II SA/Po 830/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-23

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Stanisław Małek, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, będący organem wykonawczym miasta, które jest właścicielem części wywłaszczonej nieruchomości, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu o zwrot tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, jako organ wykonawczy miasta będącego właścicielem części wywłaszczonej nieruchomości, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w tej części na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. W związku z tym, decyzja wydana z naruszeniem tego przepisu została uchylona. Co do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w wymaganym terminie, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji w tej części.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Prezydent Miasta odmówił zwrotu części nieruchomości stanowiących własność Miasta P. i Skarbu Państwa, a także umorzył postępowanie w zakresie części nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i Miasta P., ale uchylił rozstrzygnięcie o umorzeniu i odmówił zwrotu części nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd określił również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi S.R. i K.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz S.R. i K.R. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ M. Górecka /-/ St. Małek Decyzją z dnia [...].06.2004r. Prezydent Miasta P. (pkt I decyzji) odmówił skarżącym- K. R. i S. R. zwrotu części nieruchomości położonych w P., zapisanych w księgach wieczystych; - Kw nr [...] jako własność Skarbu Państwa, stanowiącej działki nr [...],[...] i [...] oraz część działki nr [...] z arkusza mapy [...], a także część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...], - Kw nr [...] jako własność Miasta P., stanowiącej część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...], - Kw nr [...] jako własność Miasta P., stanowiącej części działek nr [...] i [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...], (pkt 2 decyzji) umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "A", stanowiącej część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż na wniosek skarżących zostało wszczęte postępowanie o zwrot nieruchomości położonych w P. w rejonie ulic [...] i [...] oraz koryta rzeki [...], stanowiących dawniej działkę nr [...] zapisaną w księdze wieczystej Kw nr [...], działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z księgi wieczystej Kw nr [...], działkę nr [...] z księgi wieczystej [...] tom [...] karta [...], działki nr [...] i [...] z księgi wieczystej [...] tom [...] karta [...] oraz działkę nr [...] z księgi wieczystej Kw nr [...]. Organ ten poczynił co do przedmiotowych nieruchomości następujące ustalenia: - niezabudowana nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] zapisana była w Kw nr [...] jako współwłasność skarżących - obecnie odpowiada części działek nr [...] (Kw nr [...]) i [...] (Kw nr [...]) z arkusza mapy [...] obrębu [...] i stanowi własność Miasta P., z tym, że działka nr [...] została odstąpiona Spółdzielni Mieszkaniowej "A." i Spółdzielnia ta [...].05.1998r. wniosła o ujawnienie jej praw w księdze wieczystej a Sąd Rejonowy w P. dokonał wpisu w dniu [...].11.2000r., - działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z księgi wieczystej Kw nr [...] będące własnością J. R.– obecnie odpowiadają kolejno działkom nr [...],[...], część działki nr [...] (dawne działki nr [...],[...],[...]) i działka nr [...] (dawna działka nr [...]) i zapisane są w księdze wieczystej Kw nr [...] (działki nr [...],[...],[...]) jako własność Skarbu Państwa i w księdze wieczystej Kw nr [...] (działki nr [...],[...],[...]) też jako własność Skarbu Państwa, - działka nr [...],[...] i [...] będące dawniej własnością J. R.– obecnie odpowiadają części działki nr [...] (działki nr [...] i [...]) i zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Miasta P. i [...] (zapisana w Kw nr [...]) nr [...] (zapisana w Kw nr [...]), nr [...] (zapisana częściom działek nr w kw nr [...]) i stanowią obecnie własność Miasta P., - działka nr [...] będąca własnością J. R. - obecnie także działka nr [...] zapisana jest w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Skarbu Państwa. Dalej organ I instancji ustalił, iż spadek po zamarłym J. R. odziedziczyli: H. R. i skarżący po 1/3 części każdy z nich a następnie po zmarłej H. R. spadek odziedziczyli: skarżący po ½ części każdy z nich. Organ I instancji podał, iż na mocy art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969r. Nr 22, poz. 159, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny (Dz. U. z 1968r. Nr 6, poz. 35) nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych oraz osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej przeszły na własność państwa z mocy prawa bez odszkodowań i w stanie wolnych od obciążeń. Przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. stanowił, że za obszar urbanizacyjny uznawano obszar miast, dzielnic miejskich lub ich części, na którym zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego miała być przeprowadzona skoncentrowana działalność inwestycyjna. Na podstawie planu sytuacyjnego obszaru urbanizacyjnego, załączonego do rozporządzenia Rady Ministrów z 13 lutego 1968r. organ ustalił, że przedmiotowe nieruchomości znajdowały się w granicach tego obszaru. I tak na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia 9.09.1966r. nr 33/283/66 ustalił organ I instancji, że część przejętych nieruchomości znajdowała się na terenie oznaczonym w planie symbolem G20MW i przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe, część zaś znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem G6Zł i przeznaczona była pod zieleń parkowo- leśną z ośrodkiem rekreacyjnym i ciągiem spacerowym i pozostała część przedmiotowej nieruchomości znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem G67KPII- ulica [...]. Organ I instancji poczynił ustalenia, że na działkach o numerach: [...],[...] i [...] (własność Miasta P.) wybudowano fragment osiedla [...], część nieruchomości stanowiąca działki nr [...],[...] i część działki nr [...] wchodzi w skład Parku nad [...] i została zagospodarowana zielenią niską i wysoką o charakterze parkowym, drogami spacerowymi nad [...] oraz jako teren zalewowy rzeki [...], na pozostałej zaś części znajduje się przyczółek mostowy i skarpy należące do Mostu [...], a także ulica [...]. W ocenie tego organu przeprowadzone więc postępowanie administracyjne wykazało, iż przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana w całości w sposób zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P. obowiązującym w dacie wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. Organ I instancji podał i to, że realizacja celu przejęcia przedmiotowej nieruchomości została rozpoczęta w 1971r. a zakończona w 1979r.- co także – zdaniem organu I instancji- przemawia za tym, że nie występuje przesłanka pozytywna zwrotu przejętych nieruchomości wskazana w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543, ze zm.).W tym względzie organ administracyjny powołał się na opis techniczny stanowiący załącznik do Dokumentacji Projektowo- Kosztorysowej, na podstawie którego organ ustalił, iż w 1973r. istniał Most [...] (obecnie [...]), którego przyczółki i skarpy znajdują się na nieruchomości objętej żądaniem zwrotu, a pozostała część nieruchomości- zdaniem organu- nie była zabudowana i stanowiła zieleń łęgową. Nadto organ w swoich ustaleniach oparł się na wyjaśnieniach Spółdzielni Mieszkaniowej "A."- pismo z dnia [...].04.2003r., z których wynikało, iż budynek mieszkalny nr [...]-[...] wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej obsługującej ten budynek, ciągami komunikacyjnymi i zielenią osiedlową został zrealizowany w okresie od grudnia 1971r. do sierpnia 1972r. i na piśmie Energetyki Cieplnej S.A. z dnia [...].04.2004r., w którym wyjaśniono, iż na działce nr [...] zlokalizowany jest fragment magistrali cieplnej c 350, i sieć ta zasila osiedla [...] oraz rejon [...],[...] i [...]. Co do umorzenia postępowania w zakresie żądania zwrotu części nieruchomości obejmującej część obecnej działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...] - organ I instancji owo umorzenie uzasadniał tym, że ta część nieruchomości nie znajduje się we władaniu Skarbu państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Odwołanie od powyższej z dnia [...].06.2004r. wnieśli K. R. i S. R., żądając uchylenia skarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zarzucali naruszenie prawa materialnego poprzez ustalenie, że nie występuje przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci zbędności nieruchomości ze względu na cel wywłaszczenia i zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Odwołujący podali, iż organ I instancji błędnie uznał, iż został zrealizowany cel wywłaszczenia, bowiem działalność inwestycyjna nie może być traktowana równoznacznie z urządzeniem zieleni parkowo- leśnej (park nad [...]) a wobec tego- zdaniem odwołujących- przynajmniej w stosunku do części wywłaszczonej nieruchomości zachodzi zbędność wywłaszczenia. Rozpatrując odwołanie, organ II instancji wydał w dniu [...].08.2004r. decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu na rzecz skarżących nieruchomości zapisanych w księgach wieczystych: KW nr [...] stanowiącej działki nr [...],[...] i [...] oraz część działki nr [...] z arkusza mapy [...] a także część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...]; Kw nr [...], stanowiącej część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...]; Kw nr [...], stanowiącej część działek nr [...] i [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...] i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] stanowiącej część działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...] i odmówił zwrotu na rzecz skarżących części tej nieruchomości. W uzasadnieniu organ II instancji podał, iż na mocy art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961r. Nr 32, poz. 159, ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny (Dz. U. z 1968r. Nr 6, poz. 35) przedmiotowe nieruchomości, o których zwrot ubiegali się skarżący- stały się własnością Skarbu Państwa w dniu [...].03.1968r. a więc w dacie wejścia w życie rozporządzenia rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. a więc przeszły na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa, bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. W dacie wejścia w życie tego rozporządzenia obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzony uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia 9.09.1966r. nr 33/283/66, zgodnie z którym przedmiotowe nieruchomości były oznaczone symbolami: G20MW (teren przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe), G6Zł (obszar przeznaczony pod zieleń łęgową, parkowo-leśną i osiedlową z ośrodkiem rekreacyjnym i ciągiem spacerowym) oraz G67KPII (ulica [...]). W ocenie organu II instancji przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, iż: - na działce nr [...] został wybudowany fragment XI- kondygnacyjnego budynku nr [...] wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej obsługującej ten budynek, który został oddany do eksploatacji w okresie od grudnia 1971r. do sierpnia 1972r. A bezpośrednio po odbiorze budynku zrealizowano w jego sąsiedztwie obiekty małej architektury, ciągi komunikacyjne oraz zieleń osiedlową, - na działce nr [...] zlokalizowany jest fragment magistrali cieplnej, która to sieć została zrealizowana w 1970r. i zasila osiedla [...] oraz rejon [...] i [...] oraz śródmieścia i jest ona elementem infrastruktury technicznej miasta zapewniającym dostawę energii cieplnej, - działka nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu [...] wchodzi w skład Parku nad [...] ("[...]"), którego realizacja miała miejsce w 1979r., - zaś w 1973r. Istniał Most [...] (obecnie [...]), którego przyczółki i skarpy znajdują się na nieruchomości objętej postępowaniem- działka nr [...] stanowi teren zalewowy [...] pomiędzy korytem a przyczółkiem mostowym od strony wschodniej, działka nr [...] stanowi część ulicy [...] wraz z częścią przyczółku mostowego Mostu [...] i przyległymi do niego urządzeniami architektoniczno- drogowymi (skarpy), - działka nr [...] stanowi część ulicy [...] Organ II instancji wskazał, iż prawidłowo uznał organ I instancji, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że realizacji zieleni parkowo- leśnej na działce nr [...] (Park nad [...]) nie można uznać za skoncentrowaną działalność inwestycyjną, a terenu tego nie można uznać za obszar urbanizacyjny- organ II instancji podał, że "obszar zurbanizowany" nie podlega ocenie w postępowaniu o zwrot a nadto w obrocie prawnym pozostaje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r., w myśl którego rzeczona działka stanowi część tego obszaru. Odnośnie części zaskarżonej decyzji z dnia [...].06.2004r. w której organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu działki nr [...] - organ odwoławczy stwierdził, iż nie było podstaw do umorzenia w tym zakresie postępowania na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż stan sprawy nie wypełnia wskazanych w tym przepisie przesłanek jako, że decyzja Zarządu Miasta P. z dnia [...].12.1997r. ustanawiająca użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "A." stała się ostateczna dopiero w dniu [...].01.1998r. a zatem po dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. po dniu 1.01.1998r.) i w tym stanie rzeczy Spółdzielnia nie mogła złożyć skutecznie wniosku o wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...].08.2004r. wnieśli S. R. i K. R., żądając jej uchylenia jak i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonym decyzją zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 136 ust. 3 i 4, art. 137 ust. 1 i 2 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 6,7,8,9,10 i 77 §1, 80 oraz 89 k.p.a. Skarżący podtrzymali argumentację wyrażoną w uzasadnieniu odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, stwierdzając, iż w postępowaniu odwoławczym przyjęto bezkrytycznie argumentację zawartą w orzeczeniu organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie odwołał się do wyczerpująco podanej argumentacji w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże częściowo z innych względów niż wskazane przez skarżących. Bezspornym w sprawie jest, iż przedmiotowa nieruchomość w części dotyczącej działek obecnie o numerach: [...],[...],[...] i [...] stanowi własność Miasta P. i prawo własności tej części przedmiotowej nieruchomości przysługujące Miastu P. co potwierdzają załączone w aktach administracyjnych mapy stanu prawnego. Ta okoliczność przemawia za tym, że skoro część nieruchomości jest własnością miasta to prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta podlega w tym zakresie wyłączeniu na podstawie przepisu art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Sąd orzekający w całej rozciągłości rozpoznając niniejszą sprawę oparł się na uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.05.2003 (OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). W uzasadnieniu tejże uchwały NSA szczegółowo zbadał zagadnienie dotyczące wyłączenia prezydenta miasta od udziału w sprawach o zwrot wywłaszczonej nieruchomości będącej własnością miasta na prawach powiatu. Rozważania powyższe znajdują w pełni uzasadnienie w omawianej sprawie i nie zachodzi potrzeba szczegółowego ich omówienia. Dlatego Sąd orzekający wobec uznania, że decyzja w części rozstrzygającej w przedmiocie obejmującym działki o numerach: [...],[...],[...] i [...] została wydana przez pracownika organu administracji publicznej podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu, nie badał w tym zakresie sprawy merytorycznie. Co do działek, obecnie o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], których właścicielem jest Skarb Państwa- Sąd uznał trafność zarzutów skarżących odnoszących się do braku wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Otóż rację mają organy obydwu instancji, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159, ze zm.). Zgodnie z jej art. 22 ust. 1 obszar miast, dzielnic miejskich lub ich części, na którym zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego ma być prowadzona skoncentrowana działalność inwestycyjna, może być uznany w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na wniosek wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) za obszar urbanizacyjny. Z kolei w oparciu o § 2 tego artykułu nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych oraz osób prawnych, nie będących j.g.u. zlokalizowane na takim obszarze urbanizacyjnym przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa, bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. W omawianej sprawie Prezydium Rady Narodowej m. P. pismem z dnia [...].11.1965r. zwróciło się do ówczesnego Ministra Gospodarki Komunalnej z wnioskiem o wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia uznającego tereny opisane w treści tego wniosku za obszar urbanizacyjny i Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 13 lutego 1968r. wydanym w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny (Dz. U. Nr 6, poz. 35) uznała część obszaru dzielnicy [...] w P. o pow. [...] ha za obszar urbanizacyjny. W § 1 ust. 2 określiła granicę tego obszaru urbanizacyjnego wskazując jej przebieg, zaś w ust. 3 § 1 wskazano, iż plan sytuacyjny obszaru urbanizacyjnego zawarty jest w załączniku do niniejszego rozporządzenia. W dacie wejścia w życie tego rozporządzenia(5.03.1968r.) obowiązywał już zatwierdzony uchwałą nr 33/283/66 Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia 9.09.1966r. plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. Tak więc z datą wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 13 lutego 1968r. z mocy prawa, nieruchomości wchodzące w skład obszaru urbanizacyjnego przeszły na własność Skarbu Państwa (art. 22 ust. 1 i 2 powołanej już ustawy z dnia 14 lipca 1961r. ). Owo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. zostało wydane na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ust. 1 i 5 powołanej już ustawy z dnia 14 lipca 1961r., która to ustawa jak i samo rozporządzenie utraciły swą moc z dniem 1.08.1985r. jednak na mocy art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r., nr 46, poz. 543, ze zm.) przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. – a to oznacza, iż w omawianej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 136i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konkludując- w omawianej sprawie odmawiając skarżącym zwrotu przedmiotowych nieruchomości organ administracyjny winien tak przeprowadzić postępowanie administracyjne aby w oparciu o zgromadzony w jego toku materiał dowodowy w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazać, iż przedmiotowe działki będące obecnie własnością Skarbu Państwa leżały w granicach obszaru urbanizacyjnego i że na tych działkach w okresie 7 lat począwszy od 5.03.1968r. został zrealizowany cel wywłaszczenia. W tym celu organ administracyjny winien odnieść się do planu sytuacyjnego obszaru urbanizacyjnego zawartego w załączniku do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. – najlepiej i w sposób najbardziej obrazowy poprzez naniesienie na ten plan usytuowanie przedmiotowych działek ze wskazaniem ich obecnej numeracji- co pozwoliłoby na obrazowe zbadanie czy przedmiotowe działki objęte wnioskiem o ich zwrot w istocie w całości zostały objęte tzw. obszarem urbanizacyjnym gdyż z treści § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 lutego 1968r. nie wynika to wprost. Nie ma w nim mowy o wszystkich przedmiotowych działkach, a nadto co do niektórych z nich mowa jest jedynie o przebiegu tego obszaru granicami działek. Następnie organ administracyjny winien ten zapis graficzny odnieść do terenów oznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą z dnia 9.09.1966r. aby w sposób oczywisty wynikało, że przedmiotowe działki były położone na obszarach oznaczonych symbolami: G20MW, G6Zł, i G67KPII – co z kolei pozwoliłoby na zbadanie także w sposób nie budzący wątpliwości jaki w istocie był cel ich wywłaszczenia co do poszczególnych działek, a to pozwoliłoby na dokonanie sprawdzenia ponad wszelką wątpliwość czy działki zostały w całości wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia. Tymczasem nie sposób uznać aby z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego można było wywieść wniosek, iż przedmiotowe działki, których obecnie właścicielem jest Skarb Państwa, zostały w całości wykorzystane na cel wywłaszczenia i to w okresie, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Organ administracyjny zarówno I jak i II instancji oparł się na dowodach podanych w treści uzasadnień skarżonych decyzji. W ocenie Sądu orzekającego- na ich podstawie nie można stwierdzić kiedy rozpoczęto budowę ulicy [...]- a ustalenie tej okoliczności jest o tyle istotne, bowiem organ administracyjny ustalił, iż część działki nr [...], część działki nr [...] i działka nr [...] zabudowane są tą ulicą. Co do działek o numerach: [...] i [...] – zgodnie z ustaleniami organu I instancji- miały one obejmować tereny: w części zalewowy rzeki [...] a w części miały być zabudowane przyczółkiem mostowym Mostu [...] i przyległymi do niego skarpami. Teren zalewowy i parkowy stanowią- zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji organu I instancji- fragment Parku nad [...]. Dalej organ ten podaje, iż park o założeniach rekreacyjno- krajobrazowych utworzony został w maju- czerwcu 1979r., zrealizowany zgodnie z Dokumentacją Projektowo- Kosztorysową Biura "B" z października 1973r. i na podstawie opisu technicznego stanowiącego załącznik do tej dokumentacji ustalił, że w 1973r. istniał Most [...] (obecnie [...]), którego przyczółki i skarpy znajdują się na "nieruchomości objętej postępowaniem o zwrot, pozostała część nieruchomości nie była zabudowana i stanowiła zieleń łęgową". Takie ustalenia zostały poczynione wobec działki nr [...] (strona 3 uzasadnienia decyzji organu I instancji) ale zważywszy na dalszą treść tego uzasadnienia (strona 4) można odnieść je też do działek nr [...] i [...], chociaż co do działki nr [...]- z akt jak i z uzasadnienia wynika, iż stanowiła ona część ul. [...] (str. 28 akt administracyjnych I instancji- protokół). Tak więc ustalenia te są nader ogólnikowe i nie znajdujące w całości potwierdzenia w materiale zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego. Reasumując organy administracyjne wydając skarżone decyzje nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czym naruszyły jedną z podstawowych zasad wyrażoną w art. 77 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Drzazga /-/ M. Górecka /-/ S. Małek

Powołane przepisy

art. 22 ustawyart. 22 ust. 1 ustawyart. 137 ustawyart. 23 ust. 1art. 229 ustawyart. 136 ust. 3art. 137 ust. 1art. 216 ustawyart. 6art. 134 ustawyart. 24 § 1 pkt 1art. 22 ust. 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło