 o przyznaniu, którego decyduje wyłącznie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie przewidują zbiegu tego świadczenia ze świadczeniami ustawowymi przyznawanymi przez organy emerytalno - rentowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt II SA 388/01). Nie można, więc przyznać tego świadczenia wtedy, gdy strona otrzymuje inne. Organ, więc prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 83 ustawyart. 83art. 13 § 2 ustawyart. 1 § 1art. 83 ust. 1art. 151art. 132 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło