I SA/Wa 1761/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-20
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Anna Lech, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy P. [...] Spółka Akcyjna posiadała przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, a w konsekwencji, czy organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego ani nie dokonały prawidłowej analizy istniejących dokumentów, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego. W szczególności, organy nie wyjaśniły wątpliwości co do tego, czy działka skomunalizowana decyzją Wojewody jest tą samą działką, o której mowa we wniosku P. [...] S.A., co uniemożliwiło ocenę, czy spółce przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
P. [...] Spółka Akcyjna złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1997 r., która stwierdzała nabycie przez Gminę D. własności nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości. Spółka skarżyła decyzję Ministra do WSA w Warszawie, argumentując, że posiadała prawo zarządu do nieruchomości na podstawie przepisów historycznych dotyczących kolei.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2004 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra na rzecz P. [...] S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Anna Lech asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006r. sprawy ze skargi P. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz P. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 1761/05
UZASADNIENIE
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. [...] Spółki Akcyjnej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r.) odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę D. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie D. jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu organ stwierdził, co następuje:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę D. z mocy prawa nieodpłatnie własności spornej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów D. jako działka nr [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji komunalizacyj-nej wystąpiło przedsiębiorstwo P. [...] S.A. ([...] S.A.) podnosząc, iż powołana przez wojewodę podstawa prawna decyzji nie ma zastosowania do terenów P.[...]. Mienie ogólnonarodowe, którym władało P. [...] a obecnie włada P. [...] SA, nigdy nie należało do rad narodowych stopnia podstawowego. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.), obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., mienie P. [...] stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, którym P. [...] gospodarowało oraz w stosunku do którego wykonywało wszelkie uprawnienia.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie uznając, że P. [...] S.A. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym. W uzasadnieniu decyzji organ
I SA/Wa 1761/05
stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów wskazujących na posiadanie tytułu prawnego do spornej nieruchomości, w związku z powyższym w świetle przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie legitymuje się w postępowaniu ko-munalizacyjnym interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r.
Pismem z dnia 12 maja 1990 r. P. [...] S.A. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż błędny jest pogląd organu, że P. [...] S.A. nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego. Zdaniem wnioskodawcy oczywistość interesu prawnego po stronie P. [...] S.A. wynika stąd, iż uniemożliwia uwłaszczenie P. [...] sporną nieruchomością nie tylko w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zim.), ale i przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że wniosek nie zawiera żadnych istotnych dla sprawy nowych argumentów lub okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. i wydanie innego rozstrzygnięcia. Organ w całości podtrzymał stanowisko, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego i w konsekwencji nie może żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. Minister zwrócił uwagę, że art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" obowiązuje dopiero od dnia 26 października 2000 r. natomiast komunalizacja mienia z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dokonuje się według stanu obowiązującego na dzień 27 ma
ja 1990 r.
Ponadto organ wyjaśnił, że stroną postępowania administracyjnego w myśl art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony
I SA/Wa 1761/05
rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] została oparta, jeśli chodzi o prawo materialne, na przepisach art. 5 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w których to przepisach nie można upatrywać interesu prawnego wnioskodawcy. Stronami tego postępowania był tylko Skarb Państwa reprezentowany przez właściwego miejscowo starostę i właściwa gmina.
Niezależnie od powyższego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że badając przedmiotową sprawę nie znalazł również podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z urzędu. Równocześnie organ wyjaśnił, że "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego, które miałoby wykluczać komunalizację musi opierać się na tytule prawnym tego przedsiębiorstwa do określonego mienia, a nie jedynie na faktycznym posiadaniu. W przypadku nieruchomości oznacza to obowiązek legitymowania się prawem zarządu. Organ stanął na stanowisku, że według stanu prawnego obowiązującego w dacie komunalizacji z mocy prawa, grunty Skarbu Państwa państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały w zarząd w trybie określonym w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99, ze zm.), czy wcześniej w użytkowanie na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (t.j. z 1969 r. Dz. U. Nr 22, poz. 159, ze zm.), które przekształciło się potem w zarząd. Z przepisów tych ustaw wynikało, że zarząd nieruchomością był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu, na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że sporna nieruchomość została mu przekazana w zarząd zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nieruchomość nie pozostająca w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego należała natomiast do terenowego organu administracji państwowej i podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
I SA/Wa 1761/05
Mając powyższe na względzie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek P. [...] SA jest uzasadniona.
Decyzja ta stała się podstawą wniesienia przez P. [...] Spółkę Akcyjną skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że P. [...] S.A. będąca następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego "[...]", dysponowała w dacie komunalizacji tj. w dniu [...] maja 1990 r. prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość stanowi bowiem fragment linii kolejowej [...]. Linia ta, na odcinku [...] wybudowana została w 1870 r. przez Towarzystwo Kolei [...]. W 1879 r. władze pruskie wydały ustawę o upaństwowieniu prywatnych linii kolejowych. Po powstaniu Państwa Polskiego wydany został dekret z dnia 7 lutego 1919 r. o przejściu kolei zabudowanych przez byłe władze okupacyjne pod zarząd Ministerstwa Komunikacji (Dziennik Praw Nr 14, poz. 155). Dekret został uchylony przez ustawę z dnia 14 grudnia 1920 r. w sprawie przejęcia kolei, zabudowanych przez byłe władze okupacyjne, pod zarząd Ministerstwa Kolei Żelaznych (Dz. U. z 1921 r. Nr 3 poz. 5). Przedsiębiorstwu państwowemu "P." nieruchomość została oddana w zarząd na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312, ze zm.), którego art. 4 stanowił, że "Przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe prowadzi eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji i w tym celu obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy". Natomiast art. 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stwierdzał, że "Cały majątek oddany w myśl art. 4. przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe w użytkowanie i zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa". W tym stanie prawnym, zdaniem strony skarżącej, prawo zarządu powstało z mocy prawa. Rozporządzenie nie przewidywało wydawania w tej sprawie jakichkolwiek decyzji administracyjnych potwierdzających prawo zarządu. Stąd też P. [...] nie legitymuje się dokumentem o ustanowieniu prawa zarządu. Strona skarżąca stwierdziła, że odmowa przyznania P. [...] S.A. statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczy nieruchomości zabudowanej urządzeniami linii kolejowej, wybudowanej ponad 100 lat temu i
I SA/Wa 1761/05
w świetle powołanych wyżej przepisów, stanowi naruszenie prawa. W tej sytuacji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Uznał, iż zarzuty zawarte w skardze były już przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu odwoławczym i nie wnoszą żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wobec powyższego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, choć z innych powodów niż w niej podniesiono.
Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Oznacza to, że stosownie do treści art. 7, 77 §1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów administracji publicznej jest zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, tak aby móc prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy. Zgodnie zaś z art. 107 §3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób
I SA/Wa 1761/05
właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było przeprowadzone wadliwie. Istotą rozpoznawanej sprawy było ustalenie, czy Spółka Akcyjna P. [...] posiada przymiot strony w rozumieniu art. 157 §2 kpa w związku z art. 28 i 156 §1 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), gdyż tylko posiadanie tego przymiotu uprawniało ją do skutecznego złożenia do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę D. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Artykuł 28 kpa określa, kto może być stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią i utrwalonym orzecznictwem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozumieniu tego przepisu stroną będzie osoba fizyczna lub prawna, lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać konkretne korzyści lub może być na nią nałożony obowiązek prawny zachowania wyznaczonego nakazu lub zakazu, co może nastąpić poprzez wydanie aktu administracyjnego przez organ administracji publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę.
Przystępując do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ nadzoru we wstępnej fazie postępowania ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępo-
I SA/Wa 1761/05
wania, a jeśli tak jest i nie zachodzą przeszkody o charakterze przedmiotowym, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i przeprowadzenia postępowania nadzorczego. Postępowanie to prowadzone jest wówczas z udziałem stron weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, bądź ich następców prawnych, a także innych podmiotów, jeżeli wykażą one, że są stroną
tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Stosownie bowiem do art. 157 §2
kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyj
nego w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stroną tego postępowania jest przede wszystkim Skarb Państwa i właściwa gmina. Oznacza to, że w przedstawionej sprawie przymiot strony niewątpliwie przysługuje stronom postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r, czyli Skarbowi Państwa i Gminie D. Ponadto jednak stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji administracyjnej oprócz podmiotów, które uczestniczyły w pierwotnym postępowaniu
w charakterze stron, mogą być i inne osoby, które żądając stwierdzenia nieważno
ści decyzji wykażą swój interes prawny lub obowiązek, czyli także ten, kto wykaże swój tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości.
Zgodnie natomiast z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy nie mo-
że ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, co wynika z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Kontrola organu odwoławczego powinna
więc być kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy.
Z analizy akt sprawy wynika, że organy oceniając posiadanie przez stronę skarżącą interesu prawnego w postępowaniu nadzorczym, dotyczącym zbadania prawidłowości kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej, nie zebrały w sprawie
I SA/Wa 1761/05
niezbędnego do jej rozpatrzenia materiału dowodowego, ani nie dokonały prawidłowej analizy dołączonych do akt sprawy akt administracyjnych dotyczących sprawy komunalizacji spornej nieruchomości (nr GN-VII-A/7252/38/8/97/5199).
W nadesłanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przez Wojewodę [...] aktach administracyjnych nr [...] dotyczących wydania dnia [...] grudnia 1997 r. przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę D. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], znajduje się bowiem "Wykaz środków trwałych będących w użytkowaniu" P. [...] S.A. Oddział Nieruchomości - Zakład w P. (k-9 akt admi.). Z treści tego dokumentu wynika, że na spornej nieruchomości znajduje się m.in. zbudowany w 1890 r. budynek dworca kolejowego o kubaturze [...] m3, budynek gospodarczy wybudowany w 1939 r. o kubaturze [...] m3, komin dwupłaszczowy wybudowany w 1999 r. o wysokości [...] m, biologiczna oczyszczalnia ścieków wybudowana w 1999 r. oraz plac o powierzchni zabudowy [...] m2. Informacje te zawarte zostały również we wniosku P. [...] S.A. z dnia 13 sierpnia 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. (str. 3), a także piśmie P. [...] S.A. z dnia 18 lutego 2004 r. i wniosku P. [...] S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 12 maja 2004 r. (str. 2).
Jednocześnie w tych samych aktach administracyjnych nr [...] znajdują się także poświadczone za zgodność: kopia skróconego odpisu z księgi wieczystej nr [...] dotyczącej obecnie spornej działki nr [...] (k-8 akt admi.), wyciąg z wykazu zmian gruntowych (k-7 akt admi.), opis i mapa dotyczące spornej działki nr [...] (k-6 akt admi.) oraz karta inwentaryzacyjna nr [...] dotycząca spornej nieruchomości, czyli działki nr ew. [...]. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że działka o nr ew. [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona była wówczas księga wieczysta nr [...] (obecnie KW nr [...]) stanowi drogę. Droga ta, zgodnie z mapą, będącą wyrysem z mapy ewidencyjnej, biegnie wzdłuż zachodniej granicy działki o nr ew. [...], będącej we władaniu P. [...] S.A. i nie ma na niej żadnych zabudowań (ani budynku dworcowego, ani budynku gospodarczego, ani komina, ani biologicznej oczyszczalni ścieków). Powstaje, zdaniem Sądu, uzasadniona wątpliwość, czy działka, która została skomunalizowana decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. (dro-
I SA/Wa 1761/05
ga), to ta sama działka, o której mowa w dokumentach przedstawionych przez stronę skarżącą (działka zabudowana budynkami i infrastrukturą służącą do obsługi linii kolejowej [...]) i której dotyczył złożony przez P. [...] S.A. wniosek o stwierdzenie nieważności.
Dysponując takimi dokumentami, organy rozpoznające sprawę nie powinny ich pominąć i w ogóle się do nich nie ustosunkować. W przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy, winne były podjąć działania zmierzające do ich wyjaśnienia, czego w ogóle nie uczyniły, przez co naruszyły obowiązujące przepisy prawa w stopniu mogącym mieć bezpośrednio wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniając bezspornie istotnych dla sprawy wątpliwości, organy nie miały bowiem żadnej możliwości prawidłowego ustalenia, która konkretnie działka została skomunalizowana i której działki dotyczył wniosek strony skarżącej. Oznacza to, że organy nie miały żadnych podstaw do dokonania oceny, czy P. [...] S.A. przysługuje, czy nie przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r.
Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika natomiast, że w tych istotnych kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania. Brak jest także dowodów na to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działający w rozpatrywanej sprawie zarówno jako organ I jak i II instancji, prowadził w tym kierunku jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że akta administracyjne zarówno I jak i II instancji nadesłane przez Ministra, zawierają, poza wydanymi orzeczeniami, odpowiednio po 2 i 4 dokumenty, będące pismami stron. Dowodzi to bezsprzecznie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zbadał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przedstawionej sprawy.
Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości odmowy wszczęcia i przeprowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wobec tego Sąd, po analizie nadesłanych akt sprawy, uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie występowania przesłanek z art. 157 §2 kpa, przez co nie wyjaśnił sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to natomiast, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszę-
ISA/Wa 1761/05
niem przepisów art. 6-9, 75-77 §1, 80 i 157 §2 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy i dopiero po wyjaśnieniu wszelkich powstałych wątpliwości powinien dokonać oceny istnienia po stronie skarżącej przesłanek z art. 157 §2 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 18 ust. 1art. 5 ust. 1 ustawyart. 16 ustawyart. 28 kpart. 34 ustawyart. 5 ust. 1art. 18 ustawyart. 4art. 6 ust. 1art. 134 §1 ustawyart. 7art. 107 §3 kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło