I OZ 1553/05

Dnia 20 stycznia 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2006 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 259/04 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma R. C. z dnia 16 maja 2005 roku w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone zarządzenie Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. C. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] roku w przedmiocie ochrony danych osobowych. Pismem z dnia 16 maja 2005 roku skarżący wniósł o "przywrócenie terminów określonych w przepisach art. 103 i art. 142 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na niedoręczenie zawiadomienia o rozprawie w ustawowym terminie, w miejscu wskazanym przez skarżącego". Zarządzeniem z dnia 30 maja 2005 roku Przewodniczący wezwał stronę skarżącą do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie w terminie 7 dni, czy pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Kolejnym zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2005 r. Przewodniczący zobowiązał R. C. do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy wnosi on również o sprostowanie bądź uzupełnienie protokołu rozprawy, pod rygorem odrzucenia wniosku "w części dotyczącej powołanego we wniosku art. 103 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Treścią pisma z dnia 20 czerwca 2005 roku skarżący oświadczył, iż przedmiotem jego wniosku jest przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w piśmie z dnia 27 czerwca 2005 r. R. C. zawarł oświadczenie, iż żąda również przywrócenia terminu do zgłoszenia żądania sprostowania protokołu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2005 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 16 maja 2005 roku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, poprzez nadesłanie w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pismo sądowe skierowane zostało na wskazany przez skarżącego adres do doręczeń, będący adresem poste restante. Pismo sądowe wysłane do skarżącego w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją, iż "zgodnie z rozp. Ministra Sprawiedliwości z dn. 17 czerwca 1999 r. (Dz. U. Nr 62 poz. 696 i 697) przesyłek sądowych w postępowaniu cywilnym i karnym nie doręcza się za pośrednictwem skrytki pocztowej lub przegródki pocztowej". Kolejnym przeto zarządzeniem z dnia 22 września 2005 r. Przewodniczący ponownie zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, poprzez nadesłanie w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jednocześnie Przewodniczący poinformował skarżącego, iż "przepisy dotyczące doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym (Rozdział 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przewidują dokonywania doręczeń na poste restante". Pismo sądowe wysłane do skarżącego w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 września 2005 r. ponownie jednak skierowane zostało na wskazany przez skarżącego adres do doręczeń, będący właśnie adresem poste restante oraz na jego adres będący również adresem zameldowania, wynikający z treści złożonego przez R. C. formularza PPF, zawierającego wniosek o przyznanie prawa pomocy (Olesin 61, 24-170 Kurów). Ponownie pismo sądowe zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją, iż "zgodnie z rozp. Ministra Sprawiedliwości z dn. 17 czerwca 1999 r. (Dz. U. Nr 62 poz. 696 i 697) przesyłek sądowych w postępowaniu cywilnym i karnym nie doręcza się za pośrednictwem skrytki pocztowej lub przegródki pocztowej". Natomiast przesyłka wysłana na adres Olesin 61, 24-170 Kurów powróciła z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Z uwagi na fakt, iż skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2005 roku Przewodniczący zarządzeniem z dnia 15 listopada 2005 r. pozostawił pismo skarżącego z dnia 16 maja 2005 roku bez rozpoznania. W dniu 5 grudnia 2005 roku skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. W jego ocenie uzasadnienie zarządzenia nie odnosi się do kwestii przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 103 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której dotyczyło również pismo z dnia 16 maja 2005 roku. W uzasadnieniu nie wskazano również konkretnego przepisu, na podstawie którego niedopuszczalny jest tryb doręczania pism sądowych wysyłanych na poste restante. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami art. 65 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. W piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne skarżący wskazał jako adres dla doręczeń - poste restante, a więc okienko na poczcie, gdzie przechowuje się opatrzone takim napisem listy i przesyłki, które adresaci odbierają osobiście w urzędzie pocztowym po podaniu swego nazwiska bądź hasła. W sytuacji, gdy hasło takie zostało ustanowione, osoba odbiorcy nie zawsze jest adresatem pisma. Na taki właśnie adres Sąd I instancji dokonywał doręczeń pism sądowych kierowanych do skarżącego. Tymczasem tryb doręczania pism sądowych uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62 poz. 697 z późn. zm.). Z treści tego aktu nie wynika co prawda bezpośredni zakaz doręczania pism sądowych na poste restante, jednakże zawarta w nim regulacja, poprzez precyzyjne określenie trybu doręczeń, wyłącza możliwość doręczenia pism sądowych na adres poste restante. Stosownie bowiem do treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia adresat potwierdza odbiór przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Listonosz wpisuje datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbierającego, zaznacza sposób doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Jeżeli zaś do doręczenia przesyłki nie doszło, listonosz na formularzu potwierdzenia odbioru wpisuje datę czynności i zaznacza przyczynę niedoręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. § 7 ust. 1 stanowi natomiast, że po doręczeniu przesyłki listonosz oddaje niezwłocznie formularz potwierdzenia odbioru pocztowej placówce oddawczej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je organowi wysyłającemu. Mając na uwadze powyższe regulacje stwierdzić należy, że przy doręczaniu pism na poste restante, kiedy to w okienku pocztowym adresatowi doręczane jest pismo sądowe łącznie z formularzem potwierdzenia jego odbioru, powyższy tryb nie będzie mógł być zachowany. W szczególności nie można mówić o zachowaniu wymogów przewidzianych w § 5 ust. 1 zd. 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1999 r. Czynności procesowe są obwarowywane terminami, których niedotrzymanie wywołuje określone konsekwencje procesowe, z reguły niekorzystne dla stron. Doręczanie pism sądowych na adres poste restante częstokroć prowadziłoby do dokonywania czynności sądowych z naruszeniem terminów ustawowych lub sądowych i kontynuowania postępowania w terminach wyznaczanych w istocie przez stronę skarżącą, która mogłaby odbierać korespondencję z urzędu pocztowego w dowolnym czasie. Nie obowiązywałyby wówczas w istocie żadne z ustawowych zasad doręczania pism i związanych z nimi konsekwencji prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2002 roku o sygn. akt II SA/Łd 1108/01). Inna będzie oczywiście sytuacja, gdy adresem dla doręczeń jest skrytka pocztowa, która swoją funkcją tak naprawdę jest tożsama z funkcją, jaką pełni skrytka na korespondencję i w której organ pocztowy umieszcza zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w oddawczej placówce pocztowej, w trybie art. 73 P.p.s.a. i § 9 rozporządzenia. W rozpoznawanej przez Sąd I instancji sprawie informacja o tym, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują dokonywania doręczeń na poste restante została udzielona skarżącemu dopiero pismem z dnia 23 września 2005 r. Zupełnie niezrozumiałym jest jednak dlaczego, pomimo powyższego pouczenia, Sąd zdecydował się na wysłanie pisma ponownie m. in. na poste restante, skoro dysponował wskazanym przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy jego adresem, będącym jednocześnie adresem zameldowania. Jak bowiem wynika z treści formularza PPF (k. 19 akt sądowych) w rubryce 2.1 należy podać: "imię i nazwisko oraz adres ze wskazaniem kodu pocztowego, miejscowości, ulicy, numeru domu i lokalu". W rubryce tej skarżący wpisał jako adres: "Olesin 61, 24-170 Kurów", podając, iż jest to jednocześnie adres jego zameldowania. Za zasadny należy uznać zarzut skarżącego, iż zaskarżonym zarządzeniem pozostawiono bez rozpoznania całe jego pismo z dnia 16 maja 2005 r. (zawierające jednakowoż dwa żądania), w sytuacji gdy Sąd nie wzywał go do uzupełnienia jakichkolwiek braków wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 7 grudnia 2004 r. Jak wynika z treści pisma z dnia 16 maja 2005 roku (uzupełnionego późniejszymi wyjaśnieniami), skarżący wystąpił bowiem z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku oraz z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy. Z treści sentencji zarządzenia z dnia 15 listopada 2005 roku wynika, iż bez rozpoznania pozostawiono "pismo z dnia 16 maja 2005 roku", co oznacza, iż żaden z wniosków w nim zawartych nie podlega rozpoznaniu. W uzasadnieniu zarządzenia podane zostały przyczyny pozostawienia pisma bez rozpoznania, które odnoszą się li tylko do wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania o sporządzenie motywów wyroku. Treść uzasadnienia nie odpowiada zatem treści rozstrzygnięcia. Dodatkowo tylko podnieść należy, że nie polega na prawdzie zawarte w motywach zaskarżonego zarządzenia ustalenie, iż "termin na wykonanie wezwania Sądu upłynął 13 października 2005 r". Jeśli bowiem listonosz pozostawił w dniu 29 września 2005 r. zawiadomienie o możliwości odbioru przez skarżącego przesyłki we właściwej placówce oddawczej w terminie 7 dni, powtórne zawiadomienie miało miejsce w dniu 7 października 2005 r., to pismo sądowe doręczone zostało skarżącemu, w trybie § 9 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1999 r., z upływem 14 października 2005 r. Zatem termin na wykonanie zarządzenia Przewodniczącego ekspirował w dniu 21 października 2005 r. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.