II GSK 361/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.), Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński, Jacek Chlebny, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 79/05 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 23 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę kasacyjną Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 79/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. D. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt SA/Bd 2349/03, zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 17 marca 2004 r., która przytaczając podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – cytowanej dalej jako p.p.s.a., powoływała się na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 334/02. W uzasadnieniu Sąd I instancji zwrócił uwagę na zróżnicowanie spraw, w których zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2349/03 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 334/02. Sąd I instancji podkreślił, iż kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podlegało tylko rozstrzygnięcie formalne, a wyrok w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania ma charakter merytoryczny. Analizując chronologię przebiegu postępowania administracyjnego zaskarżony wyrok podał, że powołana podstawa wznowienia odnosi się do innego postępowania administracyjnego, tj. sprawa będąca podstawą wznowienia dotyczyła postępowania administracyjnego z wniosku o wpis zmian w ewidencji działalności gospodarczej, a skarga o wznowienie postępowania sądowego dotyczyła postępowania administracyjnego w przedmiocie wykreślenia z tej ewidencji spółki cywilnej, której wspólnikiem był także J. D. Jako istotny argument przy wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie Sąd I instancji powołał pogląd akcentujący, iż na tle art. 273 § 3 p.p.s.a. podstawę skargi o wznowienie może stanowić tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie, które było już prawomocne zanim zapadł wyrok w postępowaniu, o wznowienie którego chodzi. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, iż możliwość wznowienia zachodzi, gdy takie późniejsze orzeczenie jest sprzeczne z poprzednim. W złożonej skardze kasacyjnej J. D. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 79/05 i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie " orzeczenia co do istoty lub orzeczenia o nieważności wyroków wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w przedmiocie wpisu do rejestru działalności gospodarczej prowadzonej przez organ ewidencyjny jako Burmistrz Miasta i Gminy S., nr wpisu 149 z dnia 4 stycznia 1995 r.". Składając skargę kasacyjną J. D. jako jej podstawę powołał: 1) naruszenie art. 282 § 3 w związku z art. 273 § 3 p.p.s.a., gdyż w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji powołał się na możliwość wznowienia tylko wtedy, gdy późniejsze orzeczenie jest sprzeczne z poprzednim, co według skarżącego "ponad wszelką wątpliwość zachodzi", skoro zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2349/03, jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 334/04 dotyczyły wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej; 2) nieuwzględnienie okoliczności wynikających z faktu, że organ ewidencyjny nie dokonał do dziś rozpatrzenia wniosku z dnia 30 maja 1996 r. o aktualizację wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia art. 18 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. – o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), co w konsekwencji spowodowało niemożność wypełnienia wymagań wynikających z nowej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) i niemożność nabycia przez wyznaczonego następcę uprawnienia w drodze sukcesji na skutek śmierci wspólnika spółki cywilnej "J.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna obok innych wymagań winna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z wykładnią tego przepisu utrwaloną już w orzecznictwie, prawidłowe sformułowanie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej polega na skierowaniu ich do zaskarżonego wyroku z określeniem, jakie konkretnie przepisy zostały tym wyrokiem naruszone, na czym to naruszenie polegało, a gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania - czy miało ono wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej jest niezmiernie ważne, skoro Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w zasadzie tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania sądowego (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie sądowe przed Sądem I instancji nie było dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. Pozostaje zatem ustosunkowanie się do zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ich sformułowanie nie odpowiada w pełni przedstawionym już wcześniej wymaganiom. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż skarga kasacyjna nie została sporządzona z przestrzeganiem konieczności uporządkowania zgłaszanych zarzutów według klasyfikacji i reguł wynikających z art. 174 p.p.s.a. Podkreślić też trzeba, że drugi z zarzutów skargi kasacyjnej skierowany jest w istocie rzeczy nie do zaskarżonego wyroku, ale wyraża niezadowolenie z braku działania organu prowadzącego ewidencję działalności gospodarczej, w szczególności poprzez niezałatwienie dotychczas wniosku o aktualizację wpisu. Ten zarzut skargi kasacyjnej nie mógł być zatem przedmiotem merytorycznej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pierwszy z kolei zarzut skargi kasacyjnej, wprawdzie skierowany jest przeciwko zaskarżonemu wyrokowi i wymienia przepisy, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone, ze wskazaniem na czym naruszenie to miałoby polegać, ale w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest on trafny. Powodem podniesienia w tym zarzucie naruszenia art. 282 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 273 § 3 p.p.s.a. było wyłącznie twierdzenie, że wyroki – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2349/03 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 3 II SA/Gd 334/02 są ze sobą sprzeczne. Przed zajęciem stanowiska w tej kwestii wypada zaznaczyć, iż norma art. 282 § 3 p.p.s.a. reguluje jedynie szczegółowe zagadnienia dotyczące rozstrzygania w sytuacji uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego (w niniejszej sprawie skarga o wznowienie została zaś oddalona), w razie wystąpienia przesłanki wznowienia określonej w art. 273 § 3 p.p.s.a. Art. 282 § 3 p.p.s.a. stanowi zatem tylko rozwinięcie art. 282 § 2 p.p.s.a. i jego naruszenia nie można skutecznie zarzucać, gdy jednocześnie nie powołuje się naruszenia art. 282 § 2 p.p.s.a. Zważyć należy przy tym, iż rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego związanego granicami skargi kasacyjnej nie jest domyślanie, czy snucie hipotez o naruszenie jakich to innych przepisów – poza powołanymi w skardze kasacyjnej – może chodzić autorowi skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego wypada podać inne przyczyny świadczące o braku możliwości podzielenia omawianego zarzutu. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż formułując ten zarzut – nawiązujący do wywodów zawartych w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co do sprzeczności późniejszego orzeczenia z poprzednim - skarżący przeoczył, że Sąd I instancji powołał wcześniej, jako istotny w sprawie argument – konieczność uwzględnienia, że podstawę skargi o wznowienie – w myśl art. 273 § 3 p.p.s.a. może stanowić tylko takie później wykryte prawomocne orzeczenie (oczywiście dotyczące też tej samej sprawy), które było już prawomocne zanim zapadł wyrok w postępowaniu objętym żądaniem wznowienia. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił też, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazany w skardze o wznowienie postępowania zapadł później niż wyrok kończący postępowanie sądowe, którego wznowienia się domagano. Skarga kasacyjna nie podjęła w ogóle polemiki z zaakcentowaną wyżej argumentacją Sądu I instancji, która jest oparta na poglądach orzecznictwa i piśmiennictwa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, str. 672 i powołaną w tej publikacji judykaturę). Zważyć też należy, iż teza omawianego zarzutu o sprzeczności wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 334/02 z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2349/03 została postawiona w istocie bez wniknięcia co było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w obu tych przypadkach. Ustaleń tych dokonał zaś Sąd I instancji, dochodząc do wniosku, że w ich świetle nie zachodził warunek, o jakim mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oba orzeczenia muszą dotyczyć tej samej sprawy. Dokonanych ustaleń przez Sąd I instancji nie podważyła skutecznie skarga kasacyjna. Zaznaczyć trzeba, że o tożsamości sprawy, w ujęciu art. 273 § 3 p.p.s.a., nie mogło świadczyć tylko ogólnikowe określenie w obu powołanych wyżej wyrokach (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) przedmiotu postępowania administracyjnego, do którego to określenia wyłącznie nawiązuje brzmienie skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich przyczyn orzeczono, jak w sentencji, w myśl art. 184 p.p.s.a.