VII SA/Wa 1172/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] września 1998 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał S.i R. rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych: – cztero-segmentowej hali produkcyjnej na działkach nr ew. [...] w M. bezpośrednio dobudowanej do istniejącego budynku usługowo-produkcyjnego, Zakładu produkcji tarcz ściernych, znajdującego się na działce nr ew. [...] – zadaszenia istniejącej suwnicy na działce nr ew. [...], która została dobudowana do istniejącego budynku usługowo-produkcyjnego na w/w działce; – budynku portierni wykonanej na działce nr ew. [...] położonej w M. przy ulicy S.. Decyzja ta oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym dnia 22 maja 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 2657/98 oddalił skargę inwestora S. R.. Na wniosek inwestora, Kierownika Urzędu Rejonowego w L. decyzją wydaną dnia [...] grudnia 1998 r. na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane odroczył wykonanie rozbiórki obiektów do dnia 31 grudnia 2003 r. i zezwolił inwestorowi na czasowe wykorzystanie wybudowanych obiektów w prowadzonej produkcji, zaś w dniu [...] stycznia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 kpa stwierdził wygaśnięcie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, tj. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] września 1998 r., z uwagi na jej bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że wobec zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M. , jaka miała miejsce w dniu 27 września 2001 r., przestała istnieć przesłanka niezgodności z planem zagospodarowania, która była podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zdaniem organu stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w niniejszej sprawie leży w interesie inwestora oraz w interesie społecznym, gdyż w zakładzie prowadzonym przez inwestora zatrudnionych jest kilkadziesiąt osób. Po wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2005 r. na podstawie art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji. W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wydana dnia [...] stycznia 2003 r., w której stwierdził on wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekroczył granice dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 kpa, bowiem nieuprawniony jest pogląd, że samo niewykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i dokonana w międzyczasie zmiana w zakresie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyni taką decyzję bezprzedmiotową. W świetle kategorycznego brzmienia powołanego przepisu zmiana takiego planu nie wpływa na stosunek materialnoprawny nawiązany w oparciu o decyzję wydaną na jego podstawie. Przepis ten w sposób wyraźny wskazuje bowiem, iż przy jego stosowaniu należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w chwili realizacji danego obiektu budowlanego. Poza tym żaden przepis prawa nie przewiduje, iż dokonana zmiana planu prowadzi do bezprzedmiotowości decyzji rozbiórkowych, które zostały wydane na gruncie poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego nie można stwierdzić, że decyzja rozbiórkowa stała się bezprzedmiotowa, więc kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odwołanie od tej decyzji wniósł S. R., zarzucając organowi naruszenie art. 162 § 1 i 3 kpa, poprzez nie rozważenie przesłanek w nim zawartych, które mogą być podstawą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, tj. interesu społecznego i interesu stron. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [..] czerwca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, ponieważ w sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości określona w art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Co powoduje iż nie można stwierdzić wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, wobec czego kontrolowana decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł w imieniu inwestora jego pełnomocnik. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 162 kpa, poprzez dokonanie prawnej merytorycznej oceny zastosowania tego przepisu w postępowaniu nadzorczym. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że w obecnym stanie prawnym istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę na gruncie, który w zatwierdzonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, gdyż zostały dokonane odpowiednie odstępstwa od tego planu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnieni skargi następuje tylko wówczas, gdy Sad stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] czerwca 2005 r., którą utrzymał on w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., wydanej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 kpa w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę, z uwagi na jej bezprzedmiotowość. Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Przesłanki stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wymienione zostały w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Przy czym niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca, gdyż stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń wyrażonej w art. 16 kpa i wymaga niekwestionowanego ustalenia, że decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zapadła w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie tego organu bowiem, wydanie decyzji stwierdzającej w oparciu o art. 162 kpa wygaśnięcie decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na jej bezprzedmiotowość, stanowiło rażące naruszenie prawa i skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Zgodnie z treścią ar 162 § 1 pkt 1 kpa, stwierdza się wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Tak więc warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest je bezprzedmiotowość, która wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej tj. z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, albo z powodu zmiany stanu prawnego, ale tylko w przypadku gdy znowelizowane przepisy przewidują taki skutek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.10.1985 r. sygn. akt SA/Wr 556/85 i Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, 1998, s. 847). W niniejszej sprawie kontrolowana decyzja stwierdziła wygaśnięcie decyzji nakazującej rozbiórkę, która została wydana w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa poprzez dokonaną po jej wydaniu zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego nie została spełniona konieczna dla stwierdzenia nieważności decyzji przesłanka jej bezprzedmiotowości, a więc kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wydana dnia [...] stycznia 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 162 § 1 pkt 1 kpa, czyli że jest dotknięta wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.