II SA/Gd 1651/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2003 r., nr [...], 3. orzeka, że wymienione w punkcie pierwszym i drugim wyroku rozstrzygnięcia nie mogą być wykonane. II SA/Gd 1651/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 lutego 2003 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z zm.) nakazał K. G. rozebranie samowolnie wykonanych obiektów budowlanych na posesji przy ul. [...] w G., tj.: 1. betonowych ścian o grubości ok. 20 cm, obudowywujących wykop o wym. 2,4 m x 2,6 m i głębokości 1,6 m wykonanych przy południowej zewnętrznej ścianie budynku, przy południowo-zachodnim narożu wraz z zasypaniem wykopu 2. schodów prowadzących do piwnicy dobudowanych do przybudówki od strony północnej przy istniejących schodach wejściowych prowadzących do sklepu wraz z zamurowaniem wykutego otworu wejściowego do piwnicy w ścianie zewnętrznej budynku 3. podstawy pod tablicę reklamową w postaci dwóch stalowych słupów wzmocnionych zastrzałami ustawionych na betonowych fundamentach, zlokalizowanej w narożu działki przy ogrodzeniu od strony ulicy [...] 4. tablicy reklamowej o wym. ok. 3 m x 3 m zamontowanej na elewacji budynku od strony zachodniej Postanowieniem z dnia 24 marca 2003 r. organ drugiej instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K. G. odwołania od tej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, iż została ona doręczona odwołującemu się w dniu 6 lutego 2003 r., natomiast odwołanie nadał on w urzędzie pocztowym w dniu 21 lutego 2003 r., a więc po terminie do jego wniesienia. W dniu 15 kwietnia 2003 r. K. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przez niego odwołania od decyzji PINB z dnia 3 lutego 2003 r. Wniosek ten uzupełnił w dniu 27 maja 2003 r. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2003 r. przywrócono K. G. termin do wniesienia przedmiotowego odwołania, a następnie decyzją z dnia 30 października 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uwzględniając odwołanie, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę do Sadu na tę decyzję wniósł współwłaściciel nieruchomości Z. B., wywodząc, iż postanowienie z dnia 18 sierpnia 2003 r. przywracające K. G. termin do wniesienia odwołania, zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a. Skarżący wskazywał, że zgodnie z tym przepisem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W przypadku K. G. przyczyna ta ustała w dniu 21 lutego 2003 r., a odwołanie wniesiono po tym terminie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przyczyny uchybienia terminu wskazane we wniosku o jego przywrócenie były dla organu przekonywujące i uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek. Jeżeli organ nie zastosuje środków, które są w jego dyspozycji, w celu usunięcia negatywnych skutków wadliwego załatwienia sprawy, to sąd administracyjny rozpatrując skargę może, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Określenie, "sprawa, której dotyczy skarga", użyte w art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza sprawę w znaczeniu materialnoprawnym a nie tylko procesowym (por. wyrok NSA z 23.11.2004 r., OSK 807/04 LEX nr 155875). W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że K. G. wniósł odwołanie od decyzji PINB po terminie, tj. po dniu 20 lutego 2003 r. W swoim pierwotnym wniosku K. G. wskazał, że w związku z uczestnictwem w szkoleniu związanym i niezbędnym przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, z decyzją organu pierwszej instancji mógł zapoznać się dopiero w dniu 10 lutego 2003 r. W piśmie z dnia 27 maja 2003 r. zmodyfikował to twierdzenie wywodząc, iż mógł się z zaskarżoną decyzją zapoznać dopiero po powrocie żony z G., tj. w dniu 21 lutego 2003 r. i natychmiast wniósł odwołanie, nie zawierając w nim jednak wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 tego przepisu stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Z akt sprawy wynika, że decyzję PINB z dnia 3 lutego 2003 r. skutecznie doręczono odwołującemu się K. G. w dniu 6 lutego 2003 r. do rąk żony, zgodnie z art. 43 k.p.a. Złożone przez niego w dniu 21 marca 2003 r. odwołanie nie było skuteczne, albowiem wniesione je z uchybieniem terminu. Postanowienie PWINB z dnia 24 marca 2003 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. Rozpatrując złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uwzględnił go i termin ten przywrócił. Poza faktem wniesienia tego wniosku po terminie wskazać również należy, ze nie można zgodzić się także z oceną organu odwoławczego, iż przesłanki wskazane w uzasadnieniu tego wniosku dowodziły braku winy w dokonaniu określonej czynności w terminie. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia (niepublikowany wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., SA/Ka 1609/97). Fakt, iż skarżący przebywał na szkoleniu do dnia 10 lutego 2003 r., a następnie, jak wskazał nie zapoznał się z decyzją, ponieważ nieobecna była jego żona, nie może być traktowany jako niezawinione niedochowanie terminu i z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił postanowienie PWINB z dnia 18 sierpnia 2003 r. przywracające termin do wniesienia odwołania, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Wyeliminowanie z obrotu prawnego powyższego postanowienia prowadzi do stwierdzenia, iż merytoryczna decyzja PWINB z dnia 30 października 2003 r., wydana po rozpoznaniu odwołania K. G. rażąco narusza prawa, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który, wobec wyeliminowania postanowienia PWINB z dnia 18 sierpnia 2003 r., nie został skutecznie przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, decyzji która zgodnie z art. 16 § l Kpa korzysta z ochrony trwałości. Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.