II SA/Wa 1660/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Asesor WSA - Jacek Fronczyk Protokolant - Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia zasadniczego po zwolnieniu ze służby wojskowej - oddala skargę - Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), odmówił M. S. wypłaty należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku. W uzasadnieniu decyzji podał, że Wojskowe Biuro Emerytalne zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy, jest organem uprawnionym do wypłaty powyższego świadczenia przysługującego żołnierzowi, który nieprzerwanie pełnił zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Świadczenie to również przysługuje żołnierzowi, który nie spełnia powyższego warunku, ale został zwolniony ze służby na skutek rozformowania jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu etatowego w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełnił służbę albo likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Ponadto kiedy orzeczono wobec niego przez wojskową komisje lekarską niezdolność do pełnienia służby wojskowej w razie, gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. Natomiast zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez niego samego. Ponieważ pełnił on zawodową służbę wojskową od dnia [...] września 1977 r. do dnia [...] marca 1990 r., a więc przez okres nieprzerwany 12 lat, 5 miesięcy i 20 dni, a następnie od dnia [...] maja 1992 r. do dnia [...] marca 2005 r., tj. przez okres 12 lat, 10 miesięcy i 16 dni, przeto nie spełnił on warunku do przyznania mu powyższego uposażenia. W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2005 r. do Ministra Obrony Narodowej skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i w uzasadnieniu podał, że w podanych przez organ terminach pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową, zaś od dnia [...] marca 1990 r. do dnia [...] maja 1992 r., był funkcjonariuszem MO i Policji. Zatem w wojsku i w Policji, ma on łącznie nieprzerwany staż służby wynoszący ponad 25 lat. W tej sytuacji, kiedy w wielu aktach prawnych wskazuje się na równorzędność i wzajemną zaliczalność okresów służby w Wojsku Polskim z okresami służby w Policji, Straży Granicznej, SW, BOR, AW i ABW, wykładnia gramatyczna musi ustąpić wykładni celowej i systemowej. Ponadto w zaskarżonej decyzji, pominięto przepis art. 188 cytowanej już wyżej ustawy, w którym stanowi się o przepisach wykonawczych wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy pragmatycznej, pozostających w mocy do czasu ich zastąpienia przepisami wydanymi na podstawie aktualnej ustawy, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2005 r. W tych też przepisach wykonawczych mówi się o okresach równorzędnych ze służbą wojskową. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na argumenty przytoczone już przez organ pierwszej instancji oraz dodał, że wypłaty powyższego świadczenia dokonuje wojskowy organ emerytalny na podstawie art. 96 ust. 7 ustawy, a zatem jest on również właściwy do odmowy wypłaty. Skoro zaś powyższe świadczenie wynika z uprzednio łączącego żołnierza zawodowego stosunku zawodowej służby wojskowej, zatem powyższa odmowa może nastąpić w trybie opisanym w k.p.a., tj. poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W dalszej części podał, że okres służby przez skarżącego w Policji, stanowił przerwę w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej. W myśl bowiem art. 94 ust. 3 ustawy, do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się pełnienie nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, zaś jej forma została wyrażona w art. 59 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, żołnierzami w czynnej służby wojskowej są osoby, które odbywają zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenie wojskowe, okresową służbę wojskową i pełnią służbę wojskową w razie mobilizacji oraz w czasie wojny. Ponadto stosownie do treści art. 124 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czynną służbę wojskową pełnią także kandydaci na żołnierzy zawodowych. Stąd też brak jest podstaw do przyznania powyższego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu - poza argumentami powołanymi już w odwołaniu - podał, że w § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o uposażeniu żołnierza (Dz. U. Nr 62, poz. 729) stanowi się, jakie okresy służby są traktowane za równorzędne ze służbą w Wojsku Polskim. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Z kolei według art. 96 ust. 1 ustawy, świadczenie powyższe przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem przede wszystkim ust. 2, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres najmniej 15 lat. Natomiast zastrzeżenia powyższe dotyczą sytuacji żołnierza - co reguluje ust. 2 - który nie spełnił warunku z ust. 1 i został zwolniony ze służby wojskowej wskutek: 1) rozformowania jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu etatowego w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełnił służbę, albo likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe; 2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji zatem, nie dotyczą go zastrzeżenia wymienione powyżej w przepisie ust. 2 i wobec powyższego należało zbadać przesłankę występującą w art. 96 ust.1 ustawy, a mianowicie, czy pełnił on nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres 15 lat. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest negatywna. Otóż nie budzi wątpliwości fakt, że M. S. pełnił zawodową służbę wojskową od dnia [...] września 1977 r. do dnia [...] marca 1990 r. a zatem przez okres 12 lat, 5 miesięcy i 20 dni. Następnie ponownie pełnił ją od dnia [...] maja 1992 r. do dnia [...] marca 2005 r., tj. przez okres 12 lat, 10 miesięcy i 16 dni. W międzyczasie był on funkcjonariuszem początkowo MO, a następnie Policji. Analizując powyższe bezspornym jest, że łączny okres służby skarżącego, tj. w wojsku, MO i w Policji, wynosi przeszło 25 lat. Jednakże przepis art. 96 ust. 1 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący stanowiąc, że warunkiem uzyskania spornego świadczenia jest nieprzerwane pełnienie zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat. Zatem skoro ostatni nieprzerwany okres służby wojskowej u skarżącego wynosi jedynie 12 lat, 10 miesięcy i 16 dni, to nie należy mu się przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne w ostatnim dniu pełnienia służby. Zgodnie bowiem z art. 4 cytowanej ustawy, żołnierz zawodowy stanowi kadrę zawodową Sił Zbrojnych, zaś stosownie do treści art. 19 ustawy, żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Reasumując, służba w MO i w Policji, nie jest pełnieniem służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Stąd też nie można jej zaliczyć do okresu pełnienia służby wojskowej, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy. Należy w tym miejscu dodać ponadto, że według cytowanego już wyżej art. 96, stosuje się odpowiednio art. 94 ust. 3 ustawy. Oznacza to, że do okresu zawodowej służby wojskowej, zalicza się również okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej. Natomiast w myśl art. 59 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby, które: 1) odbywają: a) zasadniczą służbę wojskową, b) nadterminową zasadniczą służbę wojskową, c) przeszkolenie wojskowe, d) ćwiczenia wojskowe, e) okresową służbę wojskową; 2) pełnią służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Analizując powyższy przepis nie sposób uznać, aby służba w charakterze funkcjonariusza MO i Policji, odpowiadała powyższym warunkom. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby skarżący pełnił w MO lub w Policji, zasadniczą służbę wojskową (art. 56 powyższej ustawy). Odpowiadając z kolei na zarzut skarżącego o niezastosowaniu wobec niego przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.) wskazać należy, że służbę m.in. w Policji - stosownie do treści § 9 - zalicza się jedynie do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość uposażenia zasadniczego według stopnia wojskowego i powyższy przepis w żadnej mierze nie odnosi się do okresu nieprzerwanej służby wojskowej w rozumieniu art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.