VII SA/Wa 1181/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej skargę oddala VII SA/Wa 1181/05 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadził postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] budynku przy ulicy [...] w W. oraz ich wpływu na rysy powstałe w lokalu nr [...] położonym piętro niżej . W toku postępowania organ postanowieniem z dnia 24 stycznia 2003 r. wydanym na podstawie art. 81 c ust 2 i 4 Prawa budowlanego nałożył na K. B. - właściciela lokalu nr [...] obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych warstw podłogowych w tym ich zgodności z obowiązującym przepisami oraz wpływu robót na rysy powstałe w lokalu nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał ,że w toku oględzin związanych z przedmiotowymi robotami stwierdzono na suficie lokalu nr [...] występowanie rys . Prace w lokalu nr [...] polegały na wyburzeniu ściany działowej pomiędzy kuchnią a pokojem , fragmentu ściany działowej o długości 2,1 m pomiędzy pokojami , zamontowaniu nowych ścianek gipsowo kartonowych, wykonaniu nowych tynków oraz nowych warstw podłogowych. Oględziny zewnętrzne nie pozwoliły na ustalenie czy prace te mogły być przyczyną powstania rys w lokalu nr [...]. Inwestor przedłożył organowi nadzoru budowlanego ekspertyzę techniczną z dnia 19 lutego 2003 r. wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego inżyniera budownictwa lądowego E. K.. Ze sporządzonej ekspertyzy wynikało, że remont przeprowadzony w lokalu nr [...] nie dotyczył elementów konstrukcyjnych . W zakresie wpływu remontu na stan lokalu nr [...] wskazano , że w lokalu tym rys na całej powierzchni sufitów nie stwierdzono . Istnieją tylko niewidoczne gołym okiem z poziomu posadzki drobne spękania . Zdaniem rzeczoznawcy pęknięcia te mogły być związane z wiekiem budynku - 50 lat. W zaleceniach końcowych ekspertyzy wskazano na konieczność dostarczenia przez inwestora deklaracji zgodności z Polską Normą lub deklaracji zgodności z aprobatą techniczną zastosowanych płyt panelowych i płytek gresowych co byłoby potwierdzeniem dopuszczenia tych wyrobów do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie . Rzeczoznawca zalecił także wykonanie pomiaru natężenia hałasu w lokalu nr [...] w celu stwierdzenia czy przekroczone zostały dopuszczalne normy. Inwestor złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dokumenty w postaci certyfikatu zgodności na płytki gresowe oraz deklarację zgodności firmy [...] z aprobatą techniczną dotyczącą paneli podłogowych . J. D. właścicielka lokalu nr [...] zakwestionowała te dokumenty i wskazała , że Instytut Techniki Budowlanej nie wydawał certyfikatu zgodności z aprobatą techniczną desek panelowych produkowanych przez [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. w oparciu o art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne uznając ,że remont wykonany został prawidłowo i zgodnie z przepisami. W wyniku odwołania złożonego przez J. D. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia . W ocenie organu odwoławczego ekspertyza niedostatecznie wyjaśniała przedmiot sprawy tj. wpływ robót remontowych jakie miały miejsce w lokalu nr [...] na stan techniczny lokalu nr [...] . Powstała bowiem tylko w oparciu o ocenę wizualną robót , bez analizy dokumentacji technicznej budynku ( nie ustalono typu stropu ) . Nie dokonano również odkrywki warstw podłogowych i nie ustalono czy nowe warstwy pogorszyły czy polepszyły warunki akustyczne . Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wnioski ekspertyzy nie mogły być podstawą do umorzenia postępowania. Rzeczoznawca budowlany E. K. sporządził uzupełniającą ekspertyzę w dniu 21 września 2004 r. i wskazał w niej . że po dokonaniu odkrywki warstw podłogowych oraz przeanalizowaniu dokumentów dotyczących sufitu uznał, iż podłoga został wykonana prawidłowo z warstwą wygłuszającą . Strop typu Ackerman znajdujący się w lokalu nr [...] nie uległ odkształceniu , które spowodowane byłoby remontem lokalu nr [...] . Warunki akustyczne w lokalu są typowe dla budynków z lat 50 tych , gdzie stosowano cienkie stropy dlatego uznał ,że nie ma potrzeby przeprowadzania badań akustycznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa ponownie umorzył postępowanie w sprawie . W ocenie organu po uzupełnieniu ekspertyzy postępowanie wykazało ,że roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo a niedoskonałości konstrukcji budynku ( cienkie stropy ) są powodem przenoszenia hałasu z lokalu [...] do [...] jak i z lokalu [...] położonego piętro niżej do lokalu [...] . Odwołanie od tej decyzji złożyła J. D. . Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu wskazał ,że remont w mieszkaniu nr [...] został wykonany przy użyciu materiałów dopuszczonych do obrotu powszechnego i stosowania w budownictwie oraz nie spowodował nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych lokalu nr [...]. W marcu 2003 r. w toku pierwszego rozpatrywania sprawy J. D. złożyła skargę do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego na "nieprofesjonalną - niezgodną z obowiązującym prawem budowlanym ekspertyzę techniczną sporządzoną przez E. K. w ramach postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z remontem lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W.. Pismo to zostało przekazane [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa jako właściwemu organowi samorządu w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie . Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wszczął postępowanie wyjaśniające i przeprowadził dowody w postaci zapoznania się z treścią ekspertyzy z dnia 19 lutego 2003 r. wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego inżyniera budownictwa lądowego E. K. , przesłuchaniu E. K. , przesłuchaniu pełnomocnika właścicielki lokalu nr [...] J. D. . Następnie Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. umorzył postępowanie dyscyplinarne w zakresie odpowiedzialności zawodowej przeciwko E. K. o to ,że nie wykazał należytej staranności przy opracowaniu ekspertyzy dotyczącej prawidłowości wykonania prac remontowych w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. tj. o czyn z art. 95 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane . Okręgowy Rzecznik uznał ,że zebrany materiał dowodowy nie dał podstaw do stwierdzenia, iż popełniono czyn podlegający odpowiedzialności zawodowej i tym samym brak jest podstaw do kierowania wniosku o ukaranie do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego . Postanowienie to z pouczeniem o możliwości odwołania się do [...] Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej otrzymała J. D. i nie wniosła zażalenia . Po umorzeniu postępowania przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w dalszym ciągu toczyło się opisane wyżej postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w sprawie remontu . J. D. w dalszym ciągu kierowała pisma do Głównego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego podnosząc , iż ekspertyza dotycząca prawidłowości wykonania prac remontowych w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. została sporządzona przez E. K. wadliwie i stwierdzała nieprawdę, co wypełnia znamiona czynu podlegającego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie . W dniu 28 maja 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa jako właściwemu organowi samorządu w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie skargę J. D. z dnia 27 maja 2004 r. złożoną w Głównym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego . w której podnosiła naruszenie przez autora ekspertyzy także art. 10 Prawa budowlanego. Pismem z dnia 16 czerwca 2004 r. [...] Okręgowy Odpowiedzialności Zawodowej udzielił J. D. odpowiedzi, iż postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej E. K. zostało zakończone ostatecznym postanowieniem [...] Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej z dnia [...] maja 2003 r. o umorzeniu postępowania i nie ma możliwości dalszego podejmowania działań w tej sprawie . W odpowiedzi na pismo J. D. złożyła "zażalenie" , w którym podniosła ,że definitywne zakończenie wykonania ekspertyzy przez inżyniera E. K. nastąpiło w dniu 4 marca 2004 r. dlatego poprzednie postanowienie Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej nie może dotyczyć okoliczności związanych z wykonaniem przez właściciela lokalu nr [...] zaleceń zawartych w ekspertyzie . Poza tym J. D. powoływała się na negatywna ocenę ekspertyzy jaką zawarł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoim postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylającym rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania. Wobec wniesienia "zażalenia" [...] Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej E. K.. W uzasadnieniu tego postanowienia podniósł, że skoro w swoim "zażaleniu" J. D. twierdzi, że dopiero w dniu 4 marca 2004 r. nastąpiło definitywne zakończenie ekspertyzy to jest to okoliczność wskazująca na żądanie wznowienia postępowania. Skarżąca wprawdzie takiego wniosku wprost nie sformułowała, ale tak zinterpretowane zostały jej pisma - zgodnie z art. 235 § 1 kpa ( powoływała się na nowe okoliczności w postaci adnotacji autora na ekspertyzie oraz oceny umorzenia postępowania wyrażonej w postanowieniu organu II instancji). Odnosząc się do tych okoliczności jako przesłanek wznowienia organ stwierdził, iż wszystkie opisane przez skarżącą zdarzenia zaszły w roku 2004 a zatem nie istniały w dniu wydania kwestionowanego postanowienia z dnia 8 maja 2003 r. dlatego odmówił wznowienia postępowania . Zażalenie na to postanowienie złożyła J. D. podnosząc, że Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie mógł dokonać oceny prawidłowości sporządzonej ekspertyzy w dniu 8 maja 2003 r. gdyż została ona zakończona w dniu 4 marca 2004 r. Wskazała na popełniony przez jej autora "kardynalny błąd w sztuce poprzez uznanie certyfikatu płytek gresowych jako certyfikatu dotyczącego desek podłogowych". Po rozpatrzeniu odwołania J. D. [...] Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał ,że okoliczności podnoszone przez J. D. i wskazywane jako przesłanki do wznowienia postępowania miały miejsce w 2004 r. a więc po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia [...] maja 2003 r. i nie mogą stanowić w myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa podstaw do wznowienia zakończonego postępowania . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej z dnia [...] lutego 2005 r. złożyła J. D. podnosząc naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa . W ocenie skarżącej wskazywane przez nią argumenty i okoliczności były podstawą do wznowienia postępowania a niepociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej E. K. "daje przyzwolenie na szerzenie się anarchii budowlanej". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Na wstępnie należy stwierdzić, że organy samorządu zawodowego obu instancji nie dokonały w swoich rozstrzygnięciach oceny podstawowego w tej sprawie zagadnienia to jest istnienia po stronie J. D. legitymacji do wszczęcia postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej członka izby inżynierów budownictwa. Gdyby dokonały takiej analizy to powinny dojść do wniosku , że J. D. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu i nie może zaskarżyć rozstrzygnięć stwierdzających , iż Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie znajduje podstaw do wznowienia postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej . Tym niemniej zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej prawa nie narusza . Bowiem w sytuacji kiedy organ stwierdza, że osoba domagająca się wznowienia postępowania nie posiada przymiotu strony to wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania a takie rozstrzygnięcie zapadło w niniejszym przypadku. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dzieli się na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia i kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Na tej fazie postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie zostało zamknięte . Ocena formalnych podstaw wznowienia polega na badaniu, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa. Skoro podanie o wznowienie nie pochodziło od strony to prawidłowym rozstrzygnięciem byłoby wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Wprawdzie organ I instancji swoje rozstrzygniecie nazwał postanowieniem ale nie zmienia to faktu , iż w istocie była to decyzja i jako taka została przez organ II instancji utrzymana w mocy . W ocenie sądu, organ nie miał potrzeby odnoszenia się do wskazanych jako przesłanki wznowieniowe okoliczności a wystarczyło ustalenie, iż wnosząca o wznowienie nie posiada przymiotu strony. Wprawdzie ustalenia takiego w decyzjach organów zabrakło, ale jak wspomniano pozostaje to bez wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. W kontekście wielu pism kierowanych przez J. D. do organów nadzoru budowlanego oraz do organów [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zasadnie przyjęto, iż stanowią one w świetle art. 235 § 1 kpa żądanie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. o umorzeniu postępowania wobec E. K. w zakresie odpowiedzialności zawodowej . Należy podkreślić , iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 1999 r. sygn. IV SA 1144/97 (LEX nr 47829 ), że "inwestor nie ma tytułu prawnego, aby być uczestnikiem postępowania, w którym odpowiednie organy, w ramach uprawnień ustawowych, dokonują oceny, czy osoby mające uprawnienia budowlane wykonują je należycie, stosownie do ciążących na nich obowiązków. Odpowiedzialność zawodowa rodzi stosunek prawny między osobą mającą uprawnienia a organem kontroli sposobu wykonywania zawodu i tylko na tej linii można mówić o interesie i obowiązku prawnym." Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej nie może wystąpić zwłaszcza sąsiad inwestora na zlecenie, którego sporządzona został ekspertyza lub inny podmiot, podnoszący wobec osoby pełniącej samodzielną funkcję techniczną w budownictwie zarzuty, że spełniała ona niedbale swoje obowiązki, wskutek rażących błędów lub zaniedbań spowodowała zagrożenie życia lub zdrowia ludzi czy bezpieczeństwa mienia. Wskazane podmioty zarzuty swoje, odpowiednio udokumentowane, powinny przedstawić organowi nadzoru budowlanego upoważnionemu do wystąpienia o wszczęcie postępowania, co w sprawie niniejszej miało miejsce. Z uprawnienia do wszczęcia postępowania mogła także skorzystać Okręgowa Rada Izby Inżynierów Budownictwa - art. 25 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów , inżynierów budownictwa oraz urbanistów ( Dz. U. z 2001 r. nr 5 , poz. 42 ze zm.). Jednak zarówno organy samorządu zawodowego jak i organ nadzoru budowlanego nie widziały podstaw faktycznych do prowadzenia takiego postępowania, czemu Rzecznicy dali wyraz w zaskarżonych decyzjach. W tej sytuacji skoro J. D. nie posiadała własnego interesu prawnego skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / - skargę oddalił.