IV SA/Wa 2155/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-28
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca powołuje się na te same podstawy faktyczne i prawne, które były już przedmiotem rozpoznania w poprzednim postępowaniu nieważnościowym zakończonym prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów był już przedmiotem rozpoznania w poprzednim postępowaniu nieważnościowym, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołane przez skarżącą okoliczności faktyczne i prawne nie stanowiły podstawy do ponownego badania sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z 1970 r. Skarżąca zarzuciła, że decyzja umarzająca jest pozorna i została wydana w celu uniknięcia wykonania wyroku WSA zobowiązującego do merytorycznego rozpoznania wniosku. Podnosiła również, że podczas postępowania doszło do sfałszowania protokołów ustalenia stanu posiadania gruntów. W ocenie skarżącej, część jej majątku odrębnego została wyprowadzona na korzyść innego podmiotu w oparciu o sfałszowaną dokumentację.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 105 kpa po rozpatrzeniu wniosku K. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] czerwca 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obszaru "[...]" – w odniesieniu do gruntów należących do rodziców wnioskodawczyni – Z. i C. K. umorzył postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż projekt scalenia gruntów obszaru "[...]" został zatwierdzony decyzją ostateczną Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] października 1970 r., która wprowadziła odpowiednie zmiany w projekcie scalenia, natomiast w pozostałej części utrzymała w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] czerwca 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obszaru "[...]".
Z akt sprawy wynika, iż Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. po rozpatrzeniu wniosku K. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1990 r. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Wojewódzkiego w T z dnia [...] sierpnia 1989 r. o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie scalenia oraz "pośrednio o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy prezydium WRN w K. z dnia [...] października 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obszaru "[...]" w odniesieniu do gruntów Z. i C. K. – odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] listopada 1997 r., została utrzymana w mocy decyzją tegoż organu z dnia [...] lutego 1999 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 1999 r. (sygn. akt II SA 691/99) oddalił skargę K. M. na powyższe rozstrzygnięcie.
Organ uznał, iż ponowne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia jest bezprzedmiotowe i tego powodu je umorzył. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister wskazał nadto, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w wyroku NSA z dnia 18 maja 1999 r., wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
W skardze do sądu administracyjnego K. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. W ocenie skarżącej decyzja ta ma charakter pozorności i została wydana jedynie z powodu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2004 r. (sygn. VI SAB/Wa /3 /04), który zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności w terminie 30 dni od uprawomocnienia się tego wyroku. Nadto organ uchylił się od wykonania tego wyroku, bowiem nie wydał rozstrzygnięcia merytorycznego.
Skarżąca wywodzi, iż podczas postępowania dopuszczano się sfałszowania protokołów ustalenia stanu posiadania gruntów. W oparciu o tę sfałszowaną dokumentację wyprowadzono spod władztwa Z. K. część jej majątku odrębnego na korzyść C. K.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie organ przyjął, iż decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów obszaru "[...]" była uprzednio przedmiotem postępowania nieważnościowego, opartego na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. Co prawda K. M. we wniosku z dnia 2 stycznia 2005 r. żądała wszczęcia postępowania w trybie art. 161 kpa, jednakże powołała się na takie okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie przy rozstrzyganiu w postępowaniu nieważnościowym i w konsekwencji wniosła "o unieważnienie decyzji scaleniowej". Stanowisko swoje podtrzymała w piśmie z dnia 9 czerwca 2003 r. W ocenie Sądu prawidłowo Minister przyjął, iż żądanie – mimo wyraźnego powołania art. 161 kpa – może być rozpoznane na gruncie postępowania nieważnościowego, nie zaś w trybie zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego albo zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki lub dla ważnych interesów Państwa. Powołane bowiem przesłanki nie stanowiły podstawy żądania wyeliminowania decyzji scaleniowej z obrotu prawnego. Skarżąca – jak w toku postępowania zakończonego decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obszaru "[...]" w odniesieniu do gruntów Z. i C. K. z dnia [...] listopada 1997 r. – podniosła okoliczność błędnego zakwalifikowania działek o nr ewid. [...] i [...] jako działek stanowiących wspólność małżeńską ustawową Z. i C. K.. Zdaniem skarżącej działki te Z. nabyła jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego na mocy aktu notarialnego z 1933 r. nr [...] i stanowiły one jej majątek odrębny.
Powołała się przy tym na decyzję Urzędu Wojewódzkiego w T z dnia [...] stycznia 1986 r. stwierdzającą nieważność aktu własności ziemi z dnia [...] października 1976 r. wydanym przez Naczelnika Miasta [...] na rzecz małżonków K. m.in. na przedmiotowe działki nr [...] i [...].
Podstawą do stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi był fakt, iż działki te miały uregulowany stan prawny i w dacie ustawy uwłaszczeniowej znajdowały się w posiadaniu osoby, który miała doń tytuł prawny.
Tożsame okoliczności K. M. podniosła we wniosku z dnia 2 stycznia 2002 r., który prawidłowo został potraktowany przez organ jako ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej.
Trafnie organ wywiódł, iż przesłanka nieważnościowa opierająca się na tych samych podstawach była przedmiotem badania przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, który decyzją – utrzymaną decyzją z dnia [...] lutego 1999 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] października 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów "[...]". Rozstrzygnięcia powyższe były następnie przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 18 maja 1999 r. (sygn II SA 691/99) oddalił skargę K. M..
W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, iż "sprawa ma bardzo złożony charakter" i "sięga korzeniami jeszcze lat trzydziestych". Stwierdził, iż Sąd administracyjny nie rozpoznawał ani spraw związanych z aktami własności ziemi wydawanymi w stosunku do spornych gruntów na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, ani spraw związanych z wpisami do ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości. Badając natomiast legalność decyzji scaleniowej Sąd uznał, iż nie stwierdzono istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa warunkujących nieważność decyzji scaleniowej.
W tej sytuacji należy przyjąć, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej był przedmiotem rozpoznania przez organy i Sąd administracyjny. Obecnie zatem wniesiony i oparty na tożsamych podstawach faktycznych i prawnych nie może być ponownie badany. Prawidłowo zatem Minister umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło