I OSK 879/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig -Maciszewska sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Go 835/05 w sprawie ze skargi I. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku właściwości rzeczowej organu oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2006 roku, sygn. akt II SA/Go 835/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżone przez I. Z. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...], z dnia [...]. w przedmiocie właściwości rzeczowej organu oraz poprzedzające ten akt postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...], stwierdził że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [...], z dnia [...], Wójt Gminny [...] na podstawie art. 226 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) uwzględnił w całości odwołanie I. Z. dnia 1 marca 2005 roku od własnej decyzji nr [...] z dnia [...] i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości za 2005 rok z tytułu własności gruntu oraz budynku mieszkalnego w M. W dniu 24 maja 2005 roku I. Z. wystąpił do Rady Gminy [...] ze skargą, wnosząc o podjęcie czynności wobec Wójta Gminy [...] oraz żądając zwrotu dwóch budynków wymienionych w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych przedłożonej wraz z odwołaniem od decyzji Wójta z dnia 12 lutego 2005 roku. Przewodniczący Rady Gminy [...] w dniu 1 lipca 2005 roku w odpowiedzi na skargę poinformował I. Z., iż skarga ta nie będzie podlegała rozpoznaniu przez Komisję Rewizyjną Rady Gminy. Odesłano go na drogę postępowania egzekucyjnego celem odzyskania utraconej nieruchomości. W dniu 12 lipca 2005 roku I. Z. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie od powyższego pisma podnosząc, że sprawa objęta jest hipotezą art. 227 oraz 229 pkt 3 k. p. a. Podniósł, że Rada Gminy [...] nie skorzystała z uprawnień kontrolnych wobec Wójta. Ponownie zażądał od Wójta zwrotu nieruchomości, a także – wypłacenia należności za bezumowne z niej korzystanie. Postanowieniem nr [...], z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 66 § 3 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 19 k. p. a. uznało się za niewłaściwe rzeczowo i orzekło o odesłaniu pisma wnoszącemu. W następstwie wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem nr [...], z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k. p. a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zwróciło uwagę na cywilnoprawny charakter roszczeń I. Z., które winny być rozpoznane przez sąd powszechny. Na powyższe postanowienie I. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wskazał w nim na kompetencje kontrolne Rady Gminy [...] wobec Wójta, z których nie skorzystała, mimo złożenia przez niego skargi. W odpowiedzi na skargę z dnia 24 października 2005 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględniając skargę przyjął, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] błędnie zakwalifikowało odwołanie skarżącego. Sprawa należy bowiem do kategorii skarg uregulowanych w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, co przesądza o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Kolegium pominęło bowiem kwestie związane z postępowaniem skargowym i z naruszeniem art. 7, 65 i 66 k. p. a. zwróciło podanie. Pismo I. Z. zakwalifikować należało jako skargę na nienależyte wykonanie obowiązków przez Radę Gminy [...] i przekazać w oparciu o art. 231 k. p. a. właściwemu w sprawie (na podstawie art. 229 pkt 1 k. p. a.) Wojewodzie [...]. Sąd podkreślił, że Kolegium odsyłając podanie stronie naruszyło przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło w dniu 20 kwietnia 2005 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżając go w całości. W skardze zarzucono: - naruszenie art. 145 § 1 lit. c p. p. s. a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez oba składy Kolegium przepisów postępowania, tj. art. 66 § 3 k. p. a., mimo że z podania skarżącego wynikało, że właściwym do załatwienia sprawy jest sąd powszechny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie tego przepisu stanowiło podstawę do uchylenia obydwu postanowień; - naruszenie art. 145 § 1 lit. c p. p. s. a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez oba składy Kolegium przepisów postępowania, tj. art. 227 k. p. a. oraz art. 231 k. p. a. mimo, że przepisy te nie miały zastosowania przy załatwieniu podania skarżącego (podanie to nie wszczynało postępowania skargowego), w konsekwencji organy nie naruszyły obowiązku przekazania podania organowi właściwemu w ramach postępowania skargowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszenie w/w przepisów stanowiło podstawę uchylenia obydwu postanowień; - naruszenie art. 145 § 1 lit. c p. p. s. a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7 k. p. a. mimo, że organ prawidłowo ustalił, że podanie dotyczy spraw cywilnych rozstrzyganych przez sądy powszechne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszenie w/w przepisu stanowiło podstawę do uchylenia obu postanowień. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji publicznej kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 29 maja 2005 roku I. Z. wniósł o jej oddalenie podkreślając zasadność zgłoszonych w postępowaniu administracyjnym żądań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżone do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] wydano wskutek wniesienia przez I. Z. pisma z dnia 12 lipca 2005 roku, w którym zakwestionował sposób załatwienia jego skargi złożonej do Rady Gminy [...], w której zarzucał nieprawidłowości w działaniach Wójta Gminy [...]. Skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania kwestionował działania Wójta, wnosząc o podjęcie odpowiednich czynności leżących, w jego ocenie, w kompetencji Rady Gminy [...]. Żądał ze strony Rady, jako organu kontrolnego, działań zmierzających do zdyscyplinowania Wójta. Ponieważ Rada Gminy, według niego, nie załatwiła sprawy zgodnie z prawem, złożył skargę do Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które pominęło zupełnie ten aspekt sprawy, skupiając się na tym, iż w swych pismach skarżący zgłaszał żądania o cywilnoprawnym charakterze. Podkreślić należy, że zgłoszenie przez stronę roszczeń cywilnoprawnych w pismach, w których zarzuca ona niewłaściwe działanie organów administracji publicznej w związku z wykonywaniem przez te organy uprawnień kontrolnych, w stosunku do innych organów, nie oznacza, że pisma te nie wszczynają postępowania skargowego w rozumieniu art. 227 k.p.a. W tym stanie rzeczy nie można uznać, by Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odsyłając I. Z. na drogę postępowania cywilnego podjęło rozstrzygnięcie zgodne z prawem, tym bardziej, że strona w swej skardze z dnia 24 maja 2005 roku skierowanej do Rady Gminy, a także w piśmie z dnia 12 lipca 2005 roku skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazywała, iż jest to skarga w postępowaniu skargowym. Nadto – we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołała się jednoznacznie na przepis art. 229 pkt 3 k.p.a. regulujący właściwość organów w postępowaniu skargowym. Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 7, art. 66 § 3 i art. 231 k. p. a. Jakkolwiek przyznać należy rację skarżącemu Kolegium, co do twierdzeń o właściwości sądu powszechnego w zakresie rozpoznawania sporów cywilnych, to niezasadne są argumenty o niedopuszczalności zakwalifikowania pisma skarżącego z dnia 24 maja 2005 roku, jako skargi powszechnej, wobec cywilnego charakteru roszczeń w nim zawartych. Zgłoszenie roszczenia cywilnoprawnego nie wyklucza możliwości dochodzenia swych praw na innych dopuszczalnych płaszczyznach, w tym na drodze postępowania skargowego, uregulowanego w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli w ocenie strony w postępowaniu dotyczącym tego roszczenia organ wykonuje swe zadania nienależycie, czy też dopuścił się zaniedbań. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.