II SA/Sz 615/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego B. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie nieprawidłowości popełnionych przy budowie na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016) i art. 104 Kpa, , zatwierdził projekt budowlany zamienny na dokończenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, położonego przy ul. [...] w [...] oraz udzielił inwestorowi S. Z. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych objętych w/w projektem. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót. Nałożony nakaz inwestor wykonał w dniu [...] r. W dniu [...] r. PINB w [...] wydał decyzję nakazującą inwestorowi dostarczenie w terminie do [...] r. dodatkowo następujących dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i udzielenia pozwolenia na ich wznowienie: 1. Orzeczenia technicznego sporządzonego przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, potwierdzającego prawidłowość wykonania dotychczas zrealizowanych robót budowlanych. 2. Projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, sporządzonego przez osobę uprawnioną zgodnie z art. 34 ustawy Prawo budowlane. Inwestor przedłożył dokumenty wymagane w w/w decyzji. Wynika z nich, że dokonana przez inwestora zmiana w wysokości kalenicy jest zgodna z wymogami sztuki budowlanej przy sytuowaniu budynków w zabudowie szeregowej o różnych wysokościach kalenic oraz, że rozwiązanie takie jest zgodne warunkami technicznymi obowiązującymi w budownictwie, tj. z § 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 07.04.2004 r. (Dz. U .nr 109 z dnia 12.05.04 r.). Właściciel sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], B. S., zgłosił uwagi i zastrzeżenia do przedłożonego zamiennego projektu budowlanego. Jego zdaniem w projekcie tym nie uwzględniono, w związku z różnicą posadowień, konieczności dostosowania do siebie obu budynków. Inwestor odniósł się do powyższej uwagi uzupełniając w dniu [...] r. projekt zamienny o dane dotyczące różnic w wysokości posadowień i wysokości kalenic obu budynków. W związku z prowadzonym przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego postępowaniem w przedmiotowej sprawie, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] na podstawie art. 36a ust.2 Prawa budowlanego uchylił w całości swą decyzję nr [...] z dnia [...] r. znak [...] dotyczącą udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] . Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał powyższą decyzję organu I instancji. Wskazując między innymi, iż powyższa decyzja umożliwiła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wydanie decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Od powyższej decyzji właściciel sąsiedniej nieruchomości i wybudowanego na niej budynku w zabudowie szeregowej B. S. złożył odwołanie, wskazując, iż w sposób istotny narusza ona jego interesy. Zdaniem odwołującego się zatwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego projekt zamienny, na podstawie którego udzielono inwestorowi S. Z. pozwolenia na dokończenie robót budowlanych w istocie jest nieco zmodyfikowanym projektem pierwotnym i nie odzwierciedla faktycznego posadowienia budynku S. Z. na gruncie, w tym położenia tego budynku względem jego budowy oraz nie zawiera rozwiązań eliminujących naruszenie granic jego budowy.( m.in. w zakresie dachu i ścian granicznych). Podniósł, iż w licznej korespondencji prowadzonej z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego wskazywał na naruszenie granic jego budowy przez sąsiada oraz skutki, jakie to naruszenie spowodowało i spowoduje w przyszłości. Odstępstwa od projektu pierwotnego w zakresie wysokości, jak i przesunięcie budynku S. Z. w poziomie spowodowały naruszenie granic jego budowy. Budując swój dach S. Z. naruszył w części już położony dach skarżącego, niszcząc część pokrycia dachowego jego budynku. Usytuowanie dachu budynku S. Z. koliduje z dachem jego budynku. Na skutek odstępstwa w posadowieniu budynku od projektu pierwotnego, uszczerbku doznała także m.in. jedna ze ścian jego domu, z powodu braku właściwej izolacji. Powyższe kwestie a także i inne nieprawidłowości były przedmiotem licznych jego pism do Inspektora, jednak uwagi te nie zostały wzięte pod uwagę. Zatwierdzony przez Powiatowego Inspektora zamienny projekt budowlany nie uwzględnia powyższych wskazanych przez skarżącego nieprawidłowości i naruszenia jego słusznego interesu. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] r. znak [...] , wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust.1 i 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003r. Nr 207,. poz. 2016/ utrzymał w mocy decyzją organu I instancji, stwierdzając, iż nie dopatrzył się uchybień mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił przebieg postępowania oraz stwierdził, iż z przedłożonych przez S.Z. dokumentów wynika, że zmiana wysokości kalenicy jest zgodna z wymogami sztuki budowlanej przy sytuowaniu budynków w zabudowie szeregowej o różnych wysokościach kalenic oraz że rozwiązanie takie jest zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tym, że właściciel sąsiedniej posesji wniósł do przedłożonego projektu budowlanego zamiennego uwagi, podnosząc iż nie eliminuje on różnic w wysokości kalenic, w związku z różnicą posadowień, inwestor uzupełnił w dniu [...] r. projekt budowlany zamienny o dane dotyczące różnic w wysokości posadowień i wysokości kalenic. PINB w Powiecie Grodzkim [...] po sprawdzeniu kompletności i prawidłowości dostarczonych przez S. Z. dokumentów, zaskarżoną decyzją, znak: [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, co jest zgodne z treścią art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, stanowiącym, iż po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. l pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ustosunkowując się do podniesionych przez skarżącego argumentów organ odwoławczy stwierdził, iż warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest złożenie przez kierownika budowy oświadczenia m.in. o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku sąsiedniego budynku. Opisane przez skarżącego nieprawidłowości, powstałe w trakcie przedmiotowej budowy winny być zatem usunięte przed złożeniem przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. zarzucił organowi nadzoru budowlanego naruszenie art. 7 i 8 kpa w związku z art.5 ust. 1 pkt.9 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U nr 207 poz.2016 z 2003r.) oraz § 12 ust. 4 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U nr 75 poz.690 oraz z 2003 nr 33 poz.270) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym Ministra Infrastruktury z 7.04.2004 r. (Dz. U nr 109 poz.1156) oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu zajętym w zaskarżonej decyzji, Jego zdaniem, nieprawidłowości powstałe w czasie budowy budynku należącego do S. Z., które w sposób istotny naruszają uzasadnione i słuszne interesy skarżącego, winny być wyeliminowane na etapie prac projektowych, lub w prowadzonym postępowaniu o uzyskaniem pozwolenia na dokończenie budowy a nie dopiero w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W art.5 ustawy Prawo budowlane sformułowano ogólną zasadę dotyczącą wymagań, jakie musi spełnić obiekt budowlany, jak również jego budowa i użytkowanie. Projektując i budując obiekt budowlany należy m.in. zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Oznacza to, zdaniem skarżącego, iż w projekcie budowlanym, a zwłaszcza w projekcie dotyczącym budowy w zabudowie szeregowej, winno być ściśle wskazane usytuowanie budowanego obiektu względem pozostałych budynków w tej zabudowie oraz zaznaczone zmiany architektoniczne - po to, aby wyeliminować mogące ewentualnie wystąpić naruszenia granic sąsiednich budynków. Przedłożony przez inwestora S. Z. projekt zamienny, poza tym, ze nie odzwierciedla faktycznego posadowienia budynku na gruncie, nie obrazuje też usytuowania położenia tego budynku w stosunku do budynku skarżącego. Nie zaznaczono w nim wyraźnie elementów, których budowa spowodowała naruszenie granic budowy skarżącego. Wyeliminowaniu tego naruszenia służyć powinno, zdaniem skarżącego, postępowanie o udzielenie S. Z. pozwolenia na dokończenie budowy. Nie można tego uczynić w postępowaniu o użytkowanie obiektu, gdyż na tym, końcowym etapie nie będzie już możliwości żądania przywrócenia właściwych granic. Zawiadomienie o zakończeniu budowy składane jest przez inwestora bardzo często w długi czas po faktycznym terminie zakończenia budowy i już po zasiedleniu obiektu (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), co tym bardziej utrudnia skarżącemu korzystanie z budynku będącego jego własnością. Odstępstwa od projektu pierwotnego w zakresie wysokości jak i przesunięcia budynku S. Z. spowodowały nie tylko naruszenie granic budowy skarżącego, ale także i zniszczenia oraz obniżenie jej wartości oraz jakości części wybudowanego już przez skarżącego obiektu (części dachu i ścian wskutek braku izolacji doznały przebarwień i zawilgoceń). § 12 ust.4 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz.690) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 7.04.2004 r. (Dz. U. nr 109 poz.1156) dopuszcza możliwość usytuowania ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych jednego budynku bezpośrednio przy granicy ściany bez otworów okiennych i drzwiowych drugiego budynku, przylegającej do tej ściany, jednak ani ten przepis, ani też żaden inny nie pozwala na naruszenie granic drugiego budynku, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z rażącym naruszeniem słusznego interesu skarżącego. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu oznacza, że w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje wadliwą decyzję z obrotu prawnego - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Stwierdzić przede wszystkim należy, iż organ odwoławczy w wydanej decyzji nie ustosunkował się do wszystkich istotnych argumentów odwołania, w szczególności zarzutu naruszenia, przez samowolną zmianę przez uczestnika projektu budowlanego realizowanego budynku, istotnych interesów skarżącego , jako drugiego uczestnika procesu budowlanego polegającego na budowie domów w zabudowie szeregowej. W takim przypadku budowy się zazębiają i powinny być realizowane ściśle wg projektu i wzajemnych uzgodnień inwestorów. Każde odstępstwo od projektu może naruszyć interes sąsiada, który jest chroniony art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego jak też przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności przepisami powołanego w skardze rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu i na wcześniejszych etapach postępowania, argumentów skarżącego. Organy obu instancji wskazują na różnicę poziomu posadowienia budynków i związaną z tym różnicę w ich wysokości ale nie odnoszą się do problemów, które taka realizacja budowy uczestnika w wyniku jego samowolnego odstępstwa od projektu spowodowała po stronie skarżącego i jego budowy. Nie tylko zresztą bowiem wysokości posadowienia poziomu kalenicy była przez skarżącego kwestionowana ale i inne zmiany, jak zmiana kształtu i wymiarów lukarny na poddaszu oraz to, co skarżący nazywa "naruszeniem granic" jego budowy, co polegało na przesunięciu budynku uczestnika również w poziomie. Tę kwestię, mimo jej podnoszenia i akcentowania przez skarżącego organ odwoławczy pominął zupełnym milczeniem. Należy też zwrócić uwagę, iż tryb postępowania, wskazany w art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, co oznacza również wyeliminowanie naruszenia interesów osób trzecich. Nie może natomiast sprowadzać się tylko do zażądania przedstawienia przez inwestora projektu zamiennego, który uwzględni i zalegalizuje dokonane wcześniej samowolnie odstępstwa od projektu, bez uwzględnienia interesów osób trzecich. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem powinno polegać także na wyeliminowaniu naruszenia istotnego i uzasadnionego interesu osoby trzeciej. W tym stanie rzeczy skargę uznać należało za zasadną, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. Orzeczenie w pkt II wyroku oparte jest na art. 152 P.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na zasadzie wynikającej z art. 200 P.p.s.a.