VII SA/Wa 1155/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] wydanej dnia [...] września 2004 r. w sprawie zatwierdzeni projektu zamiennego i udzielenia K. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. W. B. we W., obejmującego zmiany w elementach zewnętrznych budynku (dobudowa ganku, dobudowa pomieszczenia technicznego w piwnicy z tarasem nad nim, powiększenie garażu, zabudowę tarasu w parterze budynku, adaptację poddasza i dobudowę balkonu od strony ogrodu). Zdaniem organu kontrolowana decyzja nie spełnia przesłanek mogących skutkować stwierdzenie jej nieważności. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. Z. właściciel sąsiedniej nieruchomości) podnosząc, że usytuowanie w budynku tarasu i schodów powoduje zacienienie pomieszczeń na dwóch poziomach w jego budynku mieszkalnym. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podmiot dysponujący nieruchomością przeznaczoną dla celów budowlanych jest uprawniony w każdym czasie do dokonania zmian, przeróbek, modernizacji, przebudowy czy też nadbudowy zaprojektowanego obiektu, z tym, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia, wydanej w trybie art. 36a ust. 1 Praw budowlanego. Korekta zamierzenia inwestycyjnego w tym trybie nie jest zależna od zgody osób uczestniczących w postępowaniu na prawach stron. Organ uznał, że ponieważ w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje jedynie inwestorowi, takiego przymiotu nie posiadał właściciel sąsiedniej nieruchomości, wobec czego skarżący nie jest również uprawniony do złożenia prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ uznał, iż wobec tego, że organ I instancji wydał decyzję w postępowaniu podjętym na wniosek podmiotu nie będącego stroną, należało wydaną decyzję uchylić, a postępowanie umorzyć. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. Z. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką na której mają być wykonane roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę, a wykonanie których spowoduje naruszenie jego interesów i naruszenie przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., którą uchylił decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając, że wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony . Stosownie do przepisu art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 1`57 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyną podmiotową jest okoliczność, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał jedynie, że ponieważ w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje jedynie inwestorowi, to skarżący – właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada przymiotu strony i nie jest również uprawniony do złożenia prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji. Zdaniem Składu Orzekającego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie nieważnościowe z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto nie uzasadnił swojego stanowiska zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa, co uniemożliwia prawidłową sądową kontrolę zaskarżonej decyzji. W szczególności organ nie odniósł się do argumentów wniosku skarżącego. Nie zbadał czy wnioskujący wszczęcie postępowania nieważnościowego nie pozostaje w sytuacji, która z uwagi na naruszenie jego interesu prawnego daje mu legitymację do zgłoszenia wniosku w oparciu o przepis art. 5 Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa, w przedmiocie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przypadku nie dopatrzenia się interesu prawnego wnioskującego ani jego naruszenia w aspekcie wskazanych przepisów prawa materialnego obowiązkiem organu było właściwe uzasadnienie poczynionych ustaleń. Nie przesądzając ustaleń organu, należy uznać, iż wydał on decyzję bez właściwego wyjaśnienia sprawy. Niewyjaśnienie zaś wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawy do uchylenia przez Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.