I SA/Lu 548/04

WyrokWSA w Lublinie2005-04-01

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Ewa Gdulewicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna opinia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych jest wiążąca dla organu restrukturyzacyjnego i stanowi podstawę do umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że negatywna opinia Prezesa UOKiK w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych jest wiążąca dla organu restrukturyzacyjnego. Restrukturyzacja zaległości podatkowych jest formą pomocy publicznej, a jej udzielenie jest niedopuszczalne, jeśli nie jest zgodne z przepisami ustawy o pomocy publicznej. W związku z tym, negatywna opinia Prezesa UOKiK stanowi podstawę do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług. Organ restrukturyzacyjny umorzył postępowanie z uwagi na negatywną opinię Prezesa UOKiK, stwierdzającą niezgodność planowanej pomocy z ustawą o pomocy publicznej. Skarżąca spółka kwestionowała wiążący charakter tej opinii i domagała się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług - oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] dotyczącej umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług na łączną kwotę 1.638.129,60 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że postępowanie restrukturyzacyjne w sprawie umorzone zostało przez organ I instancji wobec zastosowania przepisu art. 21 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm. – dalej " ustawa o restrukturyzacji) w zw. z art. 14 pkt 1 i art. 15 ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy dla przedsiębiorców (Dz. U. nr 141, z 2002 r. , poz. 1177 z późn. zm. – dalej " ustawa o pomocy" ). W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie ze względu na naruszenie w toku postępowania przepisów art. 1, art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o restrukturyzacji oraz art. 120, 121 § 2, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego nie podzielił zarzutu naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ordynacji podatkowej, skazując, iż w istocie zarzuty strony sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości stosowania przepisów ustawy o restrukturyzacji. Wskazując na treść art. 21 ust. 2 ww. ustawy wskazał, iż przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza się umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny zobowiązany pozostawał do przekazania projektu decyzji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zgodnie z przepisami ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. W przypadku wydania pozytywnej opinii przez ten organ oraz po spełnieniu warunków określonych w art. 10 ustawy o restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o umorzeniu należności objętych restrukturyzacją. Zdaniem organu zasadniczym w sprawie pozostaje pominięty przez stronę fakt, iż restrukturyzacja zaległości następuje w powiązaniu z przepisami określonymi we wskazanej ustawie o pomocy publicznej. Ustawa o restrukturyzacji nie jest w tym zakresie jedynym obowiązującym aktem prawnym, bowiem wprowadziła wymóg uzyskania opinii organu nadzorującego udzielnie pomocy publicznej zgodnie z warunkami określonymi w ustawie o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy. Stwierdzenie w opinii Prezesa UOKiK Nr 556/2003/D/AM z dnia 8 grudnia 2003r. o niezgodności planowanej pomocy państwa dla A. S.A. w formie umorzenia zaległości z ustawą o pomocy publicznej, pozostaje podstawą do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, ponieważ udzielenie pomocy w tych warunkach pozostaje niedopuszczalne (art. 1 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 18 ust. 7 ustawy o restrukturyzacji). Z tych przyczyn nie może być uwzględnione żądanie strony powołania biegłego rewidenta do oceny sytuacji finansowej spółki ani też ocena w tym zakresie sporządzona przez kancelarię Biegłych Rewidentów i Doradców "[...]" , bowiem jedynym wiążącym dowodem w świetle ustawy o restrukturyzacji jest opinia PUOKiK. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie art. 1 ust.2, art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o restrukturyzacji oraz art. 120, 121 § 1, 187 § 1, 191 i 210 § 4 ordynacji podatkowej. W obszernym uzasadnieniu skargi wywodzi m.in., iż w sprawie winna mieć zastosowanie wyłącznie ustawa restrukturyzacyjna, jako akt autonomiczny. Zdaniem skarżącego negatywna opinia Prezesa UOK i K wydana przed zakończeniem postępowania restrukturyzacyjnego nie może wywierać żadnego wpływu na treść decyzji o restrukturyzacji, gdyż to, że Cementownia jest w trudnej sytuacji , zostało stwierdzone z chwilą wydania przez Urząd Skarbowy decyzji o warunkach restrukturyzacji. Przesłanie przez organ restrukturyzacyjny projektu decyzji o zakończeniu restrukturyzacji do UOKiK stanowi tylko tzw. akt staranności. Według skarżącej wydanie negatywnej decyzji Prezesa UOKiK podważa cel restrukturyzacji. Ponadto nie zgadza się z konkluzją opinii UOKiK. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani wskazanych w skardze zasad postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny, po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, z zastrzeżeniem ust. 1 a i 3 ustawy (nie mającym zastosowania w rozpatrywanej sprawie), wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności restrukturyzacyjnych, jeżeli warunki restrukturyzacji o których mowa w art. 10 ust.1 pkt 2 i 3 zostały spełnione, lub też – w przypadku niespełnienia tych warunków – umarza postępowanie restrukturyzacyjne. Jednocześnie w ust. 2 tegoż artykułu na organ restrukturyzacyjny nałożony został obowiązek przekazania – przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1 ustawy - projektu decyzji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wydania opinii – zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy dla przedsiębiorców. Opinia ta wydawana jest w terminie 14 dni od otrzymania projektu decyzji, który to termin nie może być przedłużony. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca spółka, jest przedsiębiorcą podlegającym ustawie o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, jak też i to, że spełniła warunki restrukturyzacji określone w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy restrukturyzacyjnej. Z akt sprawy wynika, że projekt decyzji z [...] listopada 2003r. o umorzeniu należności podlegających restrukturyzacji, przekazany stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji Prezesowi UOKiK wpłynął do Urzędu (data stempla pocztowego 24 listopada 2003r. ), zaś decyzja wydana została w dniu 8 grudnia 2003r., a więc z zachowaniem terminu do jej wydania, wskazanego w art. 21 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. Problemem spornym pozostaje natomiast ocena, czy w świetle przepisów prawa negatywna opinia – jak w rozpatrywanej sprawie – Prezesa UOKiK jest wiążąca dla organu restrukturyzacyjnego – jak przyjęto w sprawie niniejszej, czy też, jak wywodzi skarżący opinia ta nie wiąże organu restrukturyzacyjnego. Zważyć należy, że w tej kwestii ustawa o restrukturyzacji, jak podnosi skarżący, w art. 21 ust. 1 nie wskazuje w sposób wyraźny (wprost), iż warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji poprzez umorzenie należności jest pozytywne zaopiniowanie takiej decyzji przez Prezesa UOKiK. Niemniej, wskazany artykuł w ust. 2 nakłada na organ restrukturyzacyjny obowiązek zasięgnięcia takiej opinii – zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy (z wyjątkiem odmiennie uregulowanego terminu do wydania opinii). Z kolei z art. 14 ustawy o pomocy publicznej wynika, że restrukturyzacja zaległości podatkowej pozostaje kategorią pomocy publicznej, zaś art. 8 ust. 1 tej ustawy stanowi wprost, iż "Udzielenie pomocy jest niedopuszczalne, chyba że pomoc jest udzielona zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej ustawie...". W ocenie Sądu, wobec brzmienia powyższych przepisów prawidłowo i bez naruszenia przepisów i prawa materialnego wskazanych w skardze w rozpatrywanej sprawie przyjęto, iż restrukturyzacja zaległości następuje w powiązaniu z przepisami ustawy o udzielaniu pomocy przedsiębiorcom co w konsekwencji , wobec negatywnej opinii Prezesa UOKiK, powodowało zakończenie procesu restrukturyzacji poprzez umorzenie postępowania w sprawie. Z tych względów brak jest także podstaw do przyjęcia , iż rozstrzygnięcie podjęte zostało z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zawartych w skardze wywodów dotyczących nieuprawnionej – zdaniem skarżącego - w świetle stanu faktycznego (tj. sytuacji ekonomicznej Cementowni) negatywnej konkluzji opinii UOKiK, to kwestie te nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w sprawie niniejszej, bowiem opinia ta nie jest przedmiotem zaskarżenia (art. 3 § 2 upsa). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło