II SA/Wr 1273/03

WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-22

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym, czy też powinien jedynie uchylić zaskarżoną decyzję?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym. Jest to rażące naruszenie prawa, ponieważ organ odwoławczy działa w ramach art. 138 k.p.a. i może jedynie uchylić, zmienić lub utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu prowadzonym z urzędu lub na wniosek strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania żołnierzowi dodatku za pierwszą klasę kwalifikacyjną. Organ pierwszej instancji nie przyznał dodatku, powołując się na to, że żołnierz wykonuje obowiązki na stanowisku o innej specjalności wojskowej niż posiadana klasa kwalifikacyjna. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję poprzedzającą, umarzając postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości) oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia pkt 1 zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w zakresie pkt 1, stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie pkt 1 nie może być wykonana, oraz zasądził od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Asesor WSA - Alojzy Wyszkowski Protokolant: apl. prok. Marta Midera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania z dniem [...]r. prawa do dodatku za pierwszą klasę kwalifikacyjną I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie objętym pkt 1; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie pkt 1 nie może być wykonana; III. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej [ ] we W. na rzecz I. R. kwotę 26,90 (dwadzieścia sześć 90/100) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P., decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. z 1992 r. Nr 5 poz. 18 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 2, § 6 ust, § 25 ust.l pkt.2, § 31 ust 1 pkt 4, § 35 ust 2, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2000 r. Nr 90 poz. 1005), po rozpatrzeniu sprawy wobec mł. chor. szt. I. R., przyznał, z dniem [...]r., dodatki do uposażenia zasadniczego w wysokości: za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej - 10% uposażenia bazowego, specjalny - 27 % uposażenia zasadniczego wg. stanowiska służbowego, strefowy - 10 % uposażenia bazowego. Wobec zainteresowanego decyzja miała obowiązywać w okresie pełnienia przez niego służby w Jednostce Wojskowej [...] P.. Rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...]r., Komendant Lotniska, zgodnie z ustaleniami zawartymi w postanowieniu 7 pkt 1 Decyzji nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w SZ (Dz. Rozk. MONz 1995 r., poz. 24) postanowieniami pkt 4 i 30 "Instrukcji o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP" sygn. szkol. 7650/95 (Sztab. Gen. WP) oraz "Planem zasadniczych przedsięwzięć 3 Korpusu Obrony Powietrznej na rok 2001" str. 123 pkt 7 w marcu 2001 r. przeprowadzona została wiosenna sesja egzaminacyjna. W wyniku uzyskania pozytywnych ocen i spełnienia kryteriów kwalifikacyjnych podczas przeprowadzonych egzaminów na wniosek komisji egzaminacyjnej, nadał z dniem [...]r., I. R. mistrzowską klasę specjalisty wojskowego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. z 1992 r. Nr 5 poz. 18 z późn. zm. ) oraz § 5 ust. 1 pkt 2, § 6 ust, § 25 ust 1 pkt 3, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego ( Dz. U. z 2000r. Nr 90 poz. 1005 ), Dowódca Jednostki Wojskowej [...] przyznał I. R., z dniem [...]r. dodatki do uposażenia zasadniczego w wysokości 18 % uposażenia zasadniczego za klasę kwalifikacyjną. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P. decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą na podstawie art. 61 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a., art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 15 ust. 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 2002 r. Nr 76, poz. 693) oraz § 3 ust. 1, § 5 ust. 1 pkt 2, § 11 pkt 2 lit. "a", § 8, ust. 3 oraz § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późniejszymi zmianami), - działając z urzędu w sprawie stwierdzenia posiadanej klasy specjalności wojskowej i ustalenia prawa do dodatku za posiadaną klasę kwalifikacyjną przez mł. chor. szt. I. R.: 1. stwierdził posiadanie pierwszej klasy kwalifikacyjnej (SW nr [...]), 2. nie przyznał dodatku za pierwszą klasę kwalifikacyjną z dniem [...]r., na podstawie § 25, ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. i bez możliwości zastosowania § 8 ust. 3 powyższego rozporządzenia. W uzasadnieniu organ stwierdził, że I. R. posiada pierwszą klasę kwalifikacyjną o SW [...], natomiast wykonuje obowiązki na stanowisku o SW [...]. W związku z powyższym nie przyznanie dodatku kwalifikacyjnego za pierwszą klasę kwalifikacyjną z dniem [...] r. na podstawie § 25, ust. 1 i § 8, ust. 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 roku jest zasadne. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Dowódca Jednostki Wojskowej [...] we W., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 2 ust. 1, art. 15 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693, z późn. zm.), § 5 ust. 1 pkt 2, § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.) w zw. z art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 120, poz. 1268), jak również § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego szczebla ..., (Dz. U. Nr 23, poz. 101), po rozpatrzeniu odwołania mł. chor. sztab. I. R. od decyzji nr [...]Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]. w P. z dnia [...]r., nie przyznającej z dniem [...]r. prawa do dodatku za pierwszą klasę kwalifikacyjną - uchylił w całości decyzję z dnia [...]r. nr [...]Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] oraz zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na mocy decyzji organu I instancji nr [...]nie przyznano mł. chor. sztab. I. R.z dniem [...]r. dodatku za pierwszą klasę kwalifikacyjną. W rozstrzygnięciu oraz uzasadnieniu decyzji nie dokonano jednak istotnego wyjaśnienia kwestii podstaw nie przyznania uprawnienia do tego dodatku w oparciu o stosowne rozkazy właściwych dowódców co do posiadania przez stroną zainteresowaną I klasy kwalifikacyjnej o specjalności wojskowej (SW) [...]. W żaden sposób nie wyjaśniono też w uzasadnieniu tej decyzji - istotnej wątpliwości - jakie okoliczności stanowiły podstawę do uznania prawa do tego dodatku I. R. aż do dnia [...] r., zważywszy obowiązywanie w tym zakresie ostatecznej decyzji nr [...]z dnia [...]r. Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]. Natomiast wszelkie ewentualne inne rozstrzygnięcia decyzyjne mogą wyłącznie uzasadniać zmiany stanu prawnego ustalonego mocą tej decyzji, bądź tego rodzaju korekty w powiązaniu ze stanem określonym w tej decyzji. W tym znaczeniu, zdaniem organu odwoławczego, pozostaje bez jakichkolwiek podstaw prawnych następna decyzja nr [...]z dnia [...]r. Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], albowiem wydano ją po dniu 30 marca 2001 r. - czyli w chwili utraty mocy obowiązującej wszelkich przepisów uzasadniających przyznawanie, potwierdzanie lub weryfikację klas kwalifikacyjnych żołnierzom zawodowym - wedle art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych ... (Dz. U. nr 120, poz. 1268). Rozpatrując tę sprawę, organ II instancji, stwierdził, iż wydając ponownie decyzję w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną spowodowano nieważność tej decyzji. Wydano bowiem tę decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Nie można jednak zastosować sankcji nieważności tej decyzji, ze względu na treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, iż oznaczałoby to rażące naruszenie prawa. Tego rodzaju postępowanie może być zatem zakończone wyłącznie decyzją o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości z jednoczesnym umorzeniem postępowania w I instancji, mając na uwadze res iudicata - czyli rzecz osądzoną uprzednio wydaną decyzją administracyjną w tej sprawie. Taki stan prawny ma wszakże odniesienie w całej rozciągłości do rozważanej sprawy. Przyjęte stanowisko uzasadnia generalnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznacza to zwłaszcza wyrok z 12 marca 1981 r., SA 472/81 (ONSA 1981, nr 1, poz. 21)... "Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a, tj. dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku art. 156 § 1 k.p.a., normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia nie działa jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego". Natomiast w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie powołano - wedle art. 107 kpa wyczerpująco wszystkich przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego, mających zastosowanie do rozstrzygania przedmiotowej sprawy - jak dokonano tego w niniejszej decyzji organu II instancji. Z tego też powodu błędnie pouczono stronę o przysługującym jej prawie do złożenia odwołania w terminie do 14 dni, zamiast w wymaganym wedle art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - terminie 7 dni, wobec czego uznano korzystnie dlań zachowanie terminu do wniesienia odwołania w tej sprawie. Odstąpiono bezzasadnie także od protokolarnego przesłuchania zainteresowanej strony, celem jej ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego w tej sprawie oraz wyjaśnienia związanego z tą sprawą skomplikowania stanu prawnego i odpowiednio poczynionych w związku z tym zastrzeżeń a także uwag tej strony. Ogół wad proceduralnych, zwłaszcza w zakresie merytorycznym uzasadnia, zdaniem organu II instancji, eliminację z obrotu prawnego uprzednio wydanej decyzji nr [...]z dnia [...] r. i zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania tegoż organu w tym zakresie. Na powyższą decyzję I. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie pkt 1 zaskarżonej decyzji, zarzucając, iż procesowanie i wydanie decyzji w sprawie przyznania klasy specjalisty powinno być zakończone bez zbędnej zwłoki do dnia [...]r. Ponadto skarżący domaga się: zasądzenia od Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] zwrotu poniesionych kosztów w postępowaniu sadowym; zasądzenia na Jego rzecz odsetek ustawowych, aż do dnia zapłaty; przekazania do Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G. nowej decyzji o przyznaniu klasy mistrzowskiej z określeniem procentowym i kwotowym dodatku, ponownego ustalenia prawa do emerytury wojskowej w zwiększonej wysokości i wydanie na tę okoliczność nowej decyzji; nadania wyrokowi sądu rygoru natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu ustawy kontrola ta sprawowane jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej (por. wyrok SN z dnia 23 stycznia 2003 r., III RN 3/02, OSNP 2004, nr 4, poz. 56, wyroki NSA: z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2311/97, LEX nr 48738; z dnia 5 października 1999 r., IV SA 1502/97, LEX nr 47792; z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 270/96, LEX nr 47289; z dnia 31 marca 1998 r., I SA 1838/97, LEX nr 44510; z dnia 29 stycznia 1998 r., IV SA 583/96, LEX nr 45666; oraz z dnia 21 stycznia 1988 r., IV SA 859/87, ONSA 1990 z. 2-3, poz. 25, OSP 1991 r. z. 4, poz. 95 z glosą T. Wosia, "Nowe Prawo" 1990 nr 4-6, s. 253 z glosą M. Armaty; a także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA 1998 z. 2, poz. 40). Możliwość taka występuje w szczególności wówczas, gdy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji, co określane jest także jako wydanie decyzji składającej się z kilku decyzji częściowych (przedmiotowo lub podmiotowo - por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 3 grudnia 1990 r., II SA 740/90, ONSA 1991 r. z. 1, poz. 7). Słusznie jednak podkreśla się, że ze względu na dużą różnorodność spraw trudno wskazać regułę generalną, kiedy jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części. Podaje się, że jest to możliwe, gdy pozostałe w mocy rozstrzygnięcia decyzji mogą mieć - w świetle norm materialnego prawa administracyjnego z jednej strony - samodzielny byt prawny, a z drugiej, ich treść nie jest determinowana rozstrzygnięciem wadliwym, pozbawionym mocy wiążącej. Unieważnienie części decyzji może więc nastąpić wtedy, gdy tylko część unieważniana zawiera wady z art. 156 § 1 k.p.a., a wadliwość rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji. Ponadto, wolny od wad fragment decyzji, któremu nie odmawia się skuteczności, powinien stanowić rozstrzygnięcie, mogące samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. W przedmiotowej sprawie zachodzą, zdaniem Sądu, przesłanki do stwierdzenia nieważności pkt 1 zaskarżonej decyzji, w którym to punkcie organ odwoławczy uchyla ostateczną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r. nr [...]. Decyzja ta nie była przedmiotem odwołania, gdyż skarżący odwoływał się od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w P. z dnia [...]r. nr [...]. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 1987 r., IV SA 907/87: "Decyzja organu odwoławczego dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem odwołania, jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa". Takie stanowisko NSA przyjął także w wyroku z dnia 17 września 1990 r., III SA 647/90: "Decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu pierwszej instancji nie będącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)". Organ odwoławczy nie może orzekać równocześnie na podstawie art. 138 k.p.a. oraz art. 156 k.p.a. Nie jest zatem dopuszczalne stwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2. Rozpatrując odwołanie organ II instancji zasadnie przyjął, uzasadniając pkt 2 rozstrzygnięcia, iż wydając ponownie decyzję w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną spowodowano by nieważność tej decyzji. Tego rodzaju postępowanie może być zatem zakończone wyłącznie decyzją o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości z jednoczesnym umorzeniem postępowania w I instancji, mając na uwadze res iudicata - czyli rzecz osądzoną uprzednio wydaną decyzją administracyjną w tej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazuje, iż decyzja nr [...]z dnia [...]r. Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] pozostaje bez jakichkolwiek podstaw prawnych, albowiem wydano ją po dniu 30 marca 2001 r. - czyli w chwili utraty mocy obowiązującej wszelkich przepisów uzasadniających przyznawanie, potwierdzanie lub weryfikację klas kwalifikacyjnych żołnierzom zawodowym - wedle art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych ... (Dz. U. nr 120, poz. 1268). Istotnie w sytuacji podjęcia decyzji administracyjnej na podstawie aktu prawa nieobowiązującego w dniu wydania decyzji jest działaniem bez podstawy prawnej, co powoduje nieważność decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takim przypadku organ odwoławczy powinien był wszcząć z urzędu odrębne postępowanie rozpoznawcze w celu stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego organ podjął by decyzję w sprawie nieważności decyzji nr [...]. Stwierdzenie nieważności decyzji nie następuje z mocy prawa, a przepisy k.p.a. wymieniają jedynie przyczyny pozwalające na wszczęcie postępowania administracyjnego (na wniosek lub z urzędu) o stwierdzenie nieważności. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu jej wad istniejących od dnia jej wydania, a więc ze skutkiem ex tunc. Kasacyjny charakter decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej powoduje, że decyzja, której nieważność stwierdzono, przestaje istnieć w obrocie prawnym ze skutkiem wstecznym. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2001, I SA 2134/99, Lex nr 54120). W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) – orzeczono jak w sentencji. W myśl art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ zaskarżona decyzja w pkt 1 tworzyła po stronie skarżącego uprawnienie. Miała zatem cechę wykonalności. Rozstrzygnięcie w zakresie zgłoszonych wniosków co do zasądzenia na rzecz skarżącego odsetek ustawowych, aż do dnia zapłaty; przekazania do Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G. nowej decyzji o przyznaniu klasy mistrzowskiej z określeniem procentowym i kwotowym dodatku; ponownego ustalenia prawa do emerytury wojskowej w zwiększonej wysokości i wydanie na tę okoliczność nowej decyzji; nadania wyrokowi sądu rygoru natychmiastowej wykonalności - jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne w związku z tym, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w postanowieniach art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie zastępuje administracji publicznej w załatwianiu spraw należących do jej właściwości. Uchylając decyzję lub stwierdzając jej nieważność sąd nie może rozstrzygać merytorycznie w tej sprawie, co należy do kompetencji organów administracji rozpoznających sprawę ponownie. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku znajduje umocowanie w art. 200 powyższej ustawy.

Powołane przepisy

art. 15 ust. 1 ustawyart. 61 § 1art. 104 § 1 k.p.art. 75 ust. 2 ustawyart. 2 ust. 1art. 7 ust. 2art. 15 ust. 1art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawyart. 138 § 2 k.p.art. 9 ust. 1art. 156 § 1 pkt 3 kpart. 156 § 1 pkt 2 kp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło