I SA/Wa 2164/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. numer [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 2164/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku numer [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przyznał M. Z. zasiłek rodzinny na dziecko M. Z. w kwocie [...] złote miesięcznie na okres od [...] maja 2004 roku do [...] sierpnia 2005 roku oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego-opieka nad jednym dzieckiem M. Z.-dodatek w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku. W dniu 10 marca 2005 roku M. Z. złożyła oświadczenie, w którym podała "że wstrzymuje urlop wychowawczy, gdyż od 24 lutego 2005 roku przebywa na urlopie macierzyńskim z tytułu urodzenia dziecka". W dniu 24 lutego 2005 roku M. Z. urodziła drugie dziecko syna M. Z.. W dniu 10 marca 2005 roku M. Z. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia syna M. Z.. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. orzekł o ustaleniu, że od dnia 24 lutego 2005 roku zaistniały okoliczności powodujące wstrzymanie wypłaty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego-opieka nad jednym dzieckiem i z tego względu wstrzymano M. Z. wypłatę świadczeń od 1 kwietnia 2005 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. orzekł o przyznaniu M. Z. zasiłku rodzinnego na dziecko M. Z. w kwocie [...] złote miesięcznie na okres od 1 marca 2005 roku do 31 sierpnia 2005 roku oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka M. Z. jednorazowo w kwocie [...] złotych. W dniu 2 sierpnia 2005 roku M. Z. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M. Z. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 roku numer [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. powołując się na przepisy ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczenia rodzinnych ( Dz. U. 228/03 poz.2255 ze zmianami) oraz na przepisy art.104 k.p.a., art.107 § 4 k.p.a., art.130 § 3 k.p.a. i art.155 k.p.a., orzekł o zmianie ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2004 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zmienionej decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w ten sposób, że przyznał M. Z. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego-opieka nad jednym dzieckiem na M. Z. w kwocie [...] złotych miesięcznie w okresie od 1 sierpnia 2005 roku do 31 sierpnia 2005 roku i w pozostałym zakresie pozostawił decyzję bez zmian. Decyzją z dnia [...] października 2005 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję z [...] sierpnia 2005 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.. Na decyzję z dnia [...] października 2005 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. Z.. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że zasiłek macierzyński przysługiwał jej do 15 czerwca 2005 roku i po tej dacie nabyła ponownie prawo do urlopu wychowawczego, bowiem od 16 czerwca 2005 roku winien rozpocząć się urlop wychowawczy, a więc dodatek do zasiłku rodzinnego winna otrzymać również za okres od czerwca 2005r roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ I instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z [...] czerwca 2004 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.. Z treści tej decyzji wynika, że M. Z. został przyznany zasiłek rodzinny na dziecko M. Z. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przyznanego w związku z opieką nad dzieckiem M. Z.. Powyższe świadczenia pieniężne zostały przyznane na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku. Oczywistym jest, że decyzja z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie była decyzją, o której mowa w art.154 k.p.a. czy w art.155 k.p.a. W treści w/w decyzji jako jedną z podstaw prawnych organ administracji publicznej powołał przepis art.32 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Z treści tej normy prawnej wynika uprawnienie dla organów do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie prawa. Uznać więc należy, że w sytuacjach ściśle opisanych w powołanej normie prawnej, przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art.154 k.p.a. i art.155 k.p.a. Niewątpliwie należy wyraźnie odróżnić zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji od wstrzymania wypłaty świadczenia przyznanego ostateczną decyzją. Rozróżnienie takie czyni także sam ustawodawca, wskazując w art.28 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych przypadki, w których organ administracji publicznej jest władny wstrzymać wypłatę świadczeń rodzinnych. Natomiast z decyzji z [...] sierpnia 2005 roku numer [...] Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wynika, że decyzja ta została wydana na wniosek i zgodnie z żądaniem strony M. Z.. Jednocześnie organ wskazał, że w/w decyzją zmienił decyzję z [...] czerwca 2004 roku numer [...]. W treści decyzji z [...] sierpnia 2005 roku organ administracji publicznej powołał, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.155 k.p.a. Z wykładni gramatycznej art.155 k.p.a. wynika wprost, że organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną jeżeli są spełnione łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W tym miejscu należy podkreślić, że zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej musi być udzielona wyraźnie i nie można tej zgody domniemywać. Z treści wskazanej wyżej decyzji organu I instancji nie wynika w jakiej formie i kiedy M. Z. złożyła wniosek o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2004 roku numer [...]. W aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącej z 2 sierpnia 2005 roku, ale jest to wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. Z treści tego wniosku nie wynika jednoznaczna wola skarżącej dotycząca zmiany lub uchylenia pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2004 roku. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy brak jest wniosku złożonego w trybie art.155 k.p.a., a wstrzymanie wypłaty przyznanego świadczenia nastąpiło ze ściśle określonych przyczyn, to pozostawienie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej przyznającej konkretne świadczenie, powinno skutkować wznowieniem wypłaty już wcześniej przyznanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 152 , poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.