VII SA/Wa 1440/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-22

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Mariola Kowalska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa, polegające na braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli naruszenie to zostało następnie wyeliminowane poprzez zawarcie umowy dzierżawy?
Ratio decidendi
Naruszenie prawa, które może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musi mieć charakter rażący, czyli wywoływać skutki nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Samo naruszenie przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania decyzji), które zostało następnie wyeliminowane przez zawarcie umowy dzierżawy, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak udziału strony w postępowaniu zwykłym może być jedynie przesłanką do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora oraz pozbawienie go czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że naruszenia nie miały charakteru rażącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku S. N., decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], na podstawie art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 1999r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek został oparty na zarzucie naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 109 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie wnioskodawcy o toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę oraz nie doręczeniu mu przedmiotowej decyzji. Po analizie załączonego przez inwestora projektu zagospodarowania terenu organ uznał, iż przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana na wydzielonej przeciwległej stronie, w stosunku do działki skarżącego, części działki nr [...], która nie graniczy z działką rolną wnioskodawcy. Decyzją o pozwoleniu na budowę został zatwierdzony projekt budowlany, który posiada pozytywne uzgodnienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wydane w oparciu o ocenę oddziaływania na środowisko. W ocenie organu brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. N.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, mającym na celu jedynie kontrolę decyzji w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Samo zaś stwierdzenie nieważności może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji gdy naruszenie prawa ma rażący charakter. Po analizie akt sprawy organ stwierdził, iż inwestor przedstawił wymagane przepisami pozwolenia, opinie i uzgodnienia inny organów, w szczególności decyzję Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] listopada 1999r., wydaną dla powyższej inwestycji. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Starosty [...] została wydana z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., ponieważ inwestor w dacie wydania decyzji nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością - działką nr [...] na cele budowlane. Stosowna umowa dzierżawy została zawarta przez inwestora dopiero w dniu 20 stycznia 2000r. W ocenie organu nie można uznać jednakże powyższego naruszenia za rażące, ponieważ niedopełnienie obowiązku wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością zostało wyeliminowane poprzez zawarcie ww. umowy dzierżawy. Ustosunkowując się do treści odwołania organ uznał, iż pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu zwykłym może stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Stanisław Nowotny, zarzucając jej naruszenie art. 156 § pkt 2. 109§ 1. art. 6-10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 46 § 1 , art. 61 § 4, art. 73 § 1 k.p.a. poprzez ich pominięcie, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt la, c, d, pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu z 1999r. poprzez ich pominięcie oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z 1999r. poprzez ich niezastosowanie , w szczególności oparcie decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę na wadliwej decyzji uzgadniającej bez uwag warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pod przedmiotowa stację. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]. Wskazał, iż decyzja Starosty [...] rażąco narusza art. 4 i 5 wówczas obowiązującego Prawa budowlanego, organ rozpoznający sprawę winien bowiem z urzędu należycie zbadać czy inwestycja nie narusza przepisów prawa, a co za tym idzie interesów prawnych osób trzecich. Naruszony został art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego ponieważ wydano pozwolenie w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu narusza wprost przepis art. 28 k.p.a., który wymienia kto może być stroną postępowania. Inwestycja zatwierdzona decyzją Starosty w sposób oczywisty narusza interes prawny i faktyczny skarżącego, co oznacza, iż organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 i 8 poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 7 wprowadza zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zatem organ pomijając interes skarżącego naruszył prawo. Skarżący podniósł, iż otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na modernizacji powyższej stacji bazowej telefonii komórkowej, skoro zatem skarżący jest uczestnikiem postępowania w sprawie o modernizację stacji winien zatem być uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tejże stacji. Wskazać ponadto należy, iż decyzja ta wpływa na prawa i interes strony w sposób materialny ponieważ w związku z budową inwestycji nieruchomość skarżącego straciła na swej atrakcyjności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o jej oddalenie. Wskazał ponadto, iż zarzuty sformułowane w skardze nie podważają stanowiska organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 zpóźn.zm.). Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna wydana została w wyniku przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania nieważnościowego. Jak trafnie podkreślił organ administracji stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności orzeczeń administracyjnych. Przesłanki, które umożliwiają organowi stwierdzenie nieważności nie mogą być w związku z tym interpretowane rozszerzające Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. następuje w przypadku, gdy decyzja rażąco narusza prawo. Naruszenie prawa ma cechę rażącego jedynie wówczas, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ w postępowaniu nieważnościowym, nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994r. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W niniejszej sprawie inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie pozostaje w sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wbrew twierdzeniom skarżącego do dnia wyrokowania decyzja powyższa pozostawała w obrocie prawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Ol 625/05 oddalił skargę S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005r. odmawiającą stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...]. Podkreślenia wymaga, iż w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę właściciel nieruchomości sąsiedniej mógł skutecznie kwestionować w zakresie inwestycji budowlanych na działkach sąsiednich tylko takie działania, które naruszały jego uzasadniony interes. Pojęcie uzasadnionego interesu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 1994r.Nr 89. poz. 414. z późn.zm.) pojmowane było w kategoriach obiektywnych. Ochrona uzasadnionego interesu osób trzecich opierała się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno - budowlanych. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługiwały prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych oraz norm dotyczących budowy i utrzymania obiektu wywołując skutki wymienione w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Ochrona interesu osób trzecich w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a. ogranicza się, z uwagi na nadzwyczajność tego postępowania, jedynie do ustalenia, czy art. 5 Prawa budowlanego nie został naruszony w sposób rażący. Skarżący zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, jak również w odwołaniu i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wskazał naruszenia przepisów prawa materialnego, z których wywodziłby naruszenie art. 5 Prawa budowlanego. Tym samym nie można uznać, iż skarżący wykazał iż inwestycja w jakikolwiek sposób narusza interes prawny skarżącego. Wskazać ponadto należy, iż podnoszony przez skarżącego zarzut braku jego udziału w sprawie o pozwolenie na budowę, nieuwzględniony przez organy jako rażące naruszenie prawa, uznać należy za nieusprawiedliwiony. Brak udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wymienioną w pkt 4 art. 145 § k.p.a. i jako taki nie może ona stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Wynika to z zasady niekonkurencyjności obu postępowań nadzwyczajnych w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić

Powołane przepisy

art. 158 § 1 k.p.art. 61 § 4 k.p.art. 109 k.p.art. 156 § 1 k.p.art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawyart. 145 § 1 pkt 4 k.p.art. 156art. 6art. 28art. 39art. 40 § 1art. 46 § 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło