VI SA/Wa 1796/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-25
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną na przedsiębiorcę za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i wykresówek, mimo że przedsiębiorca twierdził, iż odpowiedzialność spoczywa na kierowcy będącym odrębnym przedsiębiorcą, a także czy naruszenie przepisów wspólnotowych może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary pieniężnej, stwierdzając, że organ II instancji nie zbadał należycie kluczowej kwestii odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, w szczególności rozbieżności między treścią umowy o świadczenie usług a zeznaniami kierowcy. Ponadto, sąd uznał, że organ nie ustosunkował się do wcześniejszej decyzji o podobnym stanie faktycznym, naruszając zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Jednocześnie sąd oddalił zarzut braku podstawy prawnej do nałożenia kary za naruszenie przepisów wspólnotowych, wskazując, że prawo unijne obowiązuje w Polsce na równi z prawem krajowym od momentu przystąpienia do UE.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na przedsiębiorców J. J. i A. J. przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a następnie utrzymania części kary w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zarzuty dotyczyły nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego. Skarżący podnosili, że odpowiedzialność spoczywa na kierowcy, a także kwestionowali podstawę prawną nałożenia kary za naruszenie przepisów wspólnotowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 1000 zł, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 295 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na przedsiębiorców J. J. i A. J. prowadzących firmę pod nazwą "A." karę pieniężną w łącznej wysokości 1.000 zł w tym; za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (200 zł) i za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (za każdą wykresówkę po 200 zł - razem 800 zł).
Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2005 r. na drodze krajowej nr [...] (O.). Podczas tej kontroli kierowca M. M., prowadzący pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą oświadczył, że jest zarejestrowanym przedsiębiorcą świadczącym usługi kierowania na rzecz tylko jednej firmy tzn."A." J. J. i A. J., z którymi w styczniu 2005 r. zawarł umowę. Kierowca okazał wypis z licencji nr [...] wystawiony przez Starostę [...] na rzecz przewoźnika "A." J. J. i A. J.
W trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego strona dostarczyła zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr ewid. [...] o wpisie M. M. do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie zakres działalności gospodarczej obejmuje także usługi transportowe.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 92 ust. 1 pkt. 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późniejszymi zmianami), lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b i lp. 1.11.9 ust. 3 lit a załącznika o ustawy o transporcie drogowym oraz co do wykresówki art. 15 ust. 2 i ust.7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 r. - dalej jako rozporządzenie Rady EWG Nr 3821/85) a także przepisy art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879).
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzucała: naruszenie art. 92 i 93 ustawy o transporcie drogowym, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 15 ust. 3, 4 oraz 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - poprzez ich błędne zastosowanie oraz naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego poprzez nałożenie kary pieniężnej pomimo braku winy i skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.
W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że A. J. w dniu [...] stycznia 2005 r. dokonała wykreślenia swojej osoby z ewidencji działalności gospodarczej, natomiast J. J. kontynuuje w pełnym zakresie prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą P.
Zdaniem skarżących na podstawie żadnego z podanych w decyzji przepisów nie jest możliwe nałożenie kary pieniężnej. Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zawiera bowiem wyczerpujący katalog aktów prawnych, których naruszenie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, nie może stanowić podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej , gdyż jest on przepisem wyłącznie technicznym i nie stanowi samodzielnego źródła jakichkolwiek obowiązków.
Skarżący podnieśli, że ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. określa czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. W rozważanym przypadku ustawa ta nie znajduje więc w ogóle zastosowania, skoro M. M. świadczył usługi kierowania pojazdem na podstawie umowy cywilnoprawnej jako odrębny przedsiębiorca, czego dowodem jest umowa nr [...] o świadczenie usług kierowania pojazdem zawarta w dniu [...] stycznia 2005 r. Również art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nie mogą mieć zastosowania, gdyż zgodnie z ustępem 2 tego przepisu obowiązek wystawienia kierowcy zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu lub prowadzeniu pojazdu, do którego nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia 3820/85, ciąży wyłącznie na pracodawcy. Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców obowiązki dotyczące wystawiania zaświadczeń stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe i to przedsiębiorca ma obowiązek przedkładania na żądanie uprawnionej osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli stosownego oświadczenia.
Zdaniem strony powołane Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 nie może więc być podstawą nałożenia kary pieniężnej, gdyż art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wymienia Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 wśród aktów prawnych, których naruszenie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 nie jest też wiążącą Rzeczpospolitą Polską umową międzynarodową. Rozporządzenia Rady (EWG) stanowią bowiem część krajowego porządku prawnego i kwalifikowane są do unijnego prawa pochodnego (w odróżnieniu od prawa pierwotnego, tj. umów międzynarodowych). Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 jest bowiem na podstawie art. 249 akapit 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską częścią krajowego porządku prawnego.
W ocenie skarżących zorganizowali oni transport w taki sposób, aby możliwe było dotrzymanie norm czasu pracy przez kierowcę (poprzez wyznaczenie odpowiedniego czasu, w jakim przewóz ma być wykonany oraz zapewnienie wystarczającej liczby kierowców), zapewnili prawidłowe działanie przyrządu kontrolnego i jego legalizację, przeprowadzali również okresowe kontrole prawidłowości stosowania obowiązujących przepisów i dostarczyli kierowcy prawidłowe wykresówki. Na podstawie umowy zawartej pomiędzy skarżącymi a M. M. kierowca zobowiązał się do dopełnienia wszelkich obowiązków wynikających z tytułu ponoszenia przez niego odpowiedzialności za przekroczenie norm czasu pracy kierowców oraz nieprawidłowe prowadzenie zapisów (§ 6 ust. 3 przytoczonej umowy). Powołane okoliczności wskazują na to, że skarżący poczynili wszystkie możliwe czynności aby zapobiec naruszaniu prawa przez kierowcę. Wszelkie konsekwencje naruszenia czasu kierowania pojazdem obciążać więc powinny w całości kierowcę.
Jednocześnie w odwołaniu wyrażony został pogląd, iż odpowiedzialność z tytułu kar pieniężnych została ukształtowana przez ustawodawcę jako odpowiedzialność typu strict liability, co oznacza, że "wprawdzie wina nie jest przesłanką odpowiedzialności, ale sprawca deliktu może się od odpowiedzialności zwolnić, jeżeli udowodni, że zrobił wszystko, czego od niego rozsądnie wymagać można, aby do naruszenia prawa nie doszło",. W sytuacji braku jakiejkolwiek winy po stronie skarżących nie powinni oni ponosić odpowiedzialności za naruszenie prawa przez osobę trzecią. Żaden przepis nie nakłada na podmiot wykonujący transport drogowy odpowiedzialności za zachowania kierowcy - będącego odrębnym i niezależnym przedsiębiorcą, na które nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu. Brak w szczególności przepisu, który obciążałby wykonującego transport drogowy odpowiedzialnością za naruszenie norm czasu kierowania pojazdem, które adresowane są bezpośrednio do kierowców. Zaskarżonej decyzji należy zarzucić, iż została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Tym samym w rozważanej sprawie zachodzi przesłanka nieważności decyzji.
Strona zwraca uwagę, że wskazane argumenty zostały uwzględnione m.in. w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004 r. Na podstawie tej decyzji kara pieniężna w wysokości 300 zł została nałożona na przedsiębiorcę współpracującego ze skarżącymi na takich samych zasadach jak M. M.
Na skutek rozpoznania odwołania strony decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 103 ust. 3, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.):
l. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary 1.000 złotych z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego na Panią A. J. i umorzył postępowanie w tym zakresie.
2. utrzymał decyzję w zakresie kary 1.000 złotych z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego w mocy w stosunku do strony Pana J. J.
Zdaniem organu, wobec wykreślenia z ewidencji decyzja w stosunku do Pani A. J. winna być uchylona, a postępowanie organu I instancji w tym zakresie umorzone, z uwagi na wypełnienie przesłanki z art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego (bezprzedmiotowość tego postępowania).
Przytaczając w uzasadnieniu treść przepisów art. 15 ust 3 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 87 ust 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził, że jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. i zebranego w sprawie materiału dowodowego, zatrzymany kierowca nie okazał wykresówek za dni: [...] stycznia, [...] i [...] lutego 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, nie przedstawił także żadnego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tym okresie. Ponadto analiza wykresówki z dni [...]/[...] lutego 2005 r. wykazała, iż przełącznik grup czasowych nie był używany i pozostawał niezmiennie w pozycji odpoczynku, nawet wówczas, gdy pojazdem kierował drugi kierowca jadący w tym dniu razem z Panem M. M. w załodze dwuosobowej. W wyniku tego niemożliwym było ustalenie czy kierowca wykorzystał odpoczynek dobowy. W związku z powyższym działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu Główny Inspektor stwierdził, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Prowadzący pojazd - Pan M. M. - nie jest stroną postępowania administracyjnego, bowiem w dniu kontroli świadczył on usługę kierowania pojazdem należącym do strony niniejszego postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem powyższego jest treść umowy o świadczenie usług kierowania pojazdem zawartej w dniu [...] stycznia 2005 r. pomiędzy A. Sp. z o.o. a Panem M. M., zaś art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W odniesieniu do tego artykułu organ stwierdził, że przewoźnikiem nie jest Pan M. M., co wynika między innymi z wyjaśnień złożonych w toku postępowania, zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, a także z okazanego podczas kontroli wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz faktu, iż pojazd, którym wykonywano transport pozostaje w dyspozycji Spółki "A.".
Natomiast odnosząc się do argumentu o naruszeniu przepisów Konstytucji RP i art. 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym organ wyjaśniając swoje stanowisko w sprawie szczegółowo powołał te przepisy prawa, które doprowadziły do połączenia przepisów unijnych z prawem krajowym.
Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej w Polsce obowiązuje prawo Unii Europejskiej, a Rozporządzenia Rady są integralną częścią porządków prawnych Państw Członkowskich. Stosownie do powyższego organ stanął na stanowisku, iż naruszenie Rozporządzenia Rady stanowi jednocześnie naruszenie umowy międzynarodowej.
W obszernej skardze do Sądu co do części decyzji utrzymującej w mocy w mocy decyzję organu I instancji, skarżący J. J. wnosząc o uchylenie decyzji podtrzymał w całości zarzuty opisane w odwołaniu polegające na twierdzeniu, że podmiotem postępowania powinien być kierowca. Zdaniem skarżącego nie ponosi on odpowiedzialności za to, iż kierowca nie dysponował podczas kontroli wymaganymi dokumentami. Ponadto zarzucił dodatkowo;
1) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez nałożenie kary pieniężnej pomimo braku winy,
2) naruszenie art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania;
3) naruszenie art. 5 ust. l oraz art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich bezzasadne zastosowanie w niniejszej sprawie;
4) naruszenie art. 107 § l i 3 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji.
W związku z tymi zarzutami wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § l pkt 2) ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § l pkt 2) lit.a.) oraz jako skierowanej do osoby nie będącą stroną w sprawie (art. 156 § l pkt 4) lit.a.), ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Oprócz argumentów zawartych w odwołaniu skarżący podniósł, że w art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym ustawodawca nie wymienił przepisów wspólnotowych (w tym Rozporządzeń Rady) wśród przepisów, których naruszenie uzasadniałoby nałożenie kary pieniężnej. Art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym zawiera enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie uzasadnia ukaranie. Przepis ten ma charakter karny i w żadnym wypadku nie może być interpretowany rozszerzająco. Ukaranie na podstawie art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady stanowi więc ukaranie bez podstawy prawnej i narusza fundamentalną zasadę państwa prawnego gdyż Rozporządzenie Rady nie jest umową międzynarodową.
Zdaniem skarżącego, argument wskazujący na lukę w polskich przepisach prawnych, polegającą na braku powołania przez ustawodawcę w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym aktów prawa wspólnotowego jako przepisów, których naruszenie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, znajduje dodatkowe potwierdzenie w fakcie, iż Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 29 lipca 2005 r. uchwalił ustawę o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta przewiduje dodanie do art. 92 ust. 1 nowego punktu 8) o brzmieniu: "przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych". Sam ustawodawca dostrzegł więc, że w obecnym stanie prawnym na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6) ustawy o transporcie drogowym nie jest możliwe ukaranie za naruszenie przepisów wspólnotowych i poprzez nowelizację ustawy o transporcie drogowym doprowadził do usunięcia wskazanej luki prawnej. Także Główny Inspektor Transportu Drogowego, w sprawie o analogicznym stanie faktycznym, w dniu [...] maja 2005 r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził: "wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia, który podmiot wykonywał transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3... (...) W szczególności należy wyjaśnić, który z podmiotów zobowiązany był, w dniu kontroli, do dopełnienia obowiązków wynikających z tytułu ponoszenia odpowiedzialności za przekroczenie norm czasu pracy kierowców oraz nieprawidłowe prowadzenie zapisów (bowiem z umowy o świadczenie usług kierowania pojazdem wynika, iż odpowiedzialność taką ponosi kierowca)". W decyzji tej organ uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w celu ustalenia kto powinien być adresatem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zaznaczył, że na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym podmiotem wykonującym przewóz drogowy był skarżący, nie zaś kierowca. Potwierdzeniem tego jest brzmienie przepisów art. 4 pkt. 1-3 i 4, art. 15 ust. 1 pkt 2 lit e) art. 92 ust. 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zaznaczył, iż prawo wspólnotowe jest prawem swoistym bowiem nie będąc umową międzynarodową ani ustawą obowiązuje na podstawie traktatów międzynarodowych ratyfikowanych przez polski Sejm, a zatem z punktu widzenia konstytucyjnie określonych źródeł prawa prawo to ostatecznie czerpie swoją moc z umowy międzynarodowej - traktatu o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż to organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy a zatem nie może ograniczyć się jedynie do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W postępowaniu tym organ ma obowiązek przestrzegania przepisów procesowych, co wyraźnie wynika z art. 140 k.p.a., który mówi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
W ocenie Sądu zasadnicza kwestia kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia przepisów nie została należycie zbadana przez organ II instancji. Z umowy nr [...] o świadczenie usług kierowania pojazdem załączonej do odwołania wynika, iż umowa ta została zawarta pomiędzy kierowcą M. M. a Spółką z o.o. pod nazwą "A.", a zatem osobą prawną w rozumieniu przepisu art.33 k.c. Tymczasem kierowca M. M. przesłuchiwany w czasie kontroli drogowej wyjaśnił, że taka umowę zawarł z (...)"A." J. J., J. A." czyli z osobami fizycznymi, nie zaś z osobą prawną. W ocenie Sądu wyjaśnienie tej kwestii ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia osoby odpowiedzialnej za stwierdzone naruszenia przepisów prawa. Natomiast w decyzji organu I instancji nakładającej kary pieniężne jako adresatów wskazano J. J. i A. J. (osoby te są także wymienione w licencji). Zatem po wniesieniu przez strony odwołania, do którego dołączono kserokopię umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. ta właśnie ujawniona nowa okoliczność oraz rozbieżności pomiędzy zeznaniami kierowcy a treścią umowy nr [...] nie zostały przez organ II instancji zauważone i wyjaśnione w sposób wystarczająco wnikliwy. Jednocześnie kwestia ta została pominięta w uzasadnieniu decyzji II instancji.
Po drugie, w sprawie doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 8 k.p.a. Przepis ten ustanawia zasadę, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania lecz stanowi ona obowiązującą normę prawą, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych (wyr. NSA z 8.12.1992r., SA/Lu 694/92). Z drugiej strony w piśmiennictwie podkreśla się, iż organ administracji publicznej powinien przykładać szczególną uwagę do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i do należytego uzasadnienia decyzji zwłaszcza wtedy, gdy musi dokonać wyboru pomiędzy alternatywnymi rozstrzygnięciami albo gdy chodzi o różne interpretacje normy prawnej (M. Zdyb, J, Stelmasiak, Zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z Komentarzem, Lublin 1992r.).
Z uzasadnienia powołanej przez skarżącego przy odwołaniu wcześniejszej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] wynika, że w podobnym stanie faktycznym ukarany został kierowca K. K. prowadzący własną działalność gospodarczą w zakresie usługowego kierowania pojazdami samochodowymi i wykonujący usługi na rzecz firmy "A." J. J. i A. J. W tej sytuacji dysponując wcześniejszą decyzją organu I instancji w innej sprawie i dokonaną w niej interpretacją obowiązujących przepisów prawa strona mogła działać w zaufaniu do tej decyzji i sądzić, iż jako usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców. Należy też przypomnieć, iż w wielu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż organy administracji mogą zmieniać pogląd co do treści prawidłowego rozstrzygnięcia, które powinno zapaść w danego typu sprawach, ale musi taką zmianę dokładnie uzasadnić zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy tego samego adresata. Dlatego też zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, stanowi niewątpliwe naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998r., I SA/Łd 65/97). Natomiast organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2001r., IV SA 703/99).W rozpoznawanej sprawie organ II instancji w ogóle nie odniósł się do powoływanego przez stronę w odwołaniu faktu wydania decyzji z dnia [...] października 2004 r.
Natomiast nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego kwestionującym art. 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jako podstawę zastosowania rozporządzeń Rady (EWG). Należy bowiem przypomnieć, iż w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach został sporządzony Traktat Akcesyjny o przystąpieniu (między innymi) Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Traktat został opublikowany w Dz. Urz. L Nr 236, poz. 17. Zgodnie z jego art. 2 Uzgodnień Traktat podlegał ratyfikacji przez Rzeczypospolitą Polską na zasadach określonych Konstytucją RP i wchodził w życie z dniem 1 maja 2004 r. W celu przyjęcia przez Polskę Traktatu przeprowadzono referendum ogólnokrajowe. Uchwała o zwołaniu referendum w trybie art. 90 ust. 4 Konstytucji RP została podjęta w dniu 17 kwietnia 2003 r. Referendum przeprowadzono, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym, w dniach 7-8 czerwca 2003 r. W dniu 23 lipca 2003 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikował Traktat Akcesyjny, zaś dokumenty ratyfikacyjne zostały złożone depozytariuszowi w dniu 6 sierpnia 2003 r. Stosownie do art. 2 Zasad Traktatu Akcesyjnego od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie stały się związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed przystąpieniem. Postanowienia te nowe państwa członkowskie stały się obowiązane stosować zgodnie z warunkami określonymi w Traktatach założycielskich oraz w Traktacie Akcesyjnym. Do aktów przyjętych przez dotychczasowe państwa członkowskie zaliczają się w/w rozporządzenia Rady (EWG). Zatem organ administracyjny był obowiązany stosować przepisy wymienionych aktów tak jak przepisy prawa krajowego, albowiem z dniem akcesji przepisy unijne stały się przepisami obowiązującymi na równi z prawem polskim. W konsekwencji, jeżeli w prawie polskim brak jest stosownych regulacji prawnych, bądź są one niezgodne z regulacjami unijnymi, stosują się wprost przepisy UE. Zatem stosując przepisy unijne w rozpoznawanej sprawie organ administracji w sposób uprawniony powiązał je z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym i w następstwie tego zastosował ust. 4 tego przepisu, nakładając kary pieniężne zgodnie z załącznikiem do tej ustawy.
Nie ma też racji skarżący podnosząc konieczność badania winy. Należy wskazać, iż przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz pozostałe, powołane w zaskarżonej decyzji, nie uzależniają nałożenia kary za naruszenie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym od ustalenia winy przedsiębiorcy. Zgodnie z tym przepisami organ administracji dokonuje jedynie, w toku postępowania administracyjnego, stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje. Dlatego bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, bowiem organ administracji nie jest upoważniony do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Dlatego też, w ocenie Sądu, brak było uzasadnionych podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej części decyzji, gdyż zarzuty strony w tym zakresie okazały się niezasadne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie wyjaśnienie opisanych wyżej wątpliwości odnośnie faktu zawarcia umowy o świadczenia usług kierowania, w szczególności czy stroną tej umowy była osoba prawna (A. Spółka z o.o.), czy osoba fizyczna – J. J., skoro z faktu zawarcia tej umowy organ wywodzi skutki prawne w postaci nałożenia kary pieniężnej. Ponadto organ administracji ma obowiązek uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Natomiast brak właściwego uzasadnienia decyzji zwłaszcza w zakresie zmiany stanowiska organu co do interpretacji przepisów prawa czyni decyzję wadliwą i utrudnia jednocześnie Sądowi kontrolę legalności tej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji Sąd oparł się na przepisie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło