II SA/Gd 276/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg E. i E. Ł., A. P. oraz W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 6 listopada 2003 r., nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. II SA/Gd 276/04 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją z dnia 6 listopada 2003 r., na podstawie art. 1 ust 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez użytkowników wieczystych, tj. E. i E. Ł. udziału 43/100 części, związanego z własnością lokalu nr 2, objętego księgą wieczystą KW Nr [...], W. P. oraz A. P. po ½ części z udziału 57/100 części nieruchomości, związanego z własnością lokalu nr 1, objętego księgą wieczystą KW Nr [...] – prawa własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], a stanowiącej działkę nr [...], o powierzchni 635 m2, dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że opisane wyżej osoby, będące współwłaścicielami działki nr [...], złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności tej nieruchomości, w określonych wyżej częściach w trybie i na podstawie cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Oceniając ten wniosek organ administracji uznał, że nie może być on uwzględniony z tej przyczyny, iż jeden z wnioskodawców, tj. A. P. nie legitymowała się prawem współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., gdyż stała się współużytkownikiem po zmarłym w dniu 27 lipca 1999 r. ojcu – Z. S. – P. W ocenie organu administracji uprawnienia określone ustawą mogą uzyskać tylko takie osoby fizyczne, które zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 24 października 2001 r., były współużytkownikami wieczystymi udziału w przedmiotowej nieruchomości. E. i E. Ł. oraz W. i A. P. w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucili błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, polegającą na tym, że nie uwzględniono szczególnej sytuacji A. P., jako spadkobiercy ojca, zmarłego w dniu 27 lipca 1999 r., któremu przysługiwało prawo współużytkowania wieczystego, przeniesione następnie w drodze spadku na A. P.. Odwołujący się zarzucali również, że konsekwencją błędnej wykładni prawa materialnego jest pozbawienie wszystkich pozostałych współużytkowników wieczystych przysługującego im prawa do nieodpłatnego przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 6 kwietnia 2004 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Kolegium akcentowało tę okoliczność, że musi być tożsamość tych osób, które zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r. były współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. W skardze do Sądu wnioskodawcy ponowili zarzuty odwołania, wywodząc że A. P. od chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości zamieszkiwała na niej wraz ze swoim ojcem i pozostałymi użytkownikami, a zatem była współużytkownikiem tej nieruchomości w obydwu tych datach. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) stanowił, że: 1. Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. 2. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. 3. Decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego. 4. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. 5. Opłaty sądowe z tytułu założenia i wpisu do księgi wieczystej prawa własności nieruchomości nabytych na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa. 6. Koszty pomiarów oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych związanych z postępowaniem w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa. 7. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy tryb wydawania decyzji, o których mowa w ust. 3. Z przytoczonej wyżej normy prawnej wynika, że w dacie wydania decyzji zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji brak było podstaw prawnych do nieodpłatnego przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Było to konsekwencją zmiany wprowadzonej do ustawy w dniu 16 lipca 2003 r. art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592). Przepis art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., po dokonanej poprawce miał przytoczone wyżej brzmienie, w którym ustawodawca pominął słowo "nieodpłatne". Z przepisu tego wynika, że uprawnienie do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego lub współużytkowania dotyczy również osób fizycznych będących następcami prawnymi osób, o którym mowa w ust 1. (por art. 1 ust 2 ustawy). Skoro zatem A. P. jest następcą prawnym jednego ze współużytkowników wieczystych tej nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., to jako spadkobierczyni ojca przysługiwało jej prawo ubiegania się o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. W obowiązującym wówczas stanie prawnym przekształcenie to mogło nastąpić tylko odpłatnie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 ustawy. W dalszym postępowaniu w niniejszej sprawie ograny administracji będą zobowiązane do uwzględnienia nowego stanu prawnego, będącego konsekwencją wejścia w życie w dniu 13 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a w szczególności art. 8 tej ustawy.