VI SA/Wa 249/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : WSA Protokolant: Apl. prok. Anna Młynarczyk – Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wykazu instytucji i osób godnych zaufania, uprawnionych do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego w sprawach karnych 1. oddala skargę 2. postanawia przyznać adwokatowi K.S. pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem wynagrodzenia za udział w sprawie Prezes Sądu Apelacyjnego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pani H.M. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a., § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz. U. Nr 108, póz. 1020) - utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. o skreśleniu Pani H.M. z wykazu instytucji i osób godnych zaufania, uprawnionych do przeprowadzania postępowania mediacyjnego w sprawach karnych. Organ ustalił, że Prezes Sądu Okręgowego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. w oparciu o przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz. U. Nr 108, póz. 1020) skreślił Panią H.M. z wykazu instytucji i osób godnych zaufania, uprawnionych do przeprowadzania postępowania mediacyjnego w sprawach karnych. Organ wskazał, że skarżąca nie mogła odmówić podjęcia się czynności mediacyjnych (w trzech) zleconych jej sprawach z tego powodu, że przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wymaga wynajęcia odpowiedniego pomieszczenia, co wiąże się z poniesieniem z tego tytułu stosownych kosztów przewyższających ryczałt dla instytucji lub osoby przeprowadzającej postępowanie mediacyjne przewidziany przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz.U. z 2003, Nr 108, poz.1020).. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Pani H.M. podnosząc, że do właściwego przeprowadzenia mediacji niezbędne jest dysponowanie odpowiednim pomieszczeniem. Koszt wynajęcia takiego pomieszczenia wynosi średnio [...] zł za godzinę. Uwzględniając czas niezbędny do przeprowadzenia mediacji wynagrodzenie otrzymane z tego tytułu starczałoby jedynie na koszty związane z wynajęciem pomieszczenia. Odwołująca podniosła, że samo pozyskiwanie zgody na przeprowadzenie mediacji może trwać [...] godziny, a zanim postępowanie mediacyjne się zakończy mediator może wielokrotnie spotykać się ze stronami. Okoliczności powyższe nie mają nic wspólnego z odmową podjęcia czynności mediacyjnych. Nie można zaś uznać za dopuszczalne, aby mediator był zmuszony do darmowej pracy bądź ponoszenia kosztów postępowania mediacyjnego w przypadku, gdy wydatki przekroczą wysokość otrzymywanego wynagrodzenia. W konkluzji uzasadnienia odwołująca stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest chybiona, gdyż uczyniła ją odpowiedzialną za nieprzystający do rzeczywistości przepis mówiący o zryczałtowanym wynagrodzeniu dla mediatorów bądź jest świadectwem wymagania od mediatorów podejmowania się wykonania zadań bez wynagrodzenia albo do pokrywania kosztów mediacji. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. o skreśleniu Pani H. M. z wykazu instytucji i osób godnych zaufania, uprawnionych do przeprowadzania postępowania mediacyjnego w sprawach karnych podtrzymując argumentację organu I instancji i wskazując, że kwestie związane z kosztami prowadzenia postępowania mediacyjnego regulowane są przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz.U. z 2003, Nr 108, poz.1020). Zdaniem organu zgodnie z § 4 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia ryczałt dla instytucji lub osoby przeprowadzającej postępowanie mediacyjne za przeprowadzenie tego postępowania wynosi 120 zł. Nadto mediatorowi przysługuje ryczałt za doręczenie w postępowaniu mediacyjnym wezwań i innych pism (§ 4 ust. l rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości przyznania mediatorowi dodatkowych kwot pieniężnych w przypadku poniesienia przez niego wydatków przekraczających wysokość ryczałtu, np. wydatków związanych z wynajęciem odpowiedniego pomieszczenia. Skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2004r. złożyła skarżąca wskazując, że nie odmawiała podjęcia czynności mediacyjnych ale jedynie wskazała, że przeprowadzenie tych czynności jest niewykonalne przy tak niskim ryczałcie. Wskazała, że jest różnica pomiędzy odmową wykonania powierzonego zadania a podaniem rzetelnych informacji o niewykonalności zadania z przyczyn niezależnych od mediatora, i nie uregulowanych przepisami. Wskazując na powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w W. podtrzymał stanowisko wskazując, że mediator nie może uzależnić przeprowadzenia czynności mediacyjnych od otrzymania środków finansowych innych niż przewidziane w obowiązujących w tym zakresie przepisach. Zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do przyznania mediatorowi dodatkowych kwot pieniężnych w przypadku poniesienia przez niego wydatków przekraczających wysokość ryczałtu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolując zaskarżone decyzje należy podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203'98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo- wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z wchodzących w grę możliwości. Wówczas sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Kierując się tymi przesłankami Sąd zauważa, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom podstawy do wydania zaskarżonych decyzji. Kwestie związane z kosztami przeprowadzenia postępowania mediacyjnego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 108, póz. 1026). Zgodnie z § 4 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia ryczałt dla instytucji lub osoby przeprowadzającej postępowanie mediacyjne za przeprowadzenie tego postępowania wynosi 120 zł. Nadto mediatorowi przysługuje ryczałt za doręczenie w postępowaniu mediacyjnym wezwań i innych pism (§ 4 ust. l rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości przyznania mediatorowi dodatkowych kwot pieniężnych w przypadku poniesienia przez niego wydatków przekraczających wysokość ryczałtu. Zgodnie z § 6 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. Prezes sądu okręgowego może skreślić z wykazu instytucję lub osobę godną zaufania w razie niewykonywania obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania mediacyjnego. Trzykrotna odmowa podjęcia się prowadzenia mediacji z przyczyn wskazanych przez skarżącą nie może być potraktowana inaczej jak odmowa podjęcia się prowadzenia postępowania mediacyjnego. Zdaniem Sądu mediator nie może uzależnić przeprowadzenia czynności mediacyjnych od otrzymania środków finansowych innych niż przewidziane w obowiązujących w tym zakresie przepisach. Z tego też powodu rozważania zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z dnia [...] marca 2005r. nie mogą być uwzględnione. Kwestie wewnętrznych uregulowań Polskiego Centrum Mediacji nie mogą znosić powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Należy zauważyć, iż przepisy § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. przewidują różne możliwości dochodzenia do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym a wybór odpowiedniej techniki mediacyjnej należy do osoby posiadającej umiejętności likwidowania konfliktów oraz wiedzy wystarczającej do przeprowadzania postępowania mediacyjnego. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.