IV SA/Wa 1939/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Miernik, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...]września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu wniosku T. B. z dnia 16 czerwca 2005r., o przyznanie mu renty strukturalnej, działając na podstawie § 20 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 114 poz. 1191) oraz art. 104 i 107 § 3 Kpa, odmówił mu przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na pismo KRUS z dnia 22 lipca 2005r. wskazał, iż wnioskodawca nie spełnia warunków ciągłości prowadzenia działalności rolniczej przez ostatnie 10 lat, wobec zawartej na okres od 21 kwietnia 1999r. do 17 stycznia 2002r. umowy dzierżawy. Z uwagi zaś na to, iż przedmiotowa umowa zawarta została pomiędzy wnioskodawcą a jego synem A. B., osoba ta nie spełnia również warunków bycia następcą prawnym w rozumieniu §2 ust. 3 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004r. Odwołanie od niniejszej decyzji wniósł T. B., wskazując, iż w decyzji organ błędnie przyjął, że wydzierżawił on gospodarstwo rolne na okres 3 lat swojemu synowi. Bowiem on w okresie od 26 lipca 1997r. do 26 lipca 2001r. przebywał w więzieniu. Gospodarstwo zostało zaś bez jego wiedzy i zgody wydzierżawione przez jego żonę. Podnosi również, iż błędnie przyjmuje się, iż jego syn A. B. nie może być następcą prawnym, bowiem w ocenie odwołującego się spełnia on wszystkie warunki określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2004r. Decyzją z dnia [...] września 2005r. Nr [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. jednym z warunków przyznania renty strukturalnej jest prowadzenie w sposób nieprzerwalny działalności rolniczej w gospodarskie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę. Wnioskodawca nie spełnił tego warunku, ponieważ w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku odbywał karę pozbawienia wolności w związku z czym gospodarstwo rolne którego był posiadaczem zostało wydzierżawione synowi wnioskodawcy na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 21 kwietnia 1999r, a rozwiązanej w dniu 17 stycznia 2002r. Tym samym należy uznać, iż wnioskodawca przerwał prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o rentę strukturalną. Ponadto, syn wnioskodawcy będący osobą zadeklarowaną jako przejmujący gospodarstwo, ze względu na fakt posiadania wydzierżawionego gospodarstwa we wskazanym powyżej okresie nie spełnia warunków przewidzianych odnośnie następcy w rozumieniu w/w rozporządzenia, zgodnie z którym za następcę należy rozumieć osobę, która rozpoczyna prowadzenie działalności rolniczej po raz pierwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego od producenta rolnego ubiegającego się o rentę strukturalną oraz nie ukończyła 40 roku życia w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną ( 2 pkt 3). Oran zwrócił jednak uwagę, iż okoliczność ta nie może mieć związku z wydaniem decyzji odmownej, na tym etapie rozpatrywania sprawy o przyznanie renty strukturalnej. Skargę na powyższą decyzję wniósł T. B. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowa decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem przebywając w więzieniu zarządzał gospodarstwem, które zostało wydzierżawione przez jego żonę bez jego wiedzy i zgody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2005r. nie naruszają prawa. Stosownie do treści § 20 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 114 poz. 1191) Kierownik Biura Powiatowego Agencji weryfikując wniosek o przyznanie renty strukturalnej ustala między innymi, czy wnioskodawca spełnia warunki określone w § 4 pkt 1-3, 6 i 7 rozporządzenia tj. czy: 1. ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągną wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; 2. prowadził nieprzerwalnie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, 3. w dniu złożenia wniosku podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, 4. wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 5. nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W rozpoznawanej sprawie w wyniku weryfikacji wniosku złożonego przez skarżącego organ uznał, iż nie spełnia on warunku nieprzerwalnego prowadzenia działalności gospodarczej w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną , bowiem w okresie od 21 kwietnia 1999r do 17 stycznia 2002r., gdy skarżący odbywał karę pozbawienia wolności, gospodarstwo którego był współwłaścicielem było dzierżawione przez syna skarżącego A. B. na mocy umowy dzierżawy zarejestrowanej przez Urząd Gminy w K. Okoliczności, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało wydzierżawione nie kwestionuje również skarżący, podnosi on jednak, iż nastąpiło to bez jego wiedzy i zgody, a zatem w jego ocenie nie może on ponosić ujemnych skutków związanych z faktem jego wydzierżawienia. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż w ocenie Sądu w niniejszej sprawie, poza sporem pozostaje fakt, że w okresie od 21 kwietnia 1999r do 17 stycznia 2002r. a zatem w okresie dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku przez skarżącego o przyznanie mu renty strukturalnej (wniosek złożono w dniu 16 czerwca 2005r), gospodarstwo rolne którego był współwłaścicielem zostało wydzierżawione jego synowi A. B., a zatem w okresie tym bez wątpienia skarżący nie prowadził działalności rolniczej. Bowiem posiadaczem niniejszego gospodarstwa był dzierżawca –A. B. Podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż nie wyraził on zgody na wydzierżawienie niniejszego gospodarstwa, w ocenie Sądu, nie może być wzięta pod uwagę. Z akt sprawy wynika bezspornie, iż umowa dzierżawy gospodarstwa została zawarta i obowiązywała przez okres prawie 3 lat do stycznia 2002r. Okoliczność dzierżawienia przez A. B. niniejszego gospodarstwa w okresie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności została również potwierdzona przez skarżącego, który w oświadczeniu z dnia 15 czerwca 2005r. wskazał, iż jego syn w roku 1997-2001 dzierżawił niniejsze gospodarstwo. Organy administracji publicznej nie są zobligowane do badania okoliczności w jakich doszło do zawarcia umowy dzierżawy i rozstrzygania czy skarżący jako współwłaściciel tego gospodarstwa wyraził zgodę na zawarcie tej umowy czy też nie. Właściwymi do rozstrzygania wszelkich sporów z zakresu wykonywania, rozwiązywania, unieważniania umów cywilnoprawnych są sądy powszechne. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący w trakcie prowadzenia niniejszego postępowania przez organy administracji publicznej czy też przed jego wszczęciem podjął jakiekolwiek kroki prawne zmierzające do stwierdzenia nieważności spornej umowy. A zatem w dacie orzekania przez organy administracji publicznej brak było podstaw do negowania przez nie dowodów potwierdzających istnienie spornej umowy, tym bardziej, iż okoliczność dzierżawienia gospodarstwa przez A. B. potwierdził również skarżący w swoim oświadczeniu z dnia 15 czerwca 2005r. W świetle powyższego w ocenie Sądu trafnie przyjęły organy rozpoznające wniosek skarżącego o przyznanie mu renty strukturalnej, iż wobec wydzierżawienia gospodarstwa rolnego w okresie dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku nie spełnił on warunku nieprzerwalnego prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania mu żądanego świadczenia. Zgodnie bowiem z § 4 rozporządzenia rentę strukturalną może otrzymać producent rolny będący osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą. Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniowała pojęcia prowadzenia działalności rolniczej, niemniej jednak stosując posiłkowo orzecznictwo, jakie wykształciło się na bazie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 1998r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm), uznać należy, iż prowadzenie działalności rolniczej na własny rachunek to wykonywanie czynności zarządzających poprzez sprawowanie nadzoru, kierowanie tym gospodarstwem w celu osiągnięcia określonego celu w zakresie produkcji rolniczej, dla którego to konieczne jest na ogół fizyczne wykonywanie pracy (patrz; orzeczenie –III Aur 162/94 wyrok s. apel. w Rzeszowie z dnia 24 maja 1994r., Uchwała SN z dnia 1 kwietnia 1992r. II UZP 7/9-OSN CP 7-8/92-w zakresie pojęcia prowadzenie gospodarstwa rolnego). Bez wątpienia więc, fakt wydzierżawienia gospodarstwa rolnego na rzecz innej osoby należy uważać za równoznaczny z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej przez producenta rolnego. Na marginesie należy również wskazać, iż w niniejszej sprawie wobec wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, organy nie były zobligowane do badania, czy wobec odbywania kary pozbawienia wolności w latach 1997-2001r skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Niemniej jednak na gruncie rozpoznawania niniejszej rodzi się pytanie, czy w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o przyznanie jej renty strukturalnej w okresie dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku z pewnych przyczyn nie mogła osobiście zajmować się gospodarstwem z uwagi np. na odbywanie kary pozbawienia wolności, pobyt w innym kraju, innej miejscowości oddalonej znacznie od gospodarstwa, może być w świetle przepisów dotyczących przyznawania rent strukturalnych uznana za osobę, która nieprzerwalnie prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym. W ocenie Sądu wobec zaistnienia powyższych okoliczności decydujące znaczenie ma czasokres ich trwania. Gdy nieobecność ma charakter krótkotrwały i nie dochodzi w jej wyniku do zerwania związku takiej osoby z gospodarstwem rolnym, brak jest podstaw do uznania, iż osoba taka zaprzestała prowadzenia działalności rolnej. Jednak w sytuacji gdy osoba przez okres np. kilku lat przebywa trwale poza gospodarstwem, przez co utraciła możliwość osobistego zarządzania nim, bez wątpienia mamy wówczas do czynienia z zaprzestaniem prowadzenia przez nią działalności rolniczej. W niniejszej sprawie organy podniosły również zasadnie, iż wobec dzierżawienia gospodarstwa rolnego w okresie od 21 kwietnia 1999r do 17 stycznia 2002r., przez syna skarżącego A. B. na mocy umowy dzierżawy zarejestrowanej przez Urząd Gminy w K., skarżący nie mógłby przekazać gospodarstwa rolnego na rzecz A. B. jako swojemu następcy. Następcą w rozumieniu § 2 ust. 3 rozporządzenia jest bowiem osoba fizyczna, rozpoczynająca działalność rolniczą po raz pierwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego od producenta rolnego ubiegającego się o rentę strukturalną, która nie ukończyła 40 roku życia w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną. A zatem należy wskazać, iż wydzierżawiając gospodarstwo rolne we wskazanym wyżej okresie A. B. stał się jego posiadaczem i rozpoczął wówczas prawdopodobnie po raz pierwszy działalność rolniczą. Wobec powyższego skarżący nie mógłby obecnie w sytuacji gdyby jego wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej został rozpatrzony pozytywnie, przekazać A. B. jako swojemu następcy gospodarstwo rolne. A.B. nie spełniałby bowiem warunku "rozpoczynania działalności rolniczej po raz pierwszy" . Należy jednak wskazać, co zresztą podkreślił organ II instancji, iż powyższa okoliczność, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Na tym etapie postępowania organy nie są bowiem zobligowane do badania, czy wskazana przez wnioskodawcę osoba mająca być jej potencjalnym następcą w przypadku pozytywnego rozpoznania jej wniosku o przyznanie renty strukturalnej spełnia wymogi określone w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 i 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji.