I SA/Wa 2197/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-23

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dziecko, które ukończyło 25 lat i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, może być uznane za członka rodziny na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli rodzinie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, a nie świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Dziecko, które ukończyło 25 lat i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, może być uznane za członka rodziny na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego tylko w sytuacji, gdy rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne (art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych), a nie zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 tej ustawy). Ponieważ skarżący nie wykazał uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, organ prawidłowo uznał za członków rodziny tylko dwie osoby, co skutkowało odmową przyznania zasiłku rodzinnego.
Stan faktyczny
H. L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania córki K. L. Skarżący argumentował, że organ nieprawidłowo ustalił liczbę członków rodziny, nie zaliczając do niej córki A. (która ukończyła 25 lat), mimo że pozostaje ona na jego całkowitym utrzymaniu i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że córka A. nie spełnia kryteriów członka rodziny w rozumieniu ustawy, ponieważ rodzinie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, a nie świadczenie pielęgnacyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy M. z dnia [...] października 2004 r. o odmowie przyznania H. L. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki K. L. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że odwołanie H. L.nie może być uwzględnione, bowiem decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W myśl art. 3 pkt 16 tej ustawy pod pojęciem rodziny należy rozumieć małżonków, rodziców, opiekunów prawnych dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Nie wszyscy faktyczni członkowie rodziny wnioskującego o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego są członkami rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy. Z uwagi na to, że córka A. L. nie spełnia kryteriów członka rodziny z tego przepisu nie może być uznana za członka rodziny wnioskodawcy. Zgodnie z art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza tę kwotę o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Stosownie do art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. wysokość zasiłku rodzinnego wynosi 43 zł miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko. Jak wynika z przedłożonych przez H. L. dokumentów łączny dochód dwuosobowej rodziny w 2002 r. wyniósł [...] zł, co daje [...] zł miesięcznie na osobę i jest to kwota wyższa od kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy (504 zł), powiększonego o kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (43 zł), tj. 547 zł, zatem brak jest podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz K. L. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. L. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. podając, że organ ten nieprawidłowo ustalił liczbę członków rodziny skarżącego przyjmując, iż składa się ona z dwóch osób i nie zaliczając do rodziny córki A. z powodu ukończenia przez nią [...] lat. Córka A. pozostaje na całkowym utrzymaniu skarżącego, ponieważ nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji i tym samym spełnia wymagania ustawy jako członek rodziny. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli w ustawie jest mowa o "rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne". Taką definicję rodziny należy uwzględnić przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego (art. 5 ustawy). Wynika z tego, że tylko osoby wymienione w art. 3 pkt 16 mogą być zaliczone do członków rodziny, na które następnie przelicza się dochód rodziny i ustala w ten sposób kwotę dochodu na jedną osobę. W niniejszej sprawie sporne jest, czy córka skarżącego A. spełnia warunki z powyższego przepisu i może być traktowana jako osoba uwzględniana przy przeliczaniu dochodu rodziny na poszczególnych jej członków. Dokonując wykładni art. 3 pkt 16 ustawy należy stwierdzić, że A. L mogłaby być uznana za członka rodziny dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, gdyby rodzinie w związku z jej niepełnosprawnością przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne. Jak wynika z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] października 2004 r. na córkę A. wypłacany był zasiłek pielęgnacyjny, o jakim mowa w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie świadczenie pielęgnacyjne uregulowane w art. 17 tej ustawy. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat oraz osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenie, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opisane wyżej świadczenia rodzinne są różnymi świadczeniami i tylko jedno z nich, tzn. świadczenie pielęgnacyjne przysługujące matce lub ojcu dziecka albo faktycznemu opiekunowi dziecka pozwala na uznanie dziecka, które ukończyło 25 lat życia i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, za członka rodziny, który powinien być uwzględniony przy przeliczaniu dochodu rodziny. Ponieważ skarżący nie wykazał, że jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu, o którym mówi art. 17 ust. 1 ustawy, to uzasadnione było uznanie za członków rodziny dla potrzeb ustalenia zasiłku rodzinnego tylko dwóch osób, tj. H. L. i K. L. W takim stanie rzeczy wydane decyzje odmawiające przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na rzecz K. L. należy uznać za prawidłowe. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło