VI SA/Wa 2298/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-27
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Olga Żurawska-Matusiak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy, który nie posiada wymaganej licencji, może być obciążony karą pieniężną, nawet jeśli przewożony towar jest jego własnością i jest dostarczany do odbiorcy w ramach jego podstawowej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, nawet jeśli przewożony towar jest jego własnością i jest dostarczany do odbiorcy, jeśli faktura VAT zawiera wyszczególnioną pozycję "transport" z kwotą opłaty za tę usługę. W takim przypadku jest to traktowane jako odpłatna usługa transportowa, a nie przewóz na potrzeby własne. Przedsiębiorca jest również odpowiedzialny za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy powierzył tę czynność pracownikowi.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę jawną karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz 200 zł za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu. Kontrola wykazała, że spółka przewoziła towar, a faktura VAT zawierała pozycję "transport" z opłatą. Spółka twierdziła, że był to przewóz na potrzeby własne. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując kwalifikację przewozu jako transportu drogowego wymagającego licencji oraz odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia czasu pracy kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006r. sprawy ze skargi B. H. C. Z. C. Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...].07.2005 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 92 ust. 1, ust. 4, art. 93 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088), art. 7 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 EWG z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 28 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 7 ust. 1 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1.07.1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086, 1087). [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "B." H. C., Z. C. spółka jawna, skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 8.200 zł w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji,
z wyłączeniem taksówek, i 200 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne – o 1 godzinę i 20 minut.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...].05.2005 r. na drodze krajowej nr [...] w P. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] należący do s.j. B. Pojazdem tym wykonywany przewóz towarów niebezpiecznych. Kierowca okazał do kontroli fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2005 r., na której jedna z pozycji dotyczy transportu i opłaty za niego. Kierowca nie okazał wymaganego w tym rodzaju przewozu wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Strona nie posiada licencji na krajowy i międzynarodowy transport drogowy rzeczy, co z uwagi na stwierdzone w dniu kontroli wykonywanie transportu drogowego, skutkowało nałożeniem kary w kwocie 8.000 zł. Nadto organ ustalił, na podstawie wykresówki z dnia [...].05.2005 r., że w okresie 8:15-16:20 kierowca zarejestrował okres jazdy, który łącznie wyniósł 5 godzin i 50 minut. Stwierdzono też, że w czasie, gdy nie jechał rejestrował okres innej pracy, który jak oświadczył, użyty był na załadunek i rozładunek przewożonych towarów.
W odwołaniu od tej decyzji B. H. C., Z. C. s.j. wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Odnosząc się do stwierdzonego przez organ braku licencji podniosła, że przewożony był towar na potrzeby firmy i nie była wykonywana usługa transportowa dla odbiorcy. Cena towaru zawiera cząstkowe koszty ponoszone przez sprzedawcę towaru plus marżę i dla potrzeb spółki uwzględniona jest na fakturze pozycja transportu, ponieważ działalność firmy nie jest działalnością charytatywną i dlatego muszą być znane koszty transportu, jakie firma ponosi dostarczając towary. Co do pozostałych naruszeń odwołująca nie kwestionuje poczynionych w tym zakresie ustaleń faktycznych. Natomiast podniósł, że nie ma podstaw do wydania decyzji na Spółkę B., bo kierowca naruszył przepisy o czasie pracy kierowców i on podlega karze. Na jego zachowanie przedsiębiorca nie ma wpływu.
Decyzją z dnia [...].09.2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 5, art. 8, art. 11, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym, lp. 1.1.1., lp. 1.11.4 lit. a i b załącznika do tej ustawy, art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WEL 370 z 01.12.1985 r. P.001-007) utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ II instancji uznał, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo zastosował przepisy powołanej ustawy o transporcie drogowym. W chwili kontroli strona wykonywała transport drogowy, czego dowodem jest przedstawiona przez kierowcę do kontroli faktura VAT nr [...]. Usługa transportowa wykonana przez stronę została opłacona. Strona nie posiada dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego co oznacza, że w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa
w zakresie obowiązku posiadania licencji, na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Okazany wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie był zatem dokumentem uprawniającym do wykonywania przewozu.
Organ uznał nadto, iż kierujący przekroczył maksymalny czas prowadzenia bez przerwy o 1 godz. 20 min. co stanowi o naruszeniu przepisów powołanego rozporządzenia i skutkuje nałożeniem na przedsiębiorcę kary w kwocie 200 zł. Stosownie bowiem do przepisów ustawy o transporcie drogowym karze podlega przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a nie kierowca prowadzący kontrolowany pojazd.
W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "B." H. C., Z. C. sp. jawna wniosła o stwierdzenie jej nieważności uznając, iż decyzja jest niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy zgodnie z art. 4 pkt 4c ustawy o transporcie drogowym, a zatem wymagane było okazanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie zaś, jak błędnie przyjęły organy, licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Co do pozostałych naruszeń skutkujących nałożeniem kary w kwocie 200 zł skarżący zarzucił, iż nie ma podstaw do karania w tym zakresie przedsiębiorcy, bo dołożył on wszelkich starań przez przeszkolenie kierowcy i wyposażenie we wszystkie niezbędne atrybuty do wykonywania pracy, a to, jak wykonuje swoje obowiązki kierowca nie może być podstawą karania przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych w ramach stanu faktycznego istniejącego w dniu jego wydania
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa.
Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie nałożonej kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji odwołał się do okazanej przez kierowcę
w dacie kontroli faktury VAT i uznał, iż strona chociaż legitymowała się w tym dniu wypisem z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne to jednak nie wykonywała takiego przewozu tylko wykonywała transport drogowy w rozumieniu powołanej ustawy.
Zarówno w odwołaniu, jak i skardze skarżąca kwestionuje ustalenia organu w tym zakresie podnosząc w skardze, iż transport był wykonywany zgodnie z art. 4 pkt 4c tej ustawy. Ten przepis wskazuje jedną z przesłanek, których łączne spełnienie jest konieczne, by wykonywany przewóz był przewozem na potrzeby własne
w rozumieniu art. 4 pkt 4 cyt. ustawy. Przesłanką wymienioną w powołanym art. 4 pkt 4c jest warunek, by w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego rzeczy przewożone były własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników
i ich rodzin.
Żaden z organów nie czynił ustaleń co do tego, że ta przesłanka nie została przez skarżącego spełniona. Spełnienie tej przesłanki w świetle powyższego nie przesądza jednak o wadliwości zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 4 ust. 4 przewozem na potrzeby własne jest niezarobkowy przewóz drogowy spełniający łącznie wskazane w tym przepisie warunki. Faktura VAT, której treści skarżący nie podważa, przeczy jednak twierdzeniom skarżącej, iż w dniu kontroli wykonywała przewóz na potrzeby własne. W przedmiotowej fakturze jest bowiem wyszczególniona pozycja "transport" z wyliczoną kwotą opłaty za tę usługę. Z. C. wspólnik skarżącej spółki również oświadczył na rozprawie przed Sądem, że koszty transportu wykazane w tej rubryce obejmują koszty dowiezienia wyrobu do odbiorcy i ta usługa jest zawsze usługą odpłatną. W tym stanie rzeczy trafne jest ustalenie obu organów, że w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy (a nie przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a w takim przypadku wymagana jest stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy odpowiednia licencja, którą skarżąca, co w sprawie bezsporne, nie legitymowała się. Okazany wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie stanowi uprawnienia administracyjnego do wykonywania transportu drogowego. W tym zatem zakresie zaskarżonej decyzji wadliwości przypisać nie można. Chybionymi są także te zarzuty skargi, w których skarżący podważa rozstrzygnięcie w części dot. kary nałożonej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Podnosząc te zarzuty skarżąca nie neguje ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego. Kwestionuje jedynie ustaloną przez organ odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia podnosząc , iż wykonującym transport drogowy w tym dniu był kierowca i on powinien podlegać karze. Przedstawione stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanej ustawy.
Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym użyte w tej ustawie pojęcie krajowego transportu drogowego oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku międzynarodowego transportu drogowego art. 4 pkt 2 powołanej ustawy definiuje ten transport także jako podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami, o których mowa w pkt 1 tego przepisu z tym, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) to, stosownie do art. 4 pkt 4 cyt. ustawy – każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie wymienione w tym przepisie warunki w tym, by pojazd samochodowy był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Skoro zatem art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych bądź wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcia "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie z w/wskazaną definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności. W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem
o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy).
Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu powołanego przepisu, jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona, stosowną umową pracownikowi. W dniu kontroli transport , co w sprawie bezsporne, był wykonywany przez skarżącą spółkę, która jak wynika
z faktury, wykonywała przewóz towaru do odbiorcy.
Tym samym więc skarżąca jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy.
W tym stanie rzeczy oba organy zasadnie uznały, iż odpowiedzialność za każde ze stwierdzonych naruszeń ponosi przedsiębiorca, a nie kierowca wykonujący czynności prowadzenia pojazdu, niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie uchybił powierzonym mu obowiązkom.
Z tych też względów Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzekł jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Powołane przepisy
art. 92 ust. 1art. 93 ustawyart. 7 ust. 1art. 28 ustawyart. 138 § 1 kpart. 5art. 8art. 11art. 87 ust. 1art. 92 ust. 1 ustawyart. 4 pkt 4c ustawyart. 1 § 1 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło