II SA/Kr 2283/03

WyrokWSA w Krakowie2006-01-24

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może być ustalona na podstawie zarządzenia organu wykonawczego gminy, które nie zostało opublikowane i zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracyjne naruszyły zasadę prawdy materialnej, nie dokonując pomiaru w terenie dla wiarygodnego ustalenia, czy reklama rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego. Ponadto, sąd stwierdził, że ustalenie wysokości kary na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta K. było niedopuszczalne, ponieważ zarządzenie to nie zostało opublikowane i zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów, które z kolei przekroczyło zakres delegacji ustawowej.
Stan faktyczny
Pracownicy Zarządu Dróg udokumentowali obecność tablicy reklamowej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego P. Sp. z o.o. w pasie drogowym bez zezwolenia. Po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu oględzin, organ pierwszej instancji nałożył na spółkę karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując ustalenia organów i podnosząc kwestie własności działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego P. Sp. z o.o na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lipca 2003 r. Nr : [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...].2003 r. pracownicy Zarządu Dróg w K. udokumentowali obecność przy ul. [...] w K. tablicy reklamowej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. W dniu [...].2003 r. do PHU P. sp.z o.o. doręczone zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie umieszczenia bez zezwolenia organu administracyjnego powyższej tablicy reklamowej. Na dzień [...].2003 r. wyznaczone zostały oględziny powyższego miejsca i tablicy. W czasie oględzin ustalono wielkość tablicy reklamowej. Strona nie wykazała się zezwoleniem na jej postawienie. Domagała się aby w postępowaniu uczestniczył właściciel działki, na której znajduje się stacja paliw i tablica reklamowa. Wraz z pismem z dnia [...].2003 r. strona przedłożyła umowę dzierżawy tej działki. Decyzja z dnia [...].2003 r., nr [...] została podpisana przez W. L., Dyrektora Zarządu Dróg w K., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K.. Na wezwanie Sądu organ administracyjny uzupełnił akta poprzez przedłożenie zarządzenia Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie wydawania w imieniu Prezydenta Miasta K. decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń w zakresie sprawowanego przez Zarząd Dróg w K. zarządu drogami, gdzie § l pkt l wskazuje W. L. jako osobę upoważnioną w powyższym zakresie. Decyzją tą nałożono na Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie części pasa drogowego ul. [...] w K. bez zezwolenia w okresie od dnia [...].2002 r. do dnia [...].2003 r., tj. przez 177 dni. Decyzja nie orzeka o obowiązku Sygn.akt II SA/Kr 2283/03 przywrócenia pasa do stanu poprzedniego, gdyż ta sprawa była załatwiona odrębna decyzją.. Decyzją z dnia [...].2003 r. wymierzono karę za dalszy okres zajmowania części pasa bez wymaganego zezwolenia. Wskazano na następujące przepisy, które zdaniem organu administracyjnego upoważniały do jej wydania: (a) art.36 i art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.r.2000, nr 71, poz.838 z późn.zm.), (b) § 11 ust.3 i ust.4 w związku z § l0a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. nr 6, póz.33 z późn.zm.), (c) uchwała Zarządu Miasta K. z dnia [...].2001 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia statutu Zarządu Dróg w K., (d) zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie określenia stref na obszarze K., w których obiera się podwyższone opłaty za umieszczenie w pasie drogowym obiektu handlowego lub reklamy, (e) zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie wydawania w imieniu Prezydenta Miasta K. decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń w zakresie sprawowanego przez Zarząd Dróg w K. zarządu drogami. W odwołaniu z dnia [...].2003 r. PHU P. sp. z o.o. akcentowała, że korzysta z działki na podstawie umowy dzierżawy i dlatego do właściciela powinny być adresowane wszystkie ewentualne rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia 21 lipca 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości decyzję wydaną w pierwszej instancji w imieniu Prezydenta Miasta K. W podstawie prawnej powołano art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.r.2000, nr 71, poz.838 z późn.zm.) w zw. z art.138 § l pkt l K.p.a. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji opiera się na adekwatnym materiale dowodowym, tj. tablica reklamowa umieszczona była w pasie drogowym, nie zostało wydane zezwolenie, organ był zobowiązany do nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie organ administracyjny nie dysponuje uznaniem, co uniemożliwia mu ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary. Sygn.akt II SA/Kr 2283/03 W skardze do sądu administracyjnego PHU P. sp.z o.o. domaga się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie. Ponownie akcent położony został na sprawy własności działki. Postępowanie wyjaśniające jest wadliwe, gdyż opiera się o mapy nie mogące stanowić podstawy do ustalenia granic działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Odwołało się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. W sprawie nie ulega wątpliwości, że strona nie posiada zezwolenia na ustawienie tablicy reklamowej w pasie drogowym. Dlatego prawidłowo postąpił organ wymierzając karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarżący nie kwestionuje twierdzenia organu administracyjnego, że sporna reklama pozostawała w pasie drogowym, jednakże działając w trybie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdza, że organy naruszyły zasadę prawdy materialnej (art.7 i art.77 K.p.a.) nie dokonując pomiaru w terenie dla wiarygodnego ustalenia, że reklama rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego. To naruszenie prawa uzasadnia uwzględnienie skargi na podstawie art.145 § l pkt l lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla obliczenia wysokości kary decyzja I instancji odwołała się do zarządzenia Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie określenia stref na obszarze K., w których obiera się podwyższone opłaty za umieszczenie w pasie drogowym obiektu handlowego lub reklamy, wydanego na podstawie ówczesnego § lOa ust.4 zd.2 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, Rada Ministrów wydając powołany § lOa rozporządzenia przekroczyła zakres delegacji zawartej w ówczesnym art.40 ust.7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.r.2000, nr 71, poz.838 z późn.zm.), tj. Rada Ministrów nie była upoważniona przez ustawę do udzielania w rozporzą- Sygn.akt II SA/Kr 2283/03 dzeniu subdelegacji dla organu wykonawczego gminy do stanowienia przepisów gminnych ustanawiających strefy dla celów podwyższania wysokości kary za zajęcie pasa drogowego. W momencie wydawania zaskarżonej decyzji organy administracyjne były związane art.92 ust.2 Konstytucji RP stanowiącym, że organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać swoich kompetencji innemu organowi. Tym samym i organ wykonawczy gminy nie mógł skorzystać z powołanej delegacji rozporządzenia do wydania aktu prawa miejscowego, albowiem organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, (art.94 zd.l Konstytucji RP). W konsekwencji niedopuszczalne było ustalenie w zaskarżonej decyzji wysokości kary na podstawie i z uwzględnieniem przepisów zarządzenia Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie określenia stref na obszarze K. Stwierdzenie tego naruszenia prawa uzasadniało uwzględnienie skargi na podstawie art.145 § l pkt l lit.a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art.4 ust. l ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych przepis prawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od jego prawidłowej promulgacji. Powołane zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] nie zostało w ogóle opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa. Nie spełniało wymogów promulgacji opublikowanie tego zarządzenia wyłącznie w Gazecie Urzędowej Miasta K. Dlatego orzekając w niniejszej sprawie sąd pomija, jako nie wiążący, § lOa ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. nr 6, poz.33 z późn.zm.) oraz — wykonawcze zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].2002 r., nr [...] w sprawie określenia stref na obszarze K., w których obiera się podwyższone opłaty za umieszczenie w pasie drogowym obiektu handlowego lub reklamy (niepublikowane). W konsekwencji podwyższenie kary za ustawienie reklamy w pasie drogowym zostało dokonane bez podstawy prawnej, co uzasadnia uwzględnienie skargi w tym zakresie na podstawie art. 145 § l pkt l lit.a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn.akt II SA/Kr 2283/03 Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie oznacza, że Sąd uznał za słuszne wszystkie argumenty strony. Prawidłowo organy administracyjne odwołały się w niniejszej sprawie do art.40 ustawy o drogach publicznych, który wprowadza administracyjnoprawny reżim wkraczania w granice pasa drogowego z robotami i urządzeniami nie związanymi z ruchem drogowym. Nawet właściciel działki położonej w obrębie pasa drogowego nie może bez administracyjnego zezwolenia wykonywać prac, a w szczególności - umieszczać reklamy. Na ten temat linia orzecznictwa sądowego jest jednolita, nie pozostawiająca żadnych znaków zapytania. Dlatego dla oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z obowiązującym prawem nie ma żadnego znaczenia czy i jakie stosunki cywilnoprawne łączyły Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. z właścicielem działki. Skoro skarżąca spółka nie kwestionuje ustalenia, że to ona ustawiła tablicę reklamową to nie było podstaw do traktowania właściciela działki jako strony postępowania administracyjnego w sprawie umieszczenia reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Stroną jest ten kto ingeruje w granice pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § l pkt l lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu przed dniem l stycznia 2004 r. Dlatego o zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, póz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.).

Powołane przepisy

art.36art.40 ust.4 ustawyart.138art.134art.7art.77 K.p.art.145art.40 ust.7 ustawyart.92 ust.2 Konstytucjiart.94art.4art. 145

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło