I SA/Sz 402/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-02-23

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając zmiany ostatecznej decyzji odraczającej termin płatności zaległości podatkowej na podstawie art. 253a Ordynacji podatkowej, prawidłowo ocenił, że nie zachodzi ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający taką zmianę, mimo iż strona argumentowała, że zaległości powstały w wyniku bezprawnych działań prokuratury, a odszkodowanie miało zostać przeznaczone na spłatę zobowiązań?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji odraczającej termin płatności zaległości podatkowej na podstawie art. 253a Ordynacji podatkowej, ma charakter uznaniowy. Nawet jeśli strona wykaże istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, organ nie jest zobowiązany do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Kontrola sądowa w takich sprawach jest ograniczona do oceny zgodności z przepisami kompetencyjnymi i proceduralnymi, a nie do merytorycznej oceny uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka P. P-H-U "T" Spółka z o.o. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji odraczającej termin płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, argumentując, że zaległości powstały w wyniku bezprawnych działań prokuratury, które spowodowały problemy finansowe, a planowane odszkodowanie miało posłużyć do spłaty zobowiązań. Organy podatkowe obu instancji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadniającego udzielenie kolejnej ulgi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. P-H-U "T" Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odraczającej termin płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za IX, X, XI, XII 2001 r. o d d a l a skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 253a oraz art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60) - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Nr [...] odmawiającą P. P - H - U "T" Spółka z o.o. zmiany decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Nr [...] z [...]. odraczającej termin płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2001r. do 31 grudnia 2004r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Zarząd P. P-H-U "T" Spółka z o.o. zwrócił się z prośbą do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o przesunięcie terminu zapłaty zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji z [...]. z dnia [...]. do dnia [...]., wyjaśniając że z informacji uzyskanych z Sądu wynika, że śledztwo w sprawie [...] zostało ponownie przedłużone do dnia 31 grudnia 2004r., co oznacza, że sprawa o odszkodowanie wytoczone przez Spółkę przeciwko Skarbowi Państwa zostanie rozpatrzona później. Odszkodowanie to miało posłużyć do zapłaty zaległości podatkowych Spółki. Odmawiając zmiany decyzji organ podatkowy I instancji stwierdził, że Spółka nie przedstawiła dowodu potwierdzającego przedłużenie śledztwa w sprawie [...], zaś sugerowane przez spółkę wysokie prawdopodobieństwo wygrania procesu odszkodowawczego i przewidywanie jednoczesnego uregulowania zaległości nie może być uznane za przesłankę udzielenia kolejnej już ulgi w postaci odroczenia terminu zapłaty zaległości, tym bardziej, że zaległości o odroczenie terminu płatności, których wniosła Spółka dotyczą okresów , w których przychody ze sprzedaży usług osiągane były bez udziału środka transportu, którego Spółka została pozbawiona przez Prokuraturę Okręgową w P. Ciągnik siodłowy [...] zatrzymany został w dniu [..]. zaś ciążące na Spółce zaległości w podatku od towarów i usług dotyczą okresu od miesiąca września do grudnia 2001r. Nadto organ I instancji wskazał, że ze złożonego przez Spółkę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za okres 1 styczeń – 31 grudzień 2001r. wynika, iż w okresie tym Spółka osiągnęła przychody w kwocie [...] zł, natomiast w okresie w którym dysponowała ciągnikiem siodłowym MAN uzyskała przychody w kwocie [...] zł.. Organ podatkowy I instancji wskazał na treść art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawa, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes trony. W świetle tego przepisu organ powołując się na powyższe okoliczności nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia [...]. odraczającej termin płatności zaległości podatkowych Spółki. Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, organ odwoławczy wyraził stanowisko, że zastosowanie art. 253a Ordynacji podatkowej obok zgody strony wymaga zaistnienia jednej z dwóch przesłanek, a mianowicie interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Ze względu na pozostawienie decyzji uznaniu organu podatkowego nawet zaistnienie wszystkich przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej nie oznacza, że musi w sprawie zapaść rozstrzygnięcie pozytywne, ponieważ organ może uznać, że nie będzie to celowe ze względu na większą wartość trwałości decyzji od wymagań interesu publicznego lub jednostkowego. Jak stwierdził organ odwoławczy postępowanie wszczęte w trybie art. 253a Ordynacji podatkowej jest nadzwyczajnym postępowaniem stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, unormowanej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Istotą i celem jego nie jest więc kolejne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, ale zbadanie tego, czy od momentu uprawomocnienia się decyzji ostatecznej zaistniały nowe przesłanki dotyczące ważnego interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika, które mogłyby uzasadniać zmianę lub uchylenie tej decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej doszedł do wniosku, że nieuzasadnione jest udzielanie wnioskowanej przez Spółkę ulgi i nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika polegająca na subiektywnym przeświadczeniem Spółki, że działanie Skarbu Państwa były niezgodne z prawem i przyczyniły się do kłopotów finansowych Spółki. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. P-H-U "T" Spółka z o.o. wniosła o uwzględnienie wniosku o odroczenie terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług do czasu zakończenia postępowania z powództwa Spółki przeciwko Skarbowi Państwa przed Sądem Okręgowym w P.. W uzasadnieniu skargi podano, że z materiału zgromadzonego w sprawie przez organy skarbowe obu instancji wynika, że zaległości w zapłacie należnego podatku od towarów i usług za 2001r. powstały w wyniku bezprawnych działań prokuratury co spowodowało natychmiastowe pogorszenie sytuacji finansowej Spółki. Doprowadziły do zapaści finansowej Spółki. Nadto jak wynika ze skargi Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że odroczenie terminu zapłaty nie leży w interesie publicznym bowiem otrzymane odszkodowanie zostanie przeznaczone na pokrycie zobowiązań Spółki i w tym leży interes publiczny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w aż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej następuje w drodze decyzji o charakterze uznaniowym. Jeżeli zachodzą przesłanki uzasadniające jej zastosowanie organ podatkowy może, ale nie musi zastosować ulgę. Tego typu decyzje w przypadku negatywnego załatwienia wniosku podatnika uchylają się w zasadzie od kontroli pod względem ich zgodności z prawem materialnym. Kontrola sądowa uznania administracyjnego jest ograniczona z uwagi właśnie na to, że uznanie dotyczy z reguły jedynie materialno-prawnej strony działania organu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może kontrolować zgodność decyzji z przepisami kompetencyjnymi i proceduralnymi. Chodzi zatem o to czy wyjaśniono i wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc czy stworzono dostateczne warunki do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, objętej uznaniem. W interesie strony leży zatem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Ocena czy w określonej sytuacji zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym należy do organów podatkowych. Ustalenie przez organy podatkowe, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulgi stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania pozytywnej dla podatnika decyzji. Organ podatkowy wydając niekorzystną dla podatnika decyzję ze sfery uznania administracyjnego ma obowiązek wykazania w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, dlaczego nie załatwiono sprawy w sposób zgodny z żądaniem podatnika. Te warunki zostały przez organy podatkowe spełnione. Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Powołane przepisy

art. 253aart. 233 §1 pkt 1 ustawyart. 253a § 1art. 128art. 151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło