II SA/Wa 49/06
WyrokWSA w Warszawie2006-03-30
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo doręczył decyzję administracyjną w trybie art. 44 k.p.a. i czy strona wykazała brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. było prawidłowe, ponieważ urząd pocztowy postąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami, awizując przesyłkę i pozostawiając zawiadomienie w skrzynce pocztowej, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednich orzeczeniach. Ponadto, strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co jest przesłanką wystarczającą do odmowy przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a., twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym. Organ administracji odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne i brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Sprawa przeszła przez kilka instancji sądowych, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który kilkukrotnie uchylał wyroki WSA, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii doręczenia i związanych z tym zarzutów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej (spr.) Asesor WSA - Janusz Walawski Protokolant - Anna Siwonia po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę.
Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] odmówił K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie zwolnienia go z dniem [...] sierpnia 2002 r. ze Służby Więziennej.
W uzasadnieniu podniósł, iż zarzuty odwołania dotyczyły nieprawidłowego doręczenia decyzji, natomiast przesyłka była dwukrotnie awizowana przez Urząd Pocztowy nr [...] w O. w dniach 9 i 22 sierpnia 2002 r., a następnie zwrócona nadawcy jako niepodjęta w terminie, co znalazło potwierdzenie w piśmie naczelnika urzędu.
Organ podkreślił też, że skarżący wiedział o postępowaniu administracyjnym, był informowany o jego zakończeniu pismem z dnia [...] lipca 2002 r., które odebrał. W jego ocenie skarżący świadomie unikał odbioru korespondencji, nie uprawdopodobnił też braku winy w uchybieniu terminu, a ponadto nie dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku, skoro informację o decyzji zwolnieniowej uzyskał już 19 sierpnia 2002 r.
W skardze na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając, że organ administracyjny arbitralnie uznał, iż decyzja została doręczona w sposób określony w art. 44 kpa, gdy tymczasem nie złożono pisma w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub urzędzie gminy oraz nie umieszczono w miejscach określonych prawem zawiadomienia o złożeniu pisma, a więc nie zostały spełnione wymogi przewidziane w ww. przepisie. Nadto organ nie podjął starań, by przesyłkę doręczyć w inny sposób, np. przez sąsiadów. Skarżący stwierdził także, iż okoliczność braku złożenia pisma w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym potwierdza dokumentacja placówki pocztowej i zastosowany żółty druk poświadczenia odbioru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe argumenty.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt II SA 4114/02 oddalił skargę. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że nastąpiło prawidłowe doręczenie skarżącemu decyzji w trybie art. 44 kpa w dniu 29 sierpnia 2002 r. Odnosząc się do odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania Sąd podał, że nie stanowi przyczyny uprawdopodobniającej brak winy po stronie skarżącego - brak doręczenia przesyłki, która została mu doręczona, a on sam mimo wezwania przez organ do uzupełnienia braków, nie wskazał innej przyczyny uchybienia terminu, ani też nie wykazał, iż zachował termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Od powyższego wyroku K. S. złożył skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie przepisów art. 44, 58 oraz 6 i 7 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że skarżącemu prawidłowo doręczono decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. Skarżący podniósł również, że pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w O. wskazuje, iż przesyłka była dwukrotnie awizowana i jako niepodjęta została zwrócona nadawcy, natomiast brak jest w sprawie dowodów świadczących o tym, że awizo istotnie zostało umieszczone w jego skrzynce pocztowej. Samo zaś pismo naczelnika urzędu pocztowego nie mogło zdaniem skarżącego, zastąpić czynności doręczenia wymaganych prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt OSK 213/04, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz K. S. zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że brak jest na kopercie czy innym dowodzie adnotacji, aby przesyłkę tę pozostawiono na poczcie i umieszczono o tym zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, czy na drzwiach mieszkania adresata. Z przeprowadzonego zaś postępowania dowodowego na tę okoliczność, tj. pisma z dnia 21 października 2002 r. Naczelnika Urzędu Pocztowego O. wynika, że przesyłka nadeszła jedynie z potwierdzeniem odbioru znajdującym się na kopercie (koloru żółtego) i urząd wypowiedział się co do doręczenia tej przesyłki w dniu 9 sierpnia 2002 r.
Bezsporną okolicznością jest, jak wskazał Sąd, że na potwierdzeniu odbioru brak jakiejkolwiek adnotacji co do sposobu jej doręczenia, natomiast urząd pocztowy podał, że "zalegała" ona w urzędzie do 30 sierpnia 2002 r.-przez 14 dni. Z pisma tego zdaniem Sądu wynikają nieścisłości wymagające wyjaśnienia co do drugiego awiza dokonanego 22 sierpnia 2002 r. W zaskarżonym wyroku Sąd przyjął, że prawidłowego doręczenia przesyłki dokonano w dniu 22 sierpnia 2002 r., zatem doręczenie nastąpiło ze skutkiem na dzień 29 sierpnia 2002 r., zaś w aktach sprawy brak dowodu, czy awizując przesyłkę w dniu 22 sierpnia 2002 r. urząd pocztowy dla skutecznego doręczenia tego pisma zachował przesłanki z art. 44 kpa, a w tym zakresie brak notatki. Sąd kasacyjny podniósł także, iż w przypadku skutecznego doręczenia w dniu 29 sierpnia 2002 r. należało ustosunkować się do tego, czy złożone przez skarżącego odwołanie było w ustawowym terminie. Skarżący bowiem w piśmie z dnia 11 września 2002 r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 12 września 2002 r. oświadczył, że składa odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r., o której dowiedział się 9 września 2002 r. Jeżeli zatem rzeczywiście doręczenie decyzji w trybie art. 44 kpa nastąpiło 29 sierpnia 2002 r. należało ustosunkować się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, skoro termin ten został zachowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpatrując sprawę, wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1080/04 uchylił zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podał, że realizując dyspozycję NSA stwierdził, iż w aktach administracyjnych brak jest na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma - adnotacji doręczyciela o pozostawieniu w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania skarżącego informacji o możliwości odbioru pisma w urzędzie pocztowym - jak przewiduje to kpa, zaś pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w O. nie wyjaśnia tej sprawy. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił tych nieścisłości, zaś na rozprawie, zgodnie z art. 106 § 3 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przedstawił dowodu uzupełniającego z dokumentów, który mógłby wyjaśnić tę kwestię.
Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której organ zarzucił wyrokowi naruszenie art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że w trakcie postępowania przed WSA nie przedstawił dowodu uzupełniającego z dokumentów, który mógłby wyjaśnić kwestię doręczenia skarżącemu decyzji o zwolnieniu oraz naruszenie art. 44 w związku z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że w aktach sprawy administracyjnej brak jest na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. adnotacji doręczyciela o pozostawieniu na drzwiach skarżącego lub w jego skrzynce pocztowej informacji o możliwości odbioru pisma w urzędzie pocztowym, jak to przewiduje ten przepis, a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący wniósł w odpowiedzi na skargę kasacyjną o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 217/05, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od K. S. na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zastosował się do dyspozycji zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. i dopiero w tym kontekście zarzuty skargi kasacyjnej były zasadne. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł mianowicie nieścisłości co do drugiego awiza wymagające wyjaśnienia i brak adnotacji co do sposobu doręczenia w dniu 9 sierpnia 2002 r., ale zarazem stwierdził, że urząd pocztowy wypowiedział się co do doręczenia przesyłki w tym dniu. Jeśliby przyjąć, że doręczenie przesyłki w dniu 22 sierpnia 2002 r. było prawidłowe, to doręczenie nastąpiłoby ze skutkiem na dzień 29 sierpnia 2002 r. Zdaniem NSA wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 maja 2004 r., w aktach brakowało dowodu, czy dla skuteczności tego doręczenia zachowane zostały przesłanki z art. 44 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należało zatem rozważyć, na płaszczyźnie tego przepisu i zasad wynikających z rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym, czy wynikające z nich przesłanki skutecznego doręczenia - na gruncie zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza adnotacji doręczyciela - zostały spełnione i na jaki dzień.
Takich zaś ustaleń, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie poczynił, a kwestie te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji nie ustosunkował się również do podniesionych przez NSA w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. kwestii, czy zachodziła konieczność rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, skoro ewentualnie został zachowany termin do jego wniesienia. Od obowiązku ustosunkowania się do istotnych dla rozstrzygnięcia skargi na postanowienie kwestii, nie mogło zwolnić Sądu " nieprzedstawienie przez organ dowodu uzupełniającego z dokumentów".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 217/05, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1080/04, stwierdził, że za zasadny uznał podstawowy zarzut skargi kasacyjnej, polegający na niezastosowaniu się przez WSA w Warszawie do dyspozycji zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt OSK 213/04.
W pierwszej kolejności zatem należało odnieść się do wykładni prawa dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 maja 2004 r.
Konsekwencją wyrażonej w art. 14 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasady pisemności postępowania administracyjnego jest generalna reguła zawarta w art. 109 §1 kpa, że decyzję doręcza się stronom na piśmie. Dopiero z chwilą doręczenia decyzji stronie, zostaje ona wprowadzona do obrotu prawnego, zaś organ, który ją wydał, od tego momentu jest nią związany, stosownie do treści art. 110 kpa. Doręczenie wywołuje dla strony taki skutek, że uzyskuje ona wiadomość o załatwieniu jej sprawy i z tą chwilą powstaje dla niej możliwość obrony swoich interesów prawnych na drodze administracyjnej lub sądowej.
Skarżący K. S. był w niniejszej sprawie stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze Służby Więziennej, a postępowanie to miało formę pisemną. Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, aby mogła znaleźć się w obrocie prawnym, winna być mu doręczona, po pierwsze przez podmiot określony w art. 39 kpa, po wtóre zaś, w sposób przewidziany przepisami art. 42-44 kpa. Podmiotem doręczającym przedmiotową decyzję był urząd pocztowy, który nie mogąc doręczyć przesyłki w trybie art. 42 czy też 43 kpa, zastosował sposób doręczenia uregulowany w art. 44 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie jej doręczania. Stosownie do jego ówczesnej treści, w razie niemożności doręczania pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składało się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszczało się w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie było to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonywał swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczyło; w tym przypadku doręczenie uważało się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Przepis powyższy stanowi fikcję prawną doręczenia pisma osobie, co oznacza, że nie ustala się czy pismo przyjęła strona, zaś dla skuteczności doręczenia istotne jest jedynie to, czy z pismem przeznaczonym dla strony postąpiono we wskazany wyżej sposób.
Oceniając skuteczność doręczenia przesyłki adresowanej do K. S., zawierającej decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu go ze Służby Więziennej pod tym względem należy zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotową decyzję wysłano na adres skarżącego za pośrednictwem poczty listem poleconym z potwierdzeniem nadania oraz zwrotnym potwierdzeniem odbioru koloru żółtego. Taka przesyłka jest przesyłką rejestrowaną w świetle § 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. Nr 40, poz. 173 ze zm.). Tryb doręczania przesyłek rejestrowanych został uregulowany w § 47 ust. 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku przesyłek rejestrowanych - jeżeli w chwili ich doręczania stwierdza się nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych, o których mowa w § 45 i 46, do odbioru przesyłki - zawiadomienie o próbie doręczenia, wraz z informacją o miejscu i czasie ich odebrania w placówce oddawczej, pozostawia się w skrzynce do doręczania korespondencji lub przekazuje w inny powszechnie uznawany sposób.
Zatem sposób działania doręczyciela, który nie zastał adresata pod adresem wskazanym do doręczeń, co potwierdza pieczątka na zwróconej nadawcy kopercie zawierającej przesyłkę, polegający na awizowaniu jej w dniu 9 sierpnia 2002 r. oraz pozostawieniu zawiadomienia o nadejściu i odbiorze przesyłki w skrzynce na korespondencję, jest zgodny z powołaną wyżej regulacją. Co prawda nie wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, tym niemniej istnieje w aktach administracyjnych dowód potwierdzający tę okoliczność w postaci pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego O. z dnia 21 października 2002 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego jest to dowód w rozumieniu art. 75 § 1 kpa, stosownie do którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Użyte w tym przepisie wyliczenie nie jest zamknięte, o czym świadczy użyte sformułowanie "w szczególności", co oznacza, że dowodem może być również pismo urzędowe naczelnika urzędu pocztowego.
Obowiązkiem organu administracji publicznej, wynikającym wprost z przepisu art. 77 § 1 kpa jest przecież zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dlatego też zarzut skarżącego, iż to brak prawidłowo wypełnionego i podpisanego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki ma przesądzać o niezgodnym z prawem i tym samym nieskutecznym doręczeniu przesyłki w trybie art. 44 kpa, jawi się w tym kontekście jako całkowicie nietrafny, podobnie jak zarzut niewyczerpania trybów doręczeń wynikających z art. 42 i 43 kpa, skoro sam skarżący w piśmie z dnia 21 czerwca 2002 r. zwrócił się do organu z prośbą o zrezygnowanie z innego sposobu doręczeń przesyłek (w postaci doręczeń bezpośrednio przez osoby delegowane w tym celu do jego miejsca zamieszkania).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że prawidłowe doręczenie K. S. decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu ze służby, dokonane w trybie art. 44 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie jej doręczenia, nastąpiło ze skutkiem na dzień 16 sierpnia 2002 r., gdyż należy uznać, że doręczyciel w dniu 9 sierpnia 2002 r. postąpił zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Okoliczność, iż urząd pocztowy dokonał powtórnego awizowania rzeczonej przesyłki w dniu 22 sierpnia 2002 r. należy w związku z tym uznać za niemającą żadnego znaczenia. Można ten fakt potraktować jedynie jako przejaw dążenia urzędu, by adresat odebrał jednak przesyłkę osobiście. Natomiast wywodzenie z niego jakichkolwiek dalszych skutków prawnych w zakresie ustalenia innej daty doręczenia w trybie art. 44 kpa, niż 16 sierpnia 2002 r., jest całkowicie nieuprawnione.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach doręczania przesyłek w trybie art. 44 kpa jest w zasadzie jednolite i sprowadza się do tezy, że jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2001 r., II SA 2871/00, Lex 53460). Jednakże w rozpatrywanej sprawie, jak wskazano wyżej, o tym jak przy doręczaniu przedmiotowej przesyłki zachował się doręczyciel, wynika ze wspomnianego pisma naczelnika urzędu pocztowego z dnia 21 października 2002 r.
Dopiero po ustaleniu, że przesyłka zawierająca decyzję o zwolnieniu została prawidłowo doręczona, można przejść do rozważań dotyczących przesłanek przywrócenia na prośbę zainteresowanego terminu do wniesienia odwołania. Należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w związku z dokonanymi wcześniej ustaleniami, wniesienie przez skarżącego odwołania do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem poczty w dniu 12 września 2002 r. nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia oraz, że zwrócił się on do organu z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Stosownie do treści art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określany był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Przesłanki określone w art. 58 § 1 i § 2 muszą być spełnione łącznie, by prośba mogła zostać uwzględniona.
Przy ocenie braku winy, w świetle piśmiennictwa, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do kpc, 1999, s. 322), a przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1991 r., II SA 340/91 (ONSA 1991, nr 3-4, poz.60) stwierdzając, że: " z art. 58 kpa wynika, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji". W orzecznictwie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. ( por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, Lex nr 55307). Natomiast K. S. zarówno w prośbie o przywrócenie uchybionego terminu, jak również w pismach z dnia 2 października 2002 r. i 12 listopada 2002 r., pomimo wezwania go przez organ w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków prośby poprzez uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, w żaden sposób okoliczności tej nie uprawdopodobnił. Kwestionował zaś konsekwentnie i uporczywie fakt, iż decyzja nie została mu doręczona w trybie wymaganym przepisami art. 42-44 kpa, co nie może być uznane, jak trafnie przyjął organ, za spełnienie przesłanki z art. 58 § 1 kpa.
Należy ponadto odnieść się do błędnego, zdaniem Sądu, stanowiska organu, że skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Powołany wcześniej przepis art. 58 w § 2 wyraźnie stanowi, iż termin 7-dniowy liczy się od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ natomiast przyjął, że należy go liczyć od 19 sierpnia 2002 r., ponieważ w tym dniu K. S. uzyskał informację, że został zwolniony ze służby, zaś decyzja w tym przedmiocie została przesłana na jego adres za pośrednictwem poczty. Powyższa data nie mogła zostać w żadnym wypadku potraktowana jako data ustania przyczyny uchybienia, gdyż organ nie posiadał jeszcze informacji, kiedy decyzja została prawidłowo doręczona by rozpoczął bieg 14-dniowy terminu do wniesienia od niej odwołania.
Dopiero bowiem po zwrocie do organu prowadzącego postępowanie nieodebranej przesyłki można stwierdzić, że są podstawy do stwierdzenia powstania skutku prawnego, wynikającego z fikcji doręczenia ustanowionej w art. 44 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie stosowania tego trybu doręczenia. Zwrot zaś nieodebranej przesyłki do organu nastąpił w dniu 4 września 2002 r., i dopiero w tym dniu Minister Sprawiedliwości mógł stwierdzić fakt doręczenia ze skutkiem na dzień 16 sierpnia 2002 r. Wynika z tego, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczął swój bieg w dniu 17 sierpnia 2002 r. stąd gdyby przyjąć rozumowanie organu, wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć jeszcze w czasie biegu otwartego terminu do wniesienia odwołania, a tym samym brak byłoby przesłanki uchybienia terminu, wynikającej z art. 58 § 1 zd. 1 kpa.
Powyższe uchybienie nie ma jednak istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia, by mogło zostać ono uchylone stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem, jak już Sąd wskazał wcześniej, bezsporne jest, iż K. S. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2005 r. o zwolnieniu go ze Służby Więziennej. Jest to przesłanka wystarczająca do rozstrzygnięcia organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art. 44 kpart. 44art. 7 Konstytucjiart. 106 § 3art. 106 § 3 ustawyart. 58art. 190art. 14 § 1 ustawyart. 109 §1 kpart. 110 kpart. 39 kpart. 42
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło