III SA/Wa 3489/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-28
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 Kpa (brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu) oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa (wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne). Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, podnosząc, że składki te opłacał do KRUS z uwagi na pomyłkę urzędników. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszła całkowita nieściągalność zadłużenia i że trudności finansowe skarżącego nie mają charakteru stałego. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak wysłuchania strony.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. T.K. , zwany dalej "Skarżącym" zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział K. z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 1 stycznia 2002 r. do 7 stycznia 2005 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że za ww. okres opłacał składki do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powoływanej dalej jako "KRUS", w której był ubezpieczony od 1 stycznia 2001 r. Skarżący nadmienił, że działalność gospodarczą rozpoczął w dniu 15 listopad 2001 r. i powiadomił o tym fakcie KRUS, gdzie zapewniono go, że "wszystko jest w porządku". Problemy pojawiły się dopiero we wrześniu 2004 r. kiedy okazało się, że nie słusznie opłacał składki do KRUS przez lata 2002-2004. Skarżący wyjaśnił, że prawdopodobnie urzędnicy pomyli go z jego ojcem, który nosi takie samo imię i nazwisko oraz ma ten sam adres i był ubezpieczony w KRUS od 1980 r. Wobec powyższego Skarżący stwierdził, że nie ma możliwości zdobycia środków finansowych na spłatę przedmiotowych należności, tym bardziej że osiągane przez niego dochody z tytułu prowadzonej działalności, po odliczeniu wszelkich kosztów nie były wysokie. Dodatkowo Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności ani majątku oraz że w związku z problemami zdrowotnymi w dniu 7 stycznia 2005 r. zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą, wobec czego pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej "Zakładem" - działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 32 ustawy dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.s.u.s." - odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 25.624,12 zł. W uzasadnieniu decyzji Zakład stwierdził, że w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 i rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), powoływanym dalej jako "Rozporządzenie". W ocenie organu sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia. Zakład zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego dotyczącym jego trudnej sytuacji finansowej jednocześnie zaznaczając, że ocena ta nie oznacza automatycznie uznania, iż spłata przedmiotowych należności pociągnie zbyt ciężkie skutki dla Skarżącego i jego rodziny. Zdaniem organu trudności finansowe, na które powołuje się Skarżący nie mają charakteru stałego i pogłębiającego się. Fakt pozostawania obecnie bez źródła dochodu nie daje podstaw do przyjęcia, iż Skarżący nie posiada możliwości zarobkowania. Skarżący jest osobą młodą, nie obciążoną kosztami utrzymania rodziny, nie deklarującą posiadania zobowiązań wobec osób trzecich. Z kolei przedstawione zaświadczenie z dnia 24 sierpnia 2005 r. wskazuje, że Skarżący od 6 lipca 2005 r. pozostaje w stałym kontakcie terapeutycznym z psychologiem, nie zawiera natomiast żadnych twierdzeń o niemożności podjęcia zatrudnienia.
Stosownie do pouczenia zawartego w powyższej decyzji Skarżący pismem z dnia 10 października 2005 r. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powoływanego dalej jako "Prezes Zakładu" z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym ponownie wskazał, że przedmiotowe zadłużenie powstało z przyczyn od niego niezależnych. Dodatkowo Skarżący zaznaczył, że jego jedyny majątek, z którego organ mógłby dokonać egzekucji, stanowi samochód V. (rok produkcji 1990) o wartości ok. 5.000 zł.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Prezes Zakładu utrzymał mocy decyzję Zakładu z dnia [...] września 2005 r., podtrzymując w całości argumentację w niej zawartą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił powyższej decyzji:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 u.s.u.s.,
- naruszenie prawa dające podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podniósł, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa i stanowi samoistną przesłankę do jej uchylenia. Skarżący nigdy nie był słuchany w charakterze strony, ani w pierwszej, ani w drugiej instancji, co stanowi rażące naruszenie przepisów podniesionych do rangi naczelnych zasad postępowania administracyjnego (art. 10 w zw. z art. 82 Kpa). Mając powyższe na uwadze pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na jej uznaniowy charakter. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z tych powodów, które zostały podniesione w skardze.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.
Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku z dnia 4 kwietnia 2005 r. wszczynającym postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami.
Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji, wydanej we wskazanym wyżej przedmiocie, brał pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydania. Rozpoznając tę sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które skutkowały wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające przedstawiają się następująco.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 Rozporządzenia. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).
Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "Kpa", o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie podstępowania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, rozumianych jak wyżej, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 Rozporządzenia oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.
Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.
Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym już była mowa. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).
Oznacza to, że organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązany jest ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji - Zakład.
Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 Kpa który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Taki stan oznacza konieczność prawidłowego zastosowanie przy rozpatrywaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne, przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.
W tej sytuacji decyzję wydaną przez Prezesa Zakładu oceniać należy także w kategoriach obowiązków procesowych nałożonych przez Kpa. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w tym kontekście, Sąd stwierdza, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga uzasadnienie tej decyzji, gdyż jest ono jednym ze wskazanych w art. 107 Kpa integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej, rozumianej jako akt procesowy stosowania prawa.
Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne, co wynika z art. 107 § 1 Kpa. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji realizuje wymóg uzasadnienia prawnego, ale tylko częściowo - poprzestaje bowiem wyłącznie na wybiórczym przytoczeniu przepisów prawa. Prezes Zakładu pomija milczeniem przesłanki umorzenia należności wynikające z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 Rozporządzenia. W tym miejscu wskazać należy, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Na mocy ustawowej delegacji (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności zaś w przykładowo wymienionych przypadkach. Według tych właśnie przesłanek organy obu instancji powinny były rozpatrzeć wniosek strony o umorzenie zaległości zarówno w I jak i w II instancji, odnosząc wyżej wymienione przesłanki, do stanu faktycznego, ustalonego w sprawie zgodnie z art.77 kpa. Brak jest jednak w uzasadnieniu decyzji rozważań organów orzekających w sprawie w tym zakresie.
W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wedle której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia jest zatem uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie więc zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.
Nie może być uznane za spełniające powyższe wymogi, a w szczególności za wyczerpujące, uzasadnienie ograniczające się w istocie do poglądu, iż przesłanki umorzenia należności nie zostały spełnione.
Zdaniem Sądu, to że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały wskazane nowe okoliczności uzasadniające zmianę decyzji, nie może być z góry postrzegane przez organ jako przeszkoda uniemożliwiająca wydanie odmiennego niż poprzednio rozstrzygnięcia. W żadnym razie nie zwalnia też organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.
Podkreślić jeszcze raz należy, iż organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, ma obowiązek ponownie rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, bez względu na to, czy zakres tego materiału uległ zmianie na etapie postępowania toczącego się po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, czy też w tym względzie pozostał bez zmian.
Sąd podziela także zarzut skargi, iż organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązały się z nałożonego na nie obowiązku z art. 10 § 1 Kpa.
W myśl powołanego już art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 Kpa. Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Obowiązek ten ciąży na każdym organie administracji - także na organie wydającym organie wydającym rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie został on dopełniony. Oznacza to, że Skarżący nie tylko nie miał możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny kompletności zebranego materiału dowodowego, ale i zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, w tym ze stanowiskiem Komisji Opiniującej do Spraw Stosowania Ulg. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim. Przepisy Kpa nie precyzują obowiązków organów administracji poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo. Jednakże, zdaniem Sądu z przepisu tego wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w związku z tym co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 Kpa, a są to przecież okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji oczekiwać powinien na jej stanowisko w tym względzie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od jej woli. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa.
Zważyć należało również i to, że niewywiązanie się przez organy z obowiązków nałożonych art. 10 § 1 Kpa ma wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 Kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 Kpa.
Zdaniem Sądu, jeżeli nawet organ prowadzący postępowanie może przypuszczać, że okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a ustalone w toku postępowania dowodowego, znane są stronie, to nie jest to równoznaczne z jej świadomością, iż będą one uwzględniane przy podejmowaniu decyzji. Także z tego względu istotne jest umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Niewykonanie przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 Kpa stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem decyzji. Rzeczą Sądu jest ocena, czy w konkretnej sprawie takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. inne niż dające postawę wznowienia naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji lub postanowienia organu administracji tylko wtedy, gdy wpływ taki mieć mogło.
Jednakże możliwość dokonania takiej oceny przez Sąd w żadnym razie nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku wypełnienia dyspozycji art. 10 § 1 Kpa.
Wskazane już istotne uchybienia procesowe przedwczesnym czynią badanie, czy w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzuty skargi w tym zakresie nie mogą zatem być wzięte pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 7, art.10 § 1, art. 11, art.77, art.80 i art. 107 § 1 i 3 Kpa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Powołane przepisy
art. 83 ust. 1 pkt 3art. 28art. 32 ustawyart. 28 u.s.u.s.art. 10art. 82 Kpart. 1 ustawyart. 145 § 1 pkt 1art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.art. 134 § 1 p.p.s.a.art. 28 ust. 1art. 24 ust. 2 u.s.u.s.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło