II SA/Po 152/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. i Z. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ M.Górecka /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] B. i Z. małżonków I. poinformowano o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości terenu oznaczonego numerem geodezyjnym "1", położonym w Z., w gminie S. na skutek zmiany przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w związku z jego zbyciem. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 36 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz § 8 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]lipca 1999 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. dla terenu wsi Z. - działka nr ewid. "2", gdzie przedmiotem zmiany planu jest przeznaczenie terenów z ogrodnictwa, sadownictwa i ogródków działkowych na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ustalił jednorazową opłatę w wysokości [...]zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ozn. nr geod. "1" o powierzchni 50.300 m2, położonej w Z., stanowiącej własność Z. i B. I., sprzedaną Spółdzielni Mieszkaniowej w S. W przewidzianym ustawą terminie Z. i B. I. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...]lipca 2004 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wskazano, że organ I instancji błędnie powołał przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zamiast przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzją z dnia [...]lipca 2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 36 ust. 4 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 104 § 1 i 2 i art. 107 § 1 kpa oraz § 8 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]lipca 1999 r. ustalił jednorazową opłatę w wysokości [...]zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ozn. nr geod. "1", o powierzchni 50.300 m2, położonej w Z., stanowiącej własność Z. i B. I., sprzedanej Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Uzasadniając wskazano, iż Rada Miejska Uchwałą nr [...] ustaliła jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30%. Wartość gruntu przeznaczonego pod ogrodnictwo, sadownictwo i ogródki działkowe, zgodnie z wyceną rzeczoznawcy majątkowego dla działki nr "1" wynosi [...]zł. Wartość działki budowlanej sprzedanej aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2000 r. nr rep. [...], wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na dzień jej zbycia została ustalona na kwotę [...] zł. Do obliczenia opłaty jednorazowej wzięto różnicę pomiędzy wartością gruntu przeznaczonego pod ogrodnictwo, sadownictwo i ogródki działkowe, a gruntem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, która wynosi [...] zł, dlatego zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej opłata od wzrostu wartości nieruchomości wyniosła [...] zł. Pismem sporządzonym [...] sierpnia 2004 r. małżonkowie I. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji wskazując, iż dotyczy ona ich interesu prawnego. Skarżący podnieśli, że ustalając opłatę nie wzięto pod uwagę, iż część nieruchomości o pow. 10.326 m2 została z mocy prawa przekazana na rzecz Gminy S. pod drogę ogólnomiejską. W ocenie skarżących do opłaty od wzrostu wartości nieruchomości mają zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej, w związku z czym w ich przekonaniu nastąpiło przedawnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do sądu administracyjnego skarżący podnieśli argumenty, na które powoływali się w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Istotę obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 4 tej ustawy, sprowadza się do uregulowania przez właściciela opłaty w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: 1) zmiany wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, 2) zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany. Oba te warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Bezspornym w sprawie jest, iż uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]lipca 1999 r. (opubl. w Dz.Urzęd.Woj. W. Nr [...], poz. [...] z dnia [...]08.1999 r.) zmieniono miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. dla terenu wsi Z. - w tym działki nr ewid. "2", stanowiącej własność Z. i B. małżonków I. Wartość przedmiotowej działki nr "1" z powodu zmiany planu miejscowego wzrosła, a jej właściciele dnia [...] grudnia 2000 r. aktem notarialnym zbyli swoją nieruchomość na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w S. W ocenie skarżących organy wydające decyzje w toku postępowania administracyjnego błędnie obliczyły powierzchnię od której naliczono opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Małżonkowie I. podnieśli, że powierzchnia ta jest zawyżona o 10.326 m2, które z mocy prawa zostały przekazane Gminie S. pod drogi gminne. Decyzja podziałowa z dnia [...] grudnia 1999 r., na którą powołują się skarżący i z której miała powstać droga została jednak uchylona decyzją ostateczną Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...]października 2002 r., a działka nr "1" została sprzedana przez skarżących w całości. Dlatego powyższy zarzut należało uznać za bezzasadny. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia był również charakter tej opłaty i ustalenie, czy podlega ona przepisom ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Podniesiona w skardze kwestia zastosowania przepisów ordynacji podatkowej w postępowaniu w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości także nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r., sygn. OSK 520/04 (OPS 2005/7-8/91) stanął na stanowisku, iż opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia (zmiany) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mimo cech upodobniających ją do podatku cechują różnice. I niezależnie od tego jak dalece one idą, to fakt ich występowania nie mógł umknąć uwadze racjonalnego ustawodawcy, który chcąc nadać ww. opłacie status podatku czy też innej należności niepodatkowej, do której stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, uczyniłby to wprost lub przynajmniej zobowiązałby do stosowania w tych sprawach Ordynacji podatkowej. Jeśli tego nie zrobił, to faktu tego nie można domniemywać. Obowiązki podatkowe, wkraczając w sferę praw i obowiązków obywateli, winny być - jak już podkreślono - stanowione wyraźnie, a nie domniemywane. Jest to wymóg demokratycznego państwa prawa, a takim z mocy art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczypospolita Polska. To zaś oznacza, że do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie mają przepisy kpa, a nie Ordynacja podatkowa, a gmina może dochodzić przedmiotowej opłaty w terminie 5 lat od powstania zobowiązania. Stanowisko wyrażone w wyżej wskazanym wyroku jest aktualne również pod rządami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 36 ust. 4). Reasumując Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja znajduje podstawę w przepisach art. 36 ust. 4, a renta planistyczna została wyliczona zgodnie z zasadami art. 37 ust. 1 w/w ustawy o planowaniu. Postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2003 r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania), a więc w terminie 5 lat od dnia obowiązywania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ M.Górecka /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga MK