II SA/Rz 225/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję II SA/Rz 225/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [....]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R.R. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego. W odwołaniu skarżący podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą, a z powodu wieku i niepełnosprawności niezdolną do pracy. Fakt tymczasowego aresztowania nie powinien mieć wpływu na przyznanie świadczenia, gdyż za ten okres musi opłacić czynsz za mieszkanie i uiścić inne płatności oraz zakupić środki higieny, których nie daje zakład karny. Po wyjściu na wolność nie będzie w stanie spłacić długów powstałych w okresie tymczasowego aresztowania, gdyż decyzją tą zabrano jedyny dochód skarżącego. Zwrócił się o zrozumienie jego wyjątkowej sytuacji, a przepis art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej uznał za niesprawiedliwy. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kwalifikowałby się do przyznania zasiłku stałego, gdyż jego dochód wynosi 52,61 zł otrzymywana z tytułu dodatku mieszkaniowego. Z wnioskiem o przyznanie tego zasiłku wystąpił 6 września 2004r., który wpłynął do organu I instancji 14 września 2004r. w czasie, gdy skarżący był tymczasowo aresztowany. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej, a za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. Organ wyjaśnił, że po zakończeniu tymczasowego aresztowania może powtórnie złożyć wniosek o takie świadczenie. Skarżący w skardze do Sądu nie wskazał kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji. Wniósł o przyznanie zasiłku stałego od sierpnia 2004r. wraz z odsetkami. Zaznaczył, że w chwili obecnej przebywa na wolności i ma do spłaty długi powstałe w czasie tymczasowego aresztowania. Podniósł, że posłowie sejmu w więzieniach pobierali diety poselskie. - 2 - W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżona decyzje Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 13 ust 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), zwana dalej ustawą o pomocy. Przepis ten stanowi, że osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej, a za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. - 3 - Dla pełnego zrozumienia istoty tego przepisu należy przytoczyć również ust. 1 art. 13 ustawy o pomocy, podług którego osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej nie przysługuje osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności jest jedną z kar wymienioną w art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.). Natomiast ustawodawca wprowadził inną regulację prawną w stosunku do osób tymczasowo aresztowanych. W przypadku tych osób organ zobligowany jest do zawieszenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Tymczasowe aresztowanie jest to jeden ze środków zapobiegawczych uregulowany w art. 249 i nast. ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89, poz. 555 ze zm.). Z przepisu art. 13 ustawy o pomocy nie można wyinterpretować normy prawnej, będącej podstawą odmowy przyznania świadczeń za okres tymczasowego aresztowania, tak jak to uczyniły organy orzekające w niniejszej sprawie. Gdyby celem ustawodawcy było zrównanie osoby tymczasowo aresztowanej z osobą odbywającą karę wolności, to ustawodawca kwestie tę uregulowałby w ust. 1 art. 13. ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca jednak rozróżnił w sposób istotny te dwa stany faktyczne, wprowadzając dla każdego z nich odrębną regulację. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że skarżący w dacie składania wniosku był tymczasowo aresztowany i spełniał jak przyznają to organy orzekające w sprawie warunki do przyznania zasiłku stałego. Zatem mając na względzie treść art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy należało orzec o przyznaniu zasiłku stałego i równocześnie zawiesić prawo do tego zasiłku. Ponadto zdanie drugie ust. 2 art. 13 ustawy o pomocy nie daje podstaw do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Z przepisu tego wynika, że świadczeń nie udziela się za okres tymczasowego aresztowania. Za taki okres można uznać tylko okres tymczasowego aresztowania orzeczony prawomocnym postanowieniem. Kwestia ta - 4 - będzie wymagała każdorazowo dokładnego zbadania przez organy ile trwało tymczasowe aresztowanie i za ten okres nie będzie udzielone świadczenie. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społeczne, aczkolwiek tymczasowe aresztowanie ma wpływ na udzielenie, ale rozumiane jako wypłata świadczeń za ten okres. Sąd zwraca też uwagę, że przepisy na podstawie których pozbawia się podmiot określonych uprawnień muszą być interpretowany ściśle. Wydając ponownie decyzje organ odwoławczy będzie kierował się uwagami zawartymi w uzasadnieniu odnośnie dwóch stanów prawnych uregulowanych w art. 13 ustawy o pomocy społecznej mając na względzie fakt, że tymczasowe aresztowanie nie może stanowić podstawy prawnej do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Po ustaleniu, że skarżący spełnia ustawowe warunki do przyznania świadczenia nie istnieją przeszkody prawne, aby w jednej decyzji orzec o przyznaniu świadczenia i zawieszenia prawa do świadczenia z powodu tymczasowego aresztowania. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.