II OZ 4/06
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-01-24
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie sądu dotyczące jego sytuacji materialnej, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący, ubiegający się o prawo pomocy, ma obowiązek wykazać wszelkie istotne okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej. Niewyczerpujące odpowiedzi na wezwanie sądu w zakresie wydatków, dochodów i źródeł finansowania uniemożliwiają merytoryczną ocenę wniosku i tym samym nie pozwalają na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o prawo pomocy nie może zostać uwzględnione.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Sąd I instancji wezwał go do uzupełnienia oświadczenia dotyczącego jego sytuacji materialnej, w tym wydatków, dochodów i źródeł finansowania. Skarżący złożył oświadczenie, które nie zawierało wyczerpujących odpowiedzi na zadane pytania, co skutkowało oddaleniem jego wniosku. Następnie J. M. złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 231/05 oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 11 marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 231/05, oddalił wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, z dnia 11 marca 2005 r. [...], w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący został wezwany – w oparciu o art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - do złożenia szczegółowego oświadczenia wyjaśniającego kwestię wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem siebie i nieruchomości, ewentualnych innych źródeł dochodu poza wskazanymi w formularzu wniosku, ewentualnej pomocy materialnej ze strony innych osób czy instytucji, oraz kwestii prowadzenia działalności rolniczej w posiadanym gospodarstwie rolnym oraz wskazania w jaki sposób określony dochód pochodzący z gospodarstwa rolnego wskazany we wniosku i różnic w wysokości tego dochodu.
W zakreślonym terminie, skarżący złożył oświadczenie, które nie zawierało wyczerpujących odpowiedzi na powyższe pytania. Skarżący przede wszystkim – nie określił wysokości wydatków ponoszonych na bieżące miesięczne utrzymanie własne, a w szczególności w jaki sposób uzyskuje brakujące środki finansowe na to utrzymanie oraz nie wypowiedział się jaki faktycznie osiąga dochód z gospodarstwa rolnego wskazanego we wniosku, a także nie skonkretyzował jaką produkcją roślinną zajmuje się w tym gospodarstwie.
Powyższe – w ocenie Sądu – uniemożliwia merytoryczną kontrolę wniosku strony, albowiem dane zawarte w wypełnionym formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistych jej możliwości płatniczych. Zważywszy, iż to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać wszelkie niezbędne okoliczności dla uwzględnienia jej wniosku.
J. M. złożył zażalenie na to postanowienie wskazując, że samo przyznanie pomocy finansowej przez organ pomocy społecznej, potwierdza jego trudną sytuacje bytową. Ponadto skarżący stwierdził, iż złożone przez niego oświadczenie jest zgodne z sytuacją rzeczywistą i zawiera wyczerpujące (szczegółowe) informacje dotyczące jego sytuacji materialno-bytowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania wszelkich istotnych w tym zakresie okoliczności, mając wpływ na ocenę jego sytuacji materialnej. Tym bardziej ustosunkowanie się strony do wezwania - otrzymanego z Sądu w przedmiocie konieczności uzupełnienia oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF – winno zawierać wszelkie żądane informacje.
Stąd należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący – nie udzielając wyczerpujących odpowiedzi lub też w ogóle nie podając żądanych przez Sąd informacji – uniemożliwił merytoryczną ocenę złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez co nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 255 ustawyart. 246 § 1 pkt 2 ustawyart. 184art. 197
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło