II SA/Go 662/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2004 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego został poinformowany o złym stanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...], którego właścicielem jest A.L.. W związku z treścią pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w sprawie postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku o nr [...] i sygnaturze [...] na podstawie art. 66 ust. 1 i 3 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 roku Nr 207. poz. 2016 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98. poz. 1071 z późniejszymi zmianami) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A.L. wykonanie remontu budynku gospodarczego usytuowanego w [...] na działce nr [...], polegającego na przemurowaniu ściany szczytowej wraz z zakotwieniem w terminie do [...] października 2004 roku. Powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji T.L. - żona A.L., odebrała w dniu [...] sierpnia 2004 roku wraz z pouczeniem o możliwości odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji. W dniu 22 marca 2005 roku A.L. złożył zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2005 roku. nr [...] oraz odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 roku. w którym stwierdził, iż mimo upływu terminu odwołania kwestionuje jej rozstrzygniecie i wnosi o uchylenie powyższej decyzji. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, iż powyższe odwołanie od decyzji nr [...] z [...] lipca 2004 roku zostało wniesione w dniu 22 marca 2005 roku, czyli po upływie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, co w świetle art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać za niedopuszczalne. W uzasadnieniu organ stwierdził również, że zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 roku. znak: [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] odebrała T.L. żona A.L. w dniu [...] maja 2005 roku. Na powyższe postanowienie A.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, że organ rozpoznał zażalenie od decyzji organu l instancji tylko pod kątem upływu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto przedstawił okoliczności sporządzenia protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2005 roku wyjaśniając przy tym, iż nie zamieszczono w nim wnioskowanych przez skarżącego uwag dotyczących dokonywanych przez M.M. rozbiórek. A.L. zarzucił również Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż w decyzji z dnia [...] lipca 2004 roku, nr [...] przyjęto w stosunku do pozostałości murów nazwę "budynek". Skarżący zarzucił również organowi I instancji, iż nie otrzymał protokołów z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2004 roku i [...] marca 2005 roku. A.L. w swojej skardze stwierdził również, iż należący do niego obowiązek usunięcia zagrożenia został przez niego spełniony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał woje wcześniejsze stanowisko w sprawie dodając jedynie, iż w jego ocenie zarzuty zawarte w: skardze nie dotyczą postanowienia z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] lecz odnoszą się wyłącznie do ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 roku. nr [...] oraz podjętych przez ten organ czynności dotyczących sprawdzenia wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku. W związku z czym organ II instancji w przedmiotowej sprawie wniósł o oddalenie skargi. A.L. w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2005 roku stwierdził, iż odwołanie od decyzji [...] z dnia [...] lipca 2004 roku zostało złożone po terminie do jego wniesienia z powodu błędnych informacji udzielonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym A.L. podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze ponadto przyznał, iż nie kwestionuje okoliczności złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z przekroczeniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednakże z przyczyn odmiennych niż zarzuty skargi. Co prawda podniesione przez skarżącego zarzuty merytoryczne nie były przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się znaczącej sprzeczności pomiędzy ustalonym stanem faktycznym sprawy, a podaną podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy zauważyć, iż jak słusznie zauważył organ odwoławczy. A.L. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 roku. nr [...] z przekroczeniem terminu do jego wniesienia, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja organu I instancji doręczona została w dniu 6 sierpnia 2004 roku. natomiast odwołanie w sprawie zostało wniesione w dniu 22 marca 2005 roku. Słusznie też Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż naruszona została norma prawna zawarta w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami). Jednakże w przepisie tym są przewidziane dwie odrębne sytuacje procesowe, a mianowicie: niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (zob. wyrok NSA z 10 listopada 1998 r.. III SA 898/97). Organ odwoławczy błędnie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła niedopuszczalność odwołania. Ustawodawca wymieniając dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania wskazuje, iż jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Druga zaś ujęta jest w ogólnym sformułowaniu "niedopuszczalności odwołania". Poza taką formułą kodeks nie określa bliżej, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania. W orzecznictwie panuje pogląd, iż przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Do podstawowych przyczyn niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej zalicza się: a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, np. ze względu na jej niedoręczenie którejkolwiek ze stron postępowania lub gdy czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną); b) niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym (należy w tym miejscu nadmienić, iż samo pouczenie strony o możliwości wniesienia odwołania od decyzji w sytuacji, gdy przepis prawa wyłącza prawo odwołania, nie tworzy dla strony takiego uprawnienia - por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r., I SA/Gd 170/00): c) ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., V SA 235/00). Podmiotowy charakter niedopuszczalności odwołania mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, niezdolności odwołującego się do czynności prawnych (por. wyrok NSA z 14 września 1995 r,. SA/Wr 2618/94), bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych, (por. wyr. NSA z dnia 21 września 2001 r., I SA 335/00). Natomiast o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania możemy mówić wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w rozdziale 10 k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14-dniowego. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie. Jest to bowiem okoliczność obiektywna (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665). W świetle powyższych argumentacji w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niewłaściwie zastosował normę prawną zawartą w art. 134 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ II instancji przyjął, iż decyzja organu I instancji miała charakter decyzji ostatecznej co z kolei spowodowało zasadność stwierdzenia o niedopuszczalności odwołania od tej decyzji. W ocenie Sądu w świetle przytoczonego powyżej stanowiska doktryny jasno wynika, iż niedopuszczalność odwołania można stwierdzić jedynie w stosunku do odwołania od decyzji ostatecznej organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., V SA 235/00). Zatem nie ulega wątpliwości, iż organ II instancji nie mógł stwierdzić niedopuszczalności odwołania od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdzając, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązany był do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 10 czerwca 1999 r.. I SA 1517/98 i wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r.. IV SA 2294/96). Co prawda w orzecznictwie reprezentowany jest również pogląd, iż - organ odwoławczy może wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu, ale dopiero po ostatecznym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu, wydanie bowiem postanowienia o przywróceniu terminu wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu odwołania, (por. wyroki NSA: z 31 maja 2000 roku, SA/Sz 565/00 i z 23 lipca 1999 roku. I SA 350/98) -jednakże w przedmiotowej sprawie okoliczność taka nie zaistniała. Przyjęta przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niewłaściwa podstawa prawna zaskarżonego postanowienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik spraw). Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270). należało decyzję organu II instancji uchylić. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270) stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270).