I SA/Wr 2736/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Agnieszka Mazurek, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółki z o.o. w W. na postanowienie Izby Skarbowej we W. O/Z w W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie nie uznania za zasadne zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...],[...],[...],[...],[...] obejmujących zaległości podatkowe oraz dodatkowe zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 1998r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku dłużnika strony skarżącej spółki z o.o. A z/s w W. poprzez zajęcie rachunku bankowego oraz zajęcie ruchomości. Na prowadzone postępowanie egzekucyjne strona skarżąca wniosła zarzuty podnosząc, iż egzekwowany obowiązek nie istnieje gdyż brak jest podstaw prawnych do naliczania odsetek za zwłokę od zwrotu podatku otrzymanego przez podatnika nienależnie. Organ egzekucyjny powołując się na treść art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 36 poz. 161 z późn. zm.) zwrócił się do urzędu skarbowego jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...]Nr [...]Urząd Skarbowy w W. nie uznał zgłoszonych zarzutów za zasadne. Wierzyciel powoływał się na decyzje z dnia [...]wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej w W. o Nr [...]którymi określonego stronie skarżącej zaległość podatkową w podatku VAT za miesiąc listopad 1998r. w wysokości [...]oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...]oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] oraz za miesiąc grudzień 1998r. w wysokości zaległość podatkową w kwocie [...], odsetki za zwłokę w wysokości [...]oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]. W dniu [...]strona skarżąca dokonała wpłaty w wysokości [...]tytułem należności głównej zobowiązań podatkowych VAT za miesiąc listopad i grudzień 1998r. Wpłata ta nie pokryła w całości kwoty zaległości w związku z czym wierzyciel upomnieniami z dnia [...]wezwał stronę skarżącą do zapłaty dalszej kwoty pieniężnej zawierając w tym upomnieniu klauzulę, że nie uiszczenie zaległości w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnień spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Upomnienia zostały odebrane w dniu [...]. Z uwagi iż spółka skarżąca nie wpłaciła w terminie wskazanym w upomnieniu żądanej kwoty pieniężnej doszło do wydania tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Podniosła zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 51, 52, 53 § 2 ustawy ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie przez wierzyciela rozpatrzenia zasadności wniesionych zarzutów w stosunku do tytułów wykonawczych. Izba Skarbowa we W. O/Z w W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...]utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy uznał zarzut strony dotyczący zaniechania przez wierzyciela ustosunkowania się do podniesionych zarzutów za chybiony. Prawidłowo bowiem wszczęto postępowanie egzekucyjne skoro w obrocie prawnym funkcjonują decyzje na które powołał się wierzyciel z których wynika obowiązek zapłaty przez stronę nie tylko zobowiązania głównego ale i odsetek z tytułu zwłoki. Na obecnym etapie uznała Izba Skarbowa strona skarżąca nie może podważać ustaleń wynikających z tych decyzji. Organ odwoławczy stwierdził bowiem iż "skoro zobowiązanie podatkowe wynika z decyzji prawomocnych funkcjonujących w obrocie prawnym, tym samym jest ono wymagalne i bez względu na odmienne zdanie strony w tym zakresie nie może być inaczej". Zarówno Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa w wydanych postanowieniach wyjaśniły, że dokonana przez stronę skarżącą wpłata w wysokości [...] zarachowana została zgodnie z art. 55 § 2 ordynacji podatkowej proporcjonalnie na należność główną oraz odsetki za zwłokę, nie pokrywając w całości kwoty zaległości. Postanowienie Izby Skarbowej we W. O/Z w W. stało się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona podniosła zarzut naruszenia art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie przepisów określających właściwość organów podatkowych co stanowi naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 ustawy kpa, naruszenie art. 33 pkt 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 7, 10, 75 i 77 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zapewnienia zobowiązanemu czynnego udziału w postępowaniu co stanowi naruszenie prawa mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w zw. z art. 52 § 1 pkt 2, art. 53 i 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa przez błędną wykładnię przepisów prawa co miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem zarówno materialnym jak i formalnym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległość podatkową w podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1980r. Nr 9 poz. 26 ze zm.) zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. W sprawie poza sporem pozostaje iż wierzycielem należności podatkowych ciążących na stronie skarżącej jest Urząd Skarbowy w W. Zgodnie zaś z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W myśl zaś regulacji ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych urzędem skarbowym kieruje naczelnik. Powyższa regulacja prawna zdaniem Sądu pozwala uznać iż mamy w sprawie do czynienia z dwoma organami: urzędem skarbowym oraz naczelnikiem urzędu skarbowego. Fakt iż naczelnik urzędu skarbowego kieruje urzędem skarbowym z racji przyznanych mu wyżej powołaną ustawą uprawnień nie pozwala uznać, iż mamy do czynienia w sprawie z tożsamością wierzyciela i organu egzekucyjnego. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Marginesowo podnieść należy iż stanowisko wyrażone w komentarzu "Egzekucja administracyjna" – Roman Hauser i Zbigniew Leoński (Wyd. Prawnicze W-wa 1995), na które powołuje się skarżący zostało wyrażone w innym stanie prawnym a mianowicie kiedy zgodnie z art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem egzekucyjnym był urząd skarbowy. Z dniem 1 stycznia 1999r. stan prawny uległ zmianie z uwagi na zmianę przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126). Z dniem 1 stycznia 1998r. uległo zmianie brzmienie art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w którym do artykule określono iż organem egzekucyjnym w miejsce dotychczasowego "urzędu skarbowego" zostaje "naczelnik urzędu skarbowego". Wniesienie zarzutów w stosunku do tytułów wykonawczych jest podstawowym środkiem zaskarżenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutów może być jedynie wykazanie zaistnienia w sprawie jednej z okoliczności opisanej w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca wnosząc zarzuty wskazała, iż podstawą jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku powołując argumenty na uzasadnienie swojego stanowiska. Zgodzić należy się ze skarżącym iż zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy kpa, a zatem iż do postępowania egzekucyjnego stosuje się zasady ogólne postępowania. Wbrew zarzutom skargi zdaniem Sądu te ogólne zasady postępowania zostały w sprawie zachowane a to zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności postępowania. Zarówno bowiem wierzyciel tj. Urząd Skarbowy wydając postanowienie uznające zarzuty za niezasadne jak i organ odwoławczy ustosunkowali się do podniesionych zarzutów do ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego sprawy, który w rozpatrywanej sprawie sprowadza się w zasadzie do ustalenia czy istnieje podstawa prawna do wystawienia tytułu wykonawczego oraz czy zobowiązanie do zapłaty zostało przez dłużnika wykonane. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, iż strona skarżąca zobowiązana była do zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad i grudzień 1998r. wraz ze świadczeniami akcesoryjnymi (odsetki z tytułu zwłoki). W uzasadnieniu zarzutu nieistnienia obowiązku objętego wszczętą egzekucją strona skarżąca przedstawiła obszerną argumentację, która jej zdaniem uzasadnia iż "strona nie jest zobowiązana do uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej określonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej w decyzjach z dnia [...] w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 roku". W konkluzji swoich wywodów strona stwierdza że w tych przypadkach w których dokonano podatnikowi zwrotu podatku nienależnie lub w kwocie wyższej od należnej, odsetki za zwłokę nie mogą być pobierane, gdyż zwrot podatku nastąpił w ramach czynności sprawdzających. Wbrew stanowisku skarżącego nie można zgodzić się iż nie zajęcie stanowiska przez wierzyciela w kwestii podniesionej w zarzutach uzasadnia naruszenie zasady dążenia do wyjaśnienia prawdy obiektywnej. Wierzyciel uznając zarzuty za niezasadne odwołał się do decyzji wymiarowych w sprawie podatku od towarów i usług stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z których co strona nie kwestionuje wynikał obowiązek zapłaty należności z tytułu zwłoki czyli obowiązek naliczenia odsetek. Wprawdzie odsetki w decyzji wymiarowej były naliczone jedynie na dzień wydania decyzji co nie oznacza iż odsetki z tytułu zwłoki nie są wymagalne po dacie wydania decyzji. Zdaniem Sądu wierzyciel nie był zobligowany do ustosunkowania się do zarzutów skarżącej strony w kwestii zasadności lub nie poboru odsetek w aspekcie merytorycznych zarzutów skarżącego jako że te wykraczają poza ramy postępowania egzekucyjnego. Podnoszone bowiem przez skarżącego kwestie dotyczące zasadności dalszego naliczania odsetek z tytułu zwłoki już po wydaniu decyzji wymiarowej w rzeczywistości sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji ostatecznej. Wierzyciel zaś ustosunkowując się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego nie jest uprawniony do oceny merytorycznej decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Podobnie Izba Skarbowa w zaskarżonym postanowieniu wydanym w postępowaniu odwoławczym z tych samych powodów o których mowa wyżej nie była zobligowana ustosunkowywać się do zarzutów merytorycznych dotyczących zasadności naliczenia odsetek za zwłokę. Nie sposób uznać za zasadny zarzut iż strona skarżąca pozbawiona została czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Strona zgłosiła bowiem zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] powiadomił skarżącego iż przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów wystąpił do wierzyciela o wyrażenie przez niego opinii i wydanie w terminie 14 dni postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowienie o stanowisku wierzyciela skarżący zaskarżył do organu odwoławczego. Zatem trudno mówić iż strona skarżąca nie brała czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Reasumując należało wobec bezzasadności podanych w skardze zarzutów skargę jako bezzasadną oddalić zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270).