I SA 467/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska, WSA Elżbieta Sobielarska (spr.), Protokolant Anna Milicka - Stojek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi T. Z na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Oddziału Terenowego nr [..] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] listopada 2002 r. [...]stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego [...]w W. na rzecz T. Z. kwotę 10 zł. (słownie dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2003r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [..] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [..].11.2002r. (znak[....]) w przedmiocie utraty uprawnień T. Z. do pobierania równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej oraz zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, a także skreślenia go z listy żołnierzy oczekujących na przydział osobnej kwatery stałej w Garnizonie W. Organ orzekł także w powyższej decyzji, że T. Z. nie nabył prawa do równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art.27 ust.1 ustawy z dnia [...].05.1976r. [...] (Dz. U. z 1992r., Nr 5, poz. 19 ze zm.), oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że T. Z. był współwłaścicielem lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul.[...], na którego kupno jego żona otrzymała bezzwrotną pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, w związku z tym nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak kwatery stałej. Pomoc finansowa udzielona żonie T. Z. przyznana była na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących w MSW, ale zdaniem wydającego decyzję w rozpatrywanej sprawie, nie miało znaczenia, z jakiego funduszu była przyznana pomoc, a istotnym jest, że nie została zwrócona. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie nabył uprawnień do otrzymywania równoważnika pieniężnego. Dyrektor Oddziału Rejonowego nie podzielił też stanowiska Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. w przedmiocie utraty przez skarżącego prawa do pobierania równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej z tego powodu, iż ujawniono fakt współposiadania lokalu mieszkalnego, lecz uznał, że takiego prawa w ogóle nie nabył. Skreślenie T. Z. z listy oczekujących na przydział kwatery stałej, lub przyznanie ekwiwalentu za rezygnację z niej Dyrektor Rejonowego Oddziału WAM w W. uznał za czynność techniczno – organizacyjną, niewymagającą wszczynania postępowania administracyjnego i wydawania decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 KPA i dlatego decyzję organu pierwszej instancji w tym zakresie uchylił, a postępowanie umorzył. Od powyższej decyzji w dniu [..].02.2003r. T. Z. złożył skargę do NSA w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z obowiązującym prawem. W skardze wniósł także o zobowiązanie właściwych organów wojskowych do wypłacenia mu równoważnika pieniężnego oraz wpisanie go ponownie na listę żołnierzy oczekujących na przydział osobnej kwatery stałej w Garnizonie W. W obszernym uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana bezpodstawnie i w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do NSA w dniu 25.02.2003r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR 153, poz. 1270). W rozpoznawanej sprawie sąd nie podzielił stanowiska Oddziału Rejonowego WAM w W. i uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art.27 ust.1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych żołnierzowi zawodowemu, który spełniał określone w tym przepisie warunki przysługiwał równoważnik pieniężny w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której stale pełnił służbę lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadali lokalu mieszkalnego w tej miejscowości. Bezspornym jest, że skarżący został służbowo przeniesiony z B. do pełnienia służby w Garnizonie W. na początku 1995r. i od lutego 1995r. otrzymywał równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej (art. 27 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz § 1 pkt 1 Zarządzenia [...] z dnia [...] 05.1987r. w sprawie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej, ryczałtu za rozłąkę z rodziną oraz zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby Dz. Rozk. MON z 1986r., poz. 24 – nieobowiązujące powszechnie źródło prawa), ponieważ nie było możliwości jej przydzielenia. Nie budzi, zatem żadnej wątpliwości, że w dniu 01.01.1996r. tj. wejścia w życie ustawy z dnia 22.06.1995r. "O zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej" (Dz. U. z 1995r., Nr 86, poz. 433 ze zm.) skarżący pobierał równoważnik pieniężny, o którym wyżej mowa. Stosownie do art. 88 ust.2 wyżej cytowanej ustawy żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy pobierali równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 27, ust. 1 ustawy z dnia 20.05.1976r., zachowują do niego prawo do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 wyżej powołanej ustawy tj., przydziału kwatery albo wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej. Poza wyżej wskazanym przypadkiem ustawa z dnia 22.06.1995r. nie przewiduje możliwości przyznawania przedmiotowego świadczenia. Do chwili rozpatrywania skargi uprawnienia skarżącego nie zostały zrealizowane. Innym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia przy rozpatrywaniu niniejszej skargi był fakt posiadania przez żonę skarżącego M. P. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Małżonka skarżącego, przydział na wyżej wymieniony lokal, jako członek spółdzielni od 1972r. otrzymała w 1984r. M. P. jako lekarz w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych (funkcjonariusz) otrzymała w dniu 15.12.1984r. decyzją Komendanta Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w B. nr [...] bezzwrotną pomoc finansową w postaci spłaty części kredytu mieszkaniowego w wysokości [...] wartości zaciągniętego kredytu na zakup wyżej opisanego mieszkania. Pomoc tą otrzymała, na podstawie § 10 uchwały Nr [...] Rady Ministrów z dnia [..].07.1973r. w sprawie pomocy Państwa dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (M.P. Nr 32 poz. 193 ze zm.), oraz § 29 Zarządzenia Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [..] 08.1974r. (Dz. Urz.[...]). Oddział Rejonowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. pomoc tą uznał, za okoliczność decydującą o tym, iż skarżący zrealizował swoje uprawnienia do ekwiwalentu za brak kwatery stałej i w zaskarżonej decyzji stwierdził, że T. Z. nie nabył prawa do równoważnika pieniężnego, a tym samym wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za brak kwatery stałej i skreślił go z listy oczekujących na mieszkanie. Sąd nie podziela stanowiska Oddziału Rejonowego WAM w W. Skarżący nie musiał, bowiem niczego nabywać, ponieważ po służbowym przeniesieniu go z B. do W. równoważnik przysługiwał mu z mocy samego prawa na podstawie art. 27, ust. 1 ustawy z dnia 20.05.1976r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych – "żołnierzowi zawodowemu, który ma członków rodziny określonych w art. 9, ust. 3 przysługuje równoważnik pieniężny w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej w miejscowości w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej". Również fakt posiadania mieszkania spółdzielczego przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka nie stanowi przeszkody w realizacji przysługujących mu uprawnień w myśl § 7 ust. 2, pkt. 4 Rozporządzenia MON z dnia 19.03.1996r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługujących osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych, który stanowi, że "równoważnik mieszkaniowy przysługuje osobom uprawnionym zajmującym własnościowy lub spółdzielczy lokal uzyskany bez pomocy finansowej Resortu Obrony Narodowej". Zatem jedynym kryterium uniemożliwiającym wypłacenie równoważnika pieniężnego było w myśl obowiązujących wówczas przepisów otrzymanie bezzwrotnej pomocy finansowej ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Pomoc finansową otrzymała, bowiem żona żołnierza zawodowego ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Podstawą jej wypłacenia była decyzja oparta na uchwale Nr [...] Rady Ministrów z 1973r., która to po późniejszych zmianach dotyczyła wyłącznie pomocy Państwa dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej a nie dotyczyła w tym czasie żołnierzy zawodowych. W myśl obowiązującego prawa uprawnienia żołnierzy zawodowych można realizować stosując wyłącznie przepisy dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych, a nie innych formacji mundurowych. W dacie przyznania pomocy finansowej żonie skarżącego obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.03.1984r. w sprawie wysokości i zasad przyznawania pomocy finansowej osobom uprawnionym do osobnej kwatery stałej w Resorcie Obrony Narodowej (Dz. U. z 1984r., Nr 17, poz. 80 – utraciło moc prawną 22.02.1994r). Z możliwości przewidzianych w/w rozporządzeniu skarżący nie skorzystał. Wniosek o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego zamiast przydziału kwatery stałej skarżący złożył w dniu [...].01.1997r. i został wpisany na listę oczekujących. Równocześnie aż do 1999r. wypłacano mu równoważnik pieniężny za brak kwatery. Zaprzestano jego wypłacania z dniem [...] listopada 1999r. Zdaniem Sądu bezzwrotna pomoc finansowa przyznana żonie skarżącego, ze środków innych niż środki finansowe MON nie jest ekwiwalentem, o którym mowa w art. 24, ust. 1, pkt 2 ustawy. Zatem pozbawione podstaw prawnych było skreślenie skarżącego z listy oczekujących na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnacje z kwatery stałej. Skarżący nie otrzymał: 1) kwatery stałej w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, do której nabył prawo w dniu przeniesienia służbowego do Garnizonu W.; 2) bezzwrotnej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, ani ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej; 3) Zaprzestano wypłacania przysługującego mu równoważnika pieniężnego. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego (ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych – Dz. U. z 1992 r., Nr 5, poz. 19, ze zm., oraz ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – Dz. U. z 1995 r., Nr 86, poz. 433, ze zm.) organ naruszył także przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 107, § 3 KPA co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1, lit. a i c, oraz art.152 i art. 200, ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.