I SA/Wr 1416/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Bystak (sprawozdawca) Sędziowie NSA: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant: Michał Kazek Po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 13 [...] Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. z tytułu najmu lokalu użytkowego przez M. B. Wskazał organ na umowę najmu lokalu użytkowego zawartą dnia [...]. przez M. B. od Gminy W. i odwołując się do treści art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) podniósł, że bezspornym jest, że strona jest najemcą lokalu użytkowego, czego konsekwencją jest zasadność zobowiązania podatkowego ustalonego na podstawie złożonej przez stronę informacji. Podkreślił, że od 1 stycznia 2003 r. zmianie uległa regulacja prawna zawarta w art. 3 ustawy, w związku z czym opodatkowaniu podlegają budynki lub ich części będące niewyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi, stanowiącymi własność m. in. jednostek samorządu terytorialnego. W skardze od decyzji organu II instancji skarżący M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że stanowisko zawarte w decyzjach organów obu instancji nie jest uzasadnione, bowiem jak wskazuje nazwa podatku jest to podatek od nieruchomości, której definicję zawiera kodeks cywilny oraz inne przepisy, w szczególności ustawa o własności lokali czy ustawa o gospodarce nieruchomościami i te definicje należy stosować. Przepisy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczą nieruchomości takich jak budynek lub jego część, które mogą stanowić odrębną od gruntu nieruchomość np. nieruchomość budynkowa stanowiąca własność użytkownika wieczystego, nieruchomość lokalowa. Zmiany w przepisach w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, na które powołuje się organ II instancji dotyczą takich właśnie nieruchomości. Odwołała się strona do orzecznictwa, w tym uchwały pięciu sędziów NSA sygn. akt FPK 4/0 (ONSA 2001/4/164), uchwały pięciu sędziów NSA sygn. akt FPK 6/97, wyroku NSA z dnia 9.03.1994 r. sygn. akt SA/Gd 1200/93, z dnia 17.11.1993 r. sygn. akt SA/Gd 758/93 (POP 1995/2/40), glos do uchwały NSA z dnia 29.11.1999 r. sygn. akt 3/99, do wyroku NSA z dnia 25.05.1992 r. sygn. akt IIISA 236/92 oraz pism Ministra Finansów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przeprowadzając we wskazanym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem sporu jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A Przedsiębiorstwo Poligraficzne, wynajmującego na podstawie umowy najmu z dnia [...]. lokal użytkowy w nieruchomości stanowiącej własność Gminy W. Materialno – prawną podstawę wydania decyzji stanowi przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, która w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy niniejszy spór (będącym konsekwencją zmiany wprowadzonej przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 200 poz. 1683) stanowi: Art. 2 ust. 1 :"Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Natomiast przepis art. 3 ust. 1 brzmi: "Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją B lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2". Patrząc na pozycję skarżącego w świetle przytoczonych przepisów przypomnieć należy, że na podstawie umowy najmu z dnia [...]. wynajmuje on od Gminy W. lokal użytkowy położony przy ul. Z. nr [...], o pow. użytkowej [...] m² Spełnia zatem skarżący przesłankę z art. 3 ust. 1 pkt 4 a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W cytowanym wyżej przepisie art. 2 ust. 1 ustawy określeniu podlega zakres przedmiotowy jej obowiązywania, który rozciąga się m. in. "budynki lub ich części". W przywołanym wyżej przepisie art. 3 ust 1 ustawodawca wskazując kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości wymienia m. in. posiadaczy nieruchomości lub ich części, których posiadanie wynika z umowy najmu zawartej z właścicielem. Wydaje się, że nie powinno budzić wątpliwości, że skarżący, jako najemca, jest posiadaczem zależnym wynajmowanego lokalu, a więc części budynku, bowiem posiadaczem rzeczy, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, jest "zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Przedmiotem posiadania, jak to expressis verbis stanowi przepis art. 336 K.c. może być tylko rzecz, oczywiście w rozumieniu art. 45 K.c., przedmiotem posiadania może być także część rzeczy, dotyczy to przede wszystkim części nieruchomości gruntowej, części nieruchomości budynkowej. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy ustawodawca nakładając obowiązek w podatku od nieruchomości na posiadacza zależnego, którego posiadanie wynika m. in. z umowy najmu, wskazując na przedmiot tego posiadania, odnosi je do "nieruchomości lub ich części". Nie stawia zatem wymogu wyodrębnienia części nieruchomości w celu objęcia jej opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, stwierdza tylko, że obowiązek ten dotyczy posiadacza nieruchomości lub ich części. Reasumując podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że skarżący, jako posiadacz zależny lokalu użytkowego, który użytkuje na podstawie umowy najmu, stanowiącego część nieruchomości budynkowej, podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości na podstawie wyżej wskazanych i omówionych przepisów. Argumentacja skarżącego zawarta w odwołaniu od decyzji organu I instancji, do której skarżący odwołuje się w skardze znajduje swoje źródło w brzmieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych sprzed nowelizacji. Przepis ten nakładał obowiązek podatkowy m. in. na posiadaczy nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego(...). W związku z tym obciążanie obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości na tle ówczesnego stanu prawnego posiadacza części nieruchomości, jaką w nin. sprawie jest niewyodrębniony prawnie lokal użytkowy, nie miało podstaw prawnych. Powoływane w odwołaniu od decyzji organu I instancji uchwały pięciu sędziów NSA, wyroki NSA, glosy jak również pisma Ministra Finansów odwoływały się do poprzedniego stanu prawnego. Mając na uwadze powyższe, skoro organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.