I SA/Wa 917/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 917/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania H. M. od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił przyznania H. M. pomocy finansowej celowej na [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, jeżeli wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto wskazano, że dochód własny 3-osobowej rodziny wnioskodawcy wynosi [...] złotych miesięcznie i jest o [...] zł wyższy od kryterium dochodowego ustalonego według art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), a zatem nie ma podstaw do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Od powyższej decyzji H. M. wniósł odwołanie, w którym przedstawił swą sytuację życiową. Podniósł, że on i jego rodzina są ludźmi ubogimi, a zatem nie rozumie dlaczego odmówiono mu pomocy finansowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie oraz całokształt sprawy wskazało, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2005 r. wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] (E. D.) oraz córką w wieku szkolnym. H. M. i E. D. [...]. [...]. Ponadto źródłem dochodu rodziny jest [...] w wysokości [...] zł oraz [...] w wysokości [...] zł. Łączny dochód ([...] zł) jest wyższy od kryterium dochodowego rodziny wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej (wynoszący [...]). Organ odwoławczy podkreślił, że fakt przekroczenia kryterium dochodowego stał się podstawą odmowy przyznania pomocy celowej na [...]. Organ wskazał, że o przyznanie zasiłku celowego może ubiegać się osoba lub rodzina, która spełnia jedną z przesłanek wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, a której dochód nie przekracza kryterium ustawowego. Jedynie poniesienie strat w wyniku zdarzeń losowych, klęski żywiołowej lub ekologicznej zwalnia od spełnienia owego kryterium dochodowego (art. 40 ustawy). Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż faktyczny dochód odwołującego się w wysokości [...] zł miesięcznie przekracza przedmiotowe kryterium określone na kwotę 948,00 zł. Nie zachodzą również powody wymienione w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zezwalające na pominięcie sytuacji dochodowej jako warunku udzielenia pomocy wnioskodawcy. Zgłaszane przez niego potrzeby, m.in. [...], mieszczą się w katalogu potrzeb, o których mowa w art. 39 ustawy, jednak H. M. nie spełnia ustawowego wymogu do objęcia go pomocą w formie bezzwrotnego świadczenia, tj. zasiłku celowego z uwagi na kryterium dochodowe. Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że warunki życiowe nie wskazują na występowanie szczególnie uzasadnionego przypadku dającego podstawę do przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożył H. M. Wskazał na trudną sytuację finansową rodziny, [...]. Skarżący wskazując dochody rodziny zakwestionował, że kwota [...] stanowi przychód, bowiem przekazywana jest na konto [...] a nie do rąk skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zarzut dotyczący błędnego wyliczenia miesięcznego dochodu rodziny jest niezasadny, gdyż zgodnie z treścią art. 8 ustawy o pomocy społecznej [...] stanowi przychód, a zatem słusznie jest wliczany do dochodów skarżącego. Nie ma znaczenia fakt, że nie wpływa do rąk własnych uprawnionego, lecz bezpośrednio na konto [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm., dalej zwana "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa procesowego. Podstawą wszczęcia postępowania w sprawie był wniosek H. M. z [...] stycznia 2005 r. dotyczący pomocy finansowej z uwagi na trudną sytuacją materialną jego rodziny. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że rodzina składa się z trzech osób, w tym córki uczęszczającej do [...]; przedstawia dochody rodziny oraz jej stałe wydatki. Podaje, że on i [...] wydają na [...] zł miesięcznie. Wniosek nie precyzuje, jakiego rodzaju pomoc (na jakie cele) jest oczekiwana przez skarżącego. Organ nie wezwał skarżącego do określenia żądania. Jedynie z kwestionariusza wywiadu środowiskowego (rodzinnego) przeprowadzonego [...] stycznia 2005 r. wynika, że skarżący zgłosił potrzebę udzielenia pomocy na [...] ([...]). Tymczasem z niewyjaśnionych przyczyn organy obydwu instancji rozpoznały wniosek jedynie w części dotyczącej pomocy na [...], pomijając całkowicie wniosek o pomoc w [...]. Rozpatrując sprawę w zakresie pomocy na [...] organ pierwszej instancji ustalił, a organ odwoławczy podzielił to stwierdzenie, że nie zachodzi szczególny przypadek, o jakim mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże ta kwestia poza - samym stwierdzeniem - nie została w ogóle przez organy uzasadniona w decyzjach. Należało ją dokładnie rozpatrzyć w kontekście całokształtu dowodów zebranych w sprawie. W aktach sprawy znajdują się [...], a świadczące o [...]. Podczas wywiadu środowiskowego, skarżący twierdził, że [...] i dlatego odmówili oni korzystania z [...]. Organ winien więc wezwać skarżącego do przedstawienia [...] celem wykazania [...]. Dopiero wyjaśnienie, między innymi tych okoliczności pozwoliłoby organowi na stwierdzenie, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 41 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej zwaną "ustawą"). Wskazać także należy, że rolą organu pomocy społecznej jest ustalenie, czy występują szczególne okoliczności dające możliwość ubiegania się o pomoc także wówczas, gdy dochód rodziny jest wyższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy. Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 100 ust. 1 ustawy, w postępowaniu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się dobrem osób korzystających z pomocy. Ponadto stosownie do art. 14 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organy obydwu instancji naruszyły te przepisy, nie ustosunkowały się w decyzjach do kwestii pomocy na [...], co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów mając na uwadze omówione powyżej okoliczności sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ) i art. 152 ustawy ppsa. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając wniosek skarżącego doprowadzi do jego sprecyzowania oraz wyjaśni sytuację faktyczną rodziny skarżącego i w sposób wyczerpujący rozpatrzy cały materiał dowodowy. W zależności od wyników tych ustaleń organ wyda stosowną decyzję.