I SA/Wa 701/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Jolanta Zdanowicz, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, wydane z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny dotyczącego nieważności umowy przenoszącej własność nieruchomości, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu konieczności rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii nieważności umowy przenoszącej własność nieruchomości, jest prawidłowe. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tej sprawie stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy możliwość zwrotu nieruchomości przez Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części działki. Organ zawiesił postępowanie, ponieważ skarżący wystąpił do sądu powszechnego z powództwem o stwierdzenie nieważności umowy notarialnej, na mocy której nieruchomość przeszła na rzecz Fundacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak rozpatrzenia wszystkich jego wniosków i zarzutów oraz nieprawidłowe uznanie istnienia zagadnienia wstępnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz Kancelarii Adwokackiej P. S. w W. kwotę 303,72 zł. (trzysta trzy złote siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
I SA/Wa 701/05
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2004 r. orzekającej o odmowie zwrotu części działki nr [...] z obrębu [...] jedn. ewid. K. w granicach wywłaszczonej działki nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako część działki nr [...] z obrębu [...] jedn. ewid. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...], z uwagi na fakt, iż nieruchomość została zbyta na rzecz [...] Fundacji [...] w K., a ponadto nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
W wyniku odwołania postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, wskazujący przy tym, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, co wypełnia przesłankę z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Minister Infrastruktury powołując art. 97 § 1 pkt 4 kpa wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stała się własnością [...] Fundacji [...] w K. na mocy umowy aktu notarialnego Rep. [...] w dniu [...] września 1998 r.
Powództwem z dnia 7 października 2003 r. J. W. wystąpił do Sądu Okręgowego w K. przeciwko Skarbowi Państwa i [...] Fundacji [...] w K. o stwierdzenie nieważności umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 1998 r. Rep [....], a zatem w przedmiotowej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie ma wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii zwrotu nieruchomości.
Uznając za prawidłowe zawieszenie postępowania organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł zainteresowany zarzucając naruszenie przepisów art. 6, 7, 10 § 1, 15, 35 § 3, 36 § 1, 97 § 1 pkt 4 i 138 § 1 pkt 1 kpa i domagając się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, a organ odwoławczy miał obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania i wnioski strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, Minister ograniczył się do przytoczenia jednorazowego części uzasadnienia zażalenia, pomijając całkowicie zarzuty i wnioski strony dotyczące licznych odwołań i kontroli prowadzenia zgodnie z prawem budowy szpitala i nie dokonał wszechstronnego zbadania sprawy, czym naruszył wskazane wyżej przepisy art. 35, 36 i 10 kpa. Skarżący wskazał na przewlekłość postępowań i niezapewnienie przez organ centralny możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Sprawa dotyczy postanowienia organu administracji zawieszającego z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji odmawiającej zwrotu części działki, z powodu wystąpienia zagadnienia wstępnego wymagającego uprzedniego rozstrzygnięcia.
Decyzje z dnia [...] czerwca 2004 r. Prezydenta Miasta K. o odmowie zwrotu na rzecz przedmiotowego właściciela części nieruchomości w granicach wywłaszczanej działki nr [...] organ uzasadnił faktem, iż nieruchomość została zbyta na rzecz [...] Fundacji [...] w K., a ponadto nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Wskazał też, że zainteresowany powództwem z dnia 7 października 2003 r. wystąpił do sądu powszechnego przeciwko Skarbowi Państwa i [...] Fundacji o stwierdzenie nieważności umowy notarialnej, mocą której przedmiotowa część nieruchomości przeszła na rzecz Fundacji, a zatem w sprawie zwrotu tejże nieruchomości wystąpiło zagadnienie wstępne mogące mieć wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie postępowania zwrotowego toczącego się na drodze administracyjnej. Z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić.
Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie kwestii nieważności umowy notarialnej, mocą której własność nieruchomości przeszła na rzecz [...] Fundacji niewątpliwie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, bowiem Skarb Państwa nie może zwrócić czegoś, co nie jest już przedmiotem jego własności. Skarżący skorzystał z możliwości dochodzenia przed sądem powszechnym roszczenia cywilnoprawnego względem umowy notarialnej z dnia 21 września 1998 r., a tym samym powstało zagadnienie wstępne określone w pkt 4 art. 97 § 1 kpa mające znaczenie dla postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości.
Termin zagadnienie wstępne, na co wskazał skarżący, oznacza także zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ administracji lub sąd. Właśnie zgodnie z tą definicją, a wbrew stanowisku skarżącego, sprawa cywilna mająca de facto rozstrzygnąć, czy aktualnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa, stanowi zagadnienie wstępne do rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym o ewentualnym zwrocie tej nieruchomości na rzecz skarżącego.
Wbrew zarzutom skarżącego organ administracji zawieszając postępowanie z uwagi na zagadnienie wstępne nie musiał przytaczać argumentów zażalenia dotyczących przewlekłości postępowania czy kontroli prawidłowości budowy szpitala, bowiem kwestie te nie były przedmiotem tegoż postępowania.
Odnośnie przewlekłości postępowania istnieje tryb przewidziany w art. 37 kpa i do strony należało złożenie zażalenia w tym trybie. Co zaś do zarzutu skargi o konieczności wszechstronnego zbadania sprawy, to zgodnie z tą zasadą i obowiązkiem, organ administracji zawiesił postępowanie odwoławcze, aby móc uwzględnić dogłębnie wyjaśnioną kwestię własności przedmiotowej części nieruchomości, o którą chodzi w postępowaniu zwrotowym.
Wbrew zarzutowi skargi organ wojewódzki prowadzący postępowanie odwoławcze, który zawiesił z urzędu to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawarł w uzasadnieniu swoje stanowisko co do przesłanki zbędności z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem zarzut w tej materii należy uznać za niezrozumienie przez skarżącego uzasadnienia postanowienia Wojewody.
Nie sposób również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organ centralny przepisu art. 138 kpa, bowiem instytucja zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 kpa zamieszona w rozdziale 6 działu II kodeksu postępowania administracyjnego jest przewidziana dla całego postępowania administracyjnego, a więc i dla organu odwoławczego, o ile zaistnieją przesłanki przewidziane w tym przepisie.
Reasumując, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego nie narusza prawa, co stanowi o bezzasadności skargi, która podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Powołane przepisy
art. 97 § 1 pkt 4 kpart. 6art. 35art. 97 § 1 kpart. 37 kpart. 137 ust. 1 pkt 2 ustawyart. 138 kpart. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło