IV SA/Po 115/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatowego Zarządu Dróg w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego postanawia odrzucić skargę. /-/ M. Dybowski Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Zarząd Dróg w [...] (dalej: Zarząd Dróg) na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 71/00/838 ze zm., dalej: udp) oraz § 11 ust. 3 w zw. z § 10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. 6/86/33 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) orzekł o nałożeniu na M. P. kary pieniężnej w wysokości 4.127,76 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego poprzez lokalizację tablicy reklamowej. Pismem z dnia [...] r. Zobowiązany wniósł odwołanie od decyzji Zarządu Dróg, wskazując, iż jej doręczenie nastąpiło dnia [...] r. W odwołaniu zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i wniósł o jej uchylenie w całości. Pismem z dnia [...] r. Zarząd Dróg wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie jest zasadny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka prawnego. Nadto, odnosząc się merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Zarząd Dróg stwierdził, że nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie na nim bez zezwolenia reklamy jest w pełni zasadne. Zobowiązany pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO) z wnioskiem o zakwalifikowanie jego wcześniejszego pisma jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) wszczęło na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa na żądanie strony postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dróg z dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło jej nieważność. Zarząd Dróg pismem z dnia [...] r. zwrócił się do SKO na podstawie art. 127 § 3 kpa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując zasadność decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że Zarząd Dróg nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Pismem z dnia [...] r. Zarząd Dróg wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO, zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa . W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konstrukcji strony przeciwstawić należy pojęcie organu, które obejmuje podmioty mieszczące się w strukturze administracji publicznej, obdarzone przez obowiązujące powszechnie przepisy prawa władztwem administracyjnym. Wprawdzie organ administracji, w przeciwieństwie do sądu, znajduje się niejako "wewnątrz" węzła materialnoprawnego (F. Longchamps: O pojęciu stosunku prawnego w prawie administracyjnym, AUWr nr 19, Prawo XII, s. 164), jednakże poprzez realizację kompetencji do podjęcia działań władczych niejako konsumuje własny interes prawny. W przedmiotowej sprawie SKO zastosowało szczególny tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, pozwalający na usunięcie z obrotu decyzji o przymiocie trwałości. Wkroczenie organu nadzorczego w żadnej mierze nie stanowi podstawy dla przyznania organowi, którego decyzja została ze skutkiem ex tunc zakwalifikowana jako nieważna, legitymacji do wszczęcia postępowania odwoławczego. Wprawdzie Zarząd Dróg słusznie wskazuje, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym postępowaniem, jednakże w tym nowym postępowaniu stosuje się identyczne kryterium pozwalające na przyznanie podmiotowi statusu strony. Kryterium tym jest zaś niezmiennie własny indywidualny interes prawny znajdujący oparcie w przepisach prawa. Nie budzi wprawdzie wątpliwości, iż Zarząd Dróg jest zainteresowany rozstrzygnięciem organu nadzorczego, jednakże ta okoliczność nie stanowi podstawy legitymacji w korzystaniu ze środków prawnych przeciwko podjętej decyzji. Tym samym, skoro odmówić należy organowi administracji publicznej legitymacji do uruchomienia weryfikacji w toku instancji, tym samym stwierdzić należy, że nie jest dopuszczalne wniesienie przez ten organ skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz – przy spełnieniu określonych warunków - organizacja społeczna, a także inny podmiot, posiadający szczególną legitymację opartą na przepisie ustawy. W katalogu wymienionych podmiotów nie mieści się organ, który w pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję. Jak słusznie wskazuje bowiem T. Woś, postępowanie sądowoadministracyjne nie ma służyć rozstrzyganiu "sporów na tle odmiennych poglądów prawnych pomiędzy organami różnych szczebli w systemie organizacyjnej administracji publicznej" (T. Woś [w:] T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 212 uw.2). W takiej sytuacji konieczne jest odrzucenie skargi (T. Woś, op. cit., s. 228 uw. 27 in fine). W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 upsa orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Dybowski MK