III SA/Wa 3231/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. S.A. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zmieniającej decyzję o warunkach i trybie restrukturyzacji oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] Minister Gospodarki i Pracy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - powoływanej dalej jako Kpa w związku z art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz. U. Nr 213, poz. 1800 ze zm.) - określanej dalej jako ustawa o pomocy publicznej, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] zmieniającej decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. o warunkach i trybie restrukturyzacji spółki S. S.A., w części dotyczącej restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach i objęcia restrukturyzacją odsetek naliczanych w okresie od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia przejęcia tych zobowiązań przez operatora. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Sygn. akt [...], zgodnie z art. 104 § 1 Kpa w związku z art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 53 i art. 54 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy publicznej, Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. zatwierdził plan restrukturyzacji spółki akcyjnej S. z siedzibą w G.. Następnie pismem z dnia 12 marca 2004 r. S. S.A. wniosła o zmianę powołanej powyżej decyzji. We wniosku o zmianę decyzji zwrócono się do Prezesa Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. o restrukturyzację niektórych zobowiązań publicznoprawnych na szczególnych zasadach oraz zmianę planu restrukturyzacji w tym zakresie. W załączeniu wniosku przedstawiono m.in., zestawienie zobowiązań publicznoprawnych wraz z odsetkami nierozliczonych na dzień 30 czerwca 2003 r. przeznaczonych do restrukturyzacji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sygn. akt [...] Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. na podstawie art. 155 Kpa w związku z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 2002 r. w sprawie dopuszczalności pomocy doraźnej przy pomocy na restrukturyzację przedsiębiorstw (Dz. U. Nr 186, poz. 1545) oraz w związku z art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 4 i art. 19 ust. 1 pkt 6 ustawy o pomocy publicznej zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy wniosku przedsiębiorcy w części dotyczącej restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach wymaga uzyskania zgody wszystkich wierzycieli tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Wojewody P., Marszałka Województwa P. oraz zgody spółki kapitałowej na pełnienie roli operatora. Organy restrukturyzacyjne postanowieniami z dnia 5 sierpnia 2004 r., z dnia 12 sierpnia 2004 r., z dnia 29 grudnia 2004 r. (karty akt administracyjnych od 6 - do 9) wyraziły zgodę na objęcie restrukturyzacją przysługujących im zobowiązań publicznoprawnych. Po wyrażeniu zgody przez wierzycieli na objęcie restrukturyzacją niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] działając na podstawie art. 155 ustawy Kpa oraz art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 32a, art. 32d, art. 32 ustawy o pomocy publicznej ponownie zmienił decyzję z dnia 6 czerwca 2003 r. o warunkach i trybie restrukturyzacji spółki S. S.A. obejmując restrukturyzacją należności publicznoprawne, na których umorzenie zgodzili się wierzyciele publicznoprawni. Jednocześnie w decyzji tej Prezes Zarządu Agencji wskazał jako Operatora zgodnie z art. 32e ustawy o pomocy publicznej spółkę z o.o. O. ARP z siedzibą w W., po uprzednim wyrażeniu przez nią zgody na pełnienie tej funkcji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 32f ust. 2 ustawy o pomocy publicznej przejęcie przez operatora zobowiązań publicznoprawnych nastąpi z mocy prawa z dniem przeniesienia na niego własności składników majątku podmiotu podlegającego restrukturyzacji. Pismem z dnia 13 maja 2005 r. S. S.A. ponownie złożyła wniosek o zmianę decyzji restrukturyzacyjnej wnosząc o objęcie restrukturyzacją odsetek od umarzanych należności publicznoprawnych powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że restrukturyzacja odsetek naliczonych po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji jest prawną konsekwencją restrukturyzacji zobowiązań głównych i przez to nie wymaga akceptacji wierzycieli i Operatora. W związku z pismem S. S.A. o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, spółka O. ARP pismem z dnia 19 maja 2005 r. nie wyraziła zgody na przejęcie zobowiązań odsetkowych bez przejęcia dodatkowego majątku o wartości proporcjonalnej do wartości tych zobowiązań. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. odmówił zmiany decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji spółki S. S.A. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na to, iż spółka z o.o. O. ARP nie wyraziła zgody nie może on zmienić decyzji na podstawie art. 155 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że zmiana decyzji ostatecznej, zgodnie z art. 155 Kpa, wymaga zgody nie tylko restrukturyzowanego przedsiębiorcy, ale również O. ARP Sp. z o.o., która z dniem wydania decyzji o restrukturyzacji na szczególnych warunkach, otrzymała status strony postępowania. W odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2005 r. od powyższej decyzji do Ministra Gospodarki i Pracy skarżąca spółka podniosła, iż restrukturyzacja odsetek powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r. jest prawną konsekwencją restrukturyzacji zobowiązań głównych i przez to nie wymaga odrębnej akceptacji Operatora czy też wierzycieli publicznoprawnych. Ze względu na charakter tych zobowiązań niemożliwe jest ich rozerwanie i odrębne traktowanie, a co za tym idzie zajęcie odmiennego stanowiska w odniesieniu do kwoty głównej zadłużenia i do zobowiązania pochodnego tj. powstałych odsetek. Skarżąca spółka wskazała, że zgodnie z art. 32 h ust. 1 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców, wierzyciele publicznoprawni wyrazili zgody na restrukturyzację odsetek od zobowiązań publicznoprawnych powstałych w okresie od 1 lipca 2003 r. do 15 marca 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Podjętą decyzję Minister Gospodarki i Pracy uzasadnił brakiem zgody O. ARP Sp. z o.o., będącej stroną postępowania restrukturyzacyjnego, na rozszerzenie przejętych zobowiązań publicznoprawnych spółki S. S.A. Na powyższą decyzję S. S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której podtrzymała argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Minister Gospodarki i Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu podatkowego. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Stan faktyczny sprawy dla stron niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego nie jest sporny. W przedmiotowym postępowaniu S. S.A. zwróciła się wnioskiem zmianę decyzji w części dotyczącej zakresu restrukturyzacji należności publicznoprawnych. Spółka zwróciła się do organu restrukturyzacyjnego o objęcie restrukturyzacją zobowiązań publicznoprawnych powstałych do dnia 30 czerwca 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę za okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia przejęcia restrukturyzowanych zobowiązań przez O. ARP sp. z o.o. tj. do dnia 15 marca 2005 r. Zdaniem skarżącej restrukturyzacji powinny podlegać określone w postępowaniu zobowiązania publicznoprawne w pełnej wysokości, wraz z należnościami odsetkowymi naliczonymi od tych zobowiązań po dniu 1 lipca 2003 r. Spółka O. ARP uczestnicząca w przedmiotowym postępowaniu nie wyraziła zgody na przejęcie zobowiązań odsetkowych spółki akcyjnej S. bez przejęcia dodatkowego majątku o wartości proporcjonalnej do ich wartości. Ze względu na niespełnienie przez spółkę S. powyższych warunków organ restrukturyzacyjny odmówił zmiany decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji. Należy zauważyć, że decyzje w sprawie warunków i trybu restrukturyzacji niewątpliwie należą do kategorii decyzji, na mocy których każda ze stron przedmiotowego postępowania nabywa prawo. Zatem zmiana decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji następuje zgodnie z dyspozycją art. 155 Kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy, której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą powinien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony, strony postępowania muszą wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. W przepisach ustaw szczególnych nie mogą istnieć przeciwwskazania do zmiany lub uchylenie przedmiotowej decyzji. Z redakcji powyższego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem jej uchylenie lub zmiana pozostawiona jest więc uznaniu organu administracyjnego. Wykładnia przepisu art. 155 Kpa, wskazuje, że w przypadku udziału w postępowaniu więcej niż jedna strona postępowania, do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie powołanego powyżej przepisu niezbędna jest zgoda wszystkich stron postępowania. Należy także wskazać, że wymóg uzyskania zgody, o jakim mowa w art. 155 Kpa dotyczy zgody wszystkich stron postępowania, które "nabyły prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Pojęcie nabycia prawa z decyzji ostatecznej może być stosowane tylko w odniesieniu do sfery prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, spółka z o.o. O. ARP wyraziła zgodę na pełnienie funkcji operatora oraz przejęcie od przedsiębiorcy zobowiązań, o których mowa w art. 32 a ust. 1 i art. 32 c ww. ustawy w kwocie 31.360.018,18 zł w zamian za przeniesienie przez przedsiębiorcę na rzecz spółki majątku wskazanego we wniosku zgodnie z art. 32 d ustawy o pomocy publicznej. Należy zatem wskazać, że rozstrzygnięcie w sprawie warunków i trybu restrukturyzacji, ukształtowało sytuację prawną spółki z o.o. O. ARP, przez określenie zakresu obowiązków tego podmiotu oraz warunków postępowania restrukturyzacyjnego, tym samym spółka ta "nabyła prawo" w rozumieniu art. 155 Kpa. Należy zauważyć, że na spółce O. ARP zgodnie z przepisami ustawy o pomocy publicznej ciąży obowiązek spłaty wierzycieli publicznoprawnych, zatem zwiększenie wysokości przejmowanych przez ten podmiot zobowiązań niewątpliwie wpływa na jego sytuację finansową i prawną. Ze względu na to, iż spółka O. ARP nie wyraziła zgody na zmianę decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji w zakresie objęcia restrukturyzacją odsetek od należności publicznoprawnych powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r., Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu jak również organ odwoławczy zasadnie odmówiły spółce akcyjnej S. zmiany decyzji w trybie przepisu art. 155 Kpa, w części dotyczącej restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach i objęcia restrukturyzacją odsetek naliczanych w okresie od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia przejęcia tych zobowiązań przez operatora. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 32a ust. 1 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców, restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach, podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności publicznoprawne m.in. z tytułu podatków wobec budżetu państwa, należności celnych oraz wpłat z zysku na rzecz Skarbu Państwa, z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa w części stanowiącej dochód budżetu państwa; a także z tytułu odsetek za zwłokę, opłaty prolongacyjnej, opłaty dodatkowej, kosztów upomnienia oraz kosztów egzekucyjnych, od wymienionych powyżej zaległości. Analiza konstrukcji powyższego przepisu, pod kątem reguł legislacyjnych prowadzi do wniosku, że odsetki za zwłokę wymienione w art. 32a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców, od wymienionych w tym przepisie zaległości zostały potraktowane przez ustawodawcę jako odrębne należności publicznoprawne - znane na dzień 30 czerwca 2003 r. podlegające restrukturyzacji należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach. Zważywszy powyższe za niezasadny należy uznać zarzut skarżącej, iż charakter zobowiązania odsetkowego wskazuje, iż nie jest możliwe pozostawienie odsetek jako odrębnego długu. W ocenie Sądu ratio legis art. 32a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej prowadzi do wniosku, że odsetki za zwłokę określone w tym przepisie mogą stanowić odrębną należność publicznoprawną objętą restrukturyzacją na szczególnych zasadach. Ponadto w ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 32a ustawy o pomocy publicznej wskazuje również, że restrukturyzacji podlegają wyłącznie te należności wraz z odsetkami, o których organ restrukturyzacyjny miał wiedzę, istniejące na dzień 30 czerwca 2003 r. Za zasadne należy uznać to, iż przepisy dotyczące uprzywilejowanego oddłużenia przedsiębiorców stanowiącego wymierną pomoc państwa w celu przywrócenia przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku, należy interpretować ściśle. Nie podlegają, więc restrukturyzacji te należności, o których wiedzy organ restrukturyzacyjny nie miał w ogóle, a w szczególności także te, o których posiadł wiedzę w dacie późniejszej, czy też takie, które powstały po wyraźnie określonym ustawowo terminie. Nadto można w tym miejscu przywołać postanowienia przepisu art. 13 ust. 3 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców dotyczącego niezbędnych informacji dołączanych do wniosku przedsiębiorcy o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Zgodnie z ww. przepisem przedsiębiorca w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku powinien przekazać Prezesowi Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. m.in. plan restrukturyzacji; oraz spis zobowiązań publicznoprawnych, z podziałem na poszczególne tytuły i lata oraz ze wskazaniem kwot zaległości, odsetek za zwłokę i opłat prolongacyjnych, a także listę zabezpieczeń tych wierzytelności. Ze wskazanego przepisu wynika także, że wysokość należności publicznoprawnych wraz z obliczonymi odsetkami, przeznaczonych do restrukturyzacji na szczególnych zasadach określonych w ustawie o pomocy publicznej jest z góry określona, a datą graniczną co do ustalenia ich wartości jest dzień 30 czerwca 2003 r. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.