IV SA/Wa 2310/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. N. i M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia scalenia gruntów wsi Z. w części dotyczącej gruntów należących m.in. do T. i M. małż. N., A. i J. małż. K. i G.L. W projekcie scalenia gruntów decyzja organu II – ej instancji wprowadziła szereg zmian. Gdy chodzi o małż. N. (skarżących w przedmiotowej sprawie) z pozycji rejestru oznaczonej numerem [...] wykreślono działki: • nr [...] o powierzchni [...] ha, • nr [...] o powierzchni [...] ha, • nr [...] o powierzchni [...] ha. Utworzono nową pozycję rejestru, którą oznaczono numerem [...], w której zapisano wszystkie trzy w/w działki o łącznej powierzchni [...] ha. W pozycji rejestru nr [...], która jak już nadmieniono wyżej dotyczyła małż. N. pozostawiono działkę siedliskową oznaczoną numerem [...], którą powiększono o część działki sąsiedniej nr [...] stanowiącej własność L. G. wyrównując tym samym granicę między tymi działkami. Utworzoną w ten sposób działkę o powierzchni [...] ha oznaczono numerem [...] i pozostawiono w pozycji rejestru Nr [...]. W związku z wprowadzoną zmianą naliczono dopłatę na rzecz M. i T. N. w wysokości 84 zł. Poza tym zaskarżona decyzja uchylała decyzję organu I – ej instancji w części dotyczącej gruntów należących przed scaleniem do czterech osób tj. J. Z., Z. Z., B. W. i A. C. w przedmiocie ustalenia granicy między działkami siedliskowymi nr [...] i [...] i w tym zakresie przekazywała sprawę Staroście S. do ponownego rozpoznania. Oprócz tego zmieniono zapis w punkcie V decyzji zatwierdzającej projekt scalania przez umieszczenie stwierdzenia, iż ... "Grunty wydzielone na cele miejscowej użyteczności publicznej, oraz pod drogi przechodzą na własność Gminy Miasta S.". Odwołania 10-ciu uczestników postępowania organ II – ej instancji pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał m.in., że odwołanie złożone przez T. i M. małż. N. dotyczyło odprojektowania wydzielonego w wyniku scalenia gruntu w ten sposób, aby w ich pozycji pozostawić ekwiwalent za wniesione przez nich do scalenia grunty. Uwzględniając odwołania w tym zakresie wprowadzono zmianę tworząc nową pozycję rejestrową – K. A. i K. J. i wpisując w niej grunty o łącznej powierzchni [...] ha stanowiące działki o numerach [...],[...] i [...]. Zlikwidowano tym samym naliczoną małż. N. dopłatę z tytułu powiększenia gospodarstwa. Poza tym małż. N. wnieśli w odwołaniu o poszerzenie działki siedliskowej Nr [...] o pas gruntu służący jako droga dojazdowa do działki za budynkami. Odwołanie w tym zakresie nie zostało jednak uwzględnione ponieważ działka ta w granicach jej siedliska została zaprojektowana zgodnie ze stanem sprzed scalenia, a na jej poszerzenie właściciel działki sąsiedniej tj. działki nr [...] nie wyraził zgody. Wyrównano jedynie granicę pomiędzy działką nr [...] i [...] kosztem tej ostatniej likwidując istniejący zaskok. Jeśli chodzi o dojazd do części działki za siedliskiem małż. N. to zapewnia go zaprojektowana w wyniku scalenia droga nr [...]. Decyzję organu II – ej instancji zakwestionowali małż. N. W skardze nazwanej odwołaniem podkreślili, że dotyczy ona w szczególności działki siedliskowej Nr [...]. Działka ta graniczy z działką Nr [...], którą zaorał do ścian ich budynków jej właściciel S. L., przy czym zdaniem skarżących uczynił to bezprawnie. W ich ocenie decyzja Wojewody [...] jest nie tylko krzywdząca, ale stwarza niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia tych wszystkich, którzy mieszkają na działce nr [...] istnieje bowiem zagrożenie epidemiologiczne wskutek działań podejmowanych przez S. L. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że ich działka siedliskowa miała dogodny dojazd do gruntów ornych znajdujących się poza jej zasięgiem poprzez pas gruntu stanowiący część działki nr [...]. Problem powstał około 5 lat temu kiedy działkę tę nabył S. L. i zaorał do ścian budynków skarżących przez co uczynił niemożliwym dostęp do ich gruntów ornych. W związku z tym w toku postępowania scaleniowego skarżący wystąpili z prośbą o poszerzenie działki Nr [...] kosztem działki Nr [...] na całej jej długości na odległość około 4 metrów. Początkowo prośba ta została przyjęta, jednakże S. L. wspólnie z synem usunęli znaki geodezyjne wytyczające nowo zaprojektowaną granicę. W dalszej konsekwencji takiego działania było scalenie, które nie uwzględniało ich prośby, albowiem G. L. (syn S. L.) nie wyraził zgody na propozycje skarżących odnośnie nowego przebiegu granicy. Ostatecznie dojazd do działek ornych skarżących zapewnia nowo zaprojektowana w wyniku scalenia droga Nr [...] przechodząca przez środek ich gruntów ornych. Z treści skargi wynika, iż skarżący zmierzają do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka została oddalona. Celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, oraz dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu (art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów – Dz. U. Nr 58 / 1989 poz. 349, test jedn.). W przedmiotowej sprawie wzięło udział 270 uczestników scalenia spośród, których 77 zgłosiło zastrzeżenia. W wyniku ich rozpatrzenia organ I – ej instancji część z nich uwzględnił. Odwołania od decyzji organu I - ej instancji złożyło 29 osób w tym skarżący T. i M. małż. N. W następstwie rozpoznania tych ostatnich odwołań Wojewoda [...] wydał decyzję, którą zaskarżyli małż. N. w zasadzie w części dotyczącej ich działki siedliskowej oznaczonej numerem [...], oraz nowo zaprojektowanej drogi polnej nr [...]. Skarżący zmierzali w toku całego postępowania do poszerzenia ich działki siedliskowej o około 4 metry kosztem działki sąsiedniej Nr [...] stanowiącej własność G. L., aby w ten sposób zapewnić sobie bardziej dogodny dojazd do własnych gruntów położonych poza siedliskiem. W przeszłości faktycznie z dojazdu takiego korzystali jako, że działka Nr [...] nie była przy granicy z ich działką uprawiana. Właściciele działki Nr [...] nie uniemożliwiali takiego dojazdu dopóty dopóki nie zaczęli jej zaorywać. Oranie gruntu uniemożliwiło komunikację przez działkę Nr [...]. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, iż droga z jakiej skarżący korzystali nie była uwidoczniona w planach i rejestrach geodezyjnych, a na korzystanie z niej skarżący mieli przyzwolenie właścicieli sąsiedniego gruntu do czasu kiedy grunt ten nie został zaorany. W ocenie Sądu właściciel sąsiadującej ze skarżącymi nieruchomości nie musiał wyrażać zgody na oddanie znacznej części swojej działki na drogę, która umożliwi skarżącym dojazd do ich nieruchomości położonych za siedliskiem, natomiast wytyczenie takiej drogi (polnej) wbrew jego woli, byłoby rażącym pokrzywdzeniem jego interesów, a nadto pociągałoby za sobą daleko idące skutki także w stosunku do innych uczestników scalenia w tym zwłaszcza tych, których nieruchomości znajdowały się w pobliżu działek Nr [...] i [...] jest, bowiem oczywiste jest , że zaprojektowanie drogi w miejscu postulowanym przez skarżących wiązałoby się z koniecznością modyfikacji granic także ich nieruchomości, względnie z koniecznością większych dopłat w związku z wydzieleniem im gospodarstwa o mniejszej wartości. Zapewne takie propozycje spotkałyby się z dezaprobatą przynajmniej niektórych uczestników scalenia. Jest jasne, że przy tak dużej liczbie uczestników scalenia usatysfakcjonowanie wszystkich jest praktycznie niemożliwe. Zwykle dochodzi bowiem do konfliktu interesów, których nie jest w stanie zlikwidować nawet obiektywnie najlepszy projekt scalenia. W ocenie Sądu w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie doszło do pokrzywdzenia skarżących. Ich działka nr [...] w granicach siedliska została bowiem zaprojektowana zgodnie ze stanem sprzed scalenia. Jedyna zmiana dotyczy tylko wyrównania granicy pomiędzy działką nr [...] i [...] kosztem tej ostatniej co doprowadziło do likwidacji istniejącego na gruncie tzw. zaskoku. Jeśli chodzi natomiast o dojazd do części działki za siedliskiem to zapewnia go skarżącym zaprojektowana w wyniku scalenia droga polna Nr [...]. Niezadowolenie skarżących z jej przebiegu nie znajduje uzasadnienia prawnego, wszak skarżący nie zarzucili organowi naruszenia przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 58/1989 poz. 349), ani też jakiegokolwiek przepisu innej ustawy bądź innego aktu prawnego. Sąd kontrolując decyzję organu II –ej instancji nie stwierdził, aby takowe naruszenie miało miejsce. Jeśli chodzi natomiast o sugestie skarżących dotyczące zagrożenia epidemiologicznego jakie czynią oni w skardze to nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Na tę okoliczność skarżący nie przedstawiają żadnego dowodu. Poza tym gdyby istotnie właściciel działki Nr [...] je wywołał to mogłoby to być przedmiotem oceny prawnej, ale ze strony innych organów (Państwowa Inspekcja Sanitarna, organy ścigania). Takiej oceny nie może bowiem dokonać ani organ administracji, ani też Sąd w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych. W ocenie Sądu za słusznością rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie przemawia także oświadczenie skarżącej złożone na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. wynika z niego, iż – z przejazdu przez działkę Nr [...] skarżący korzystali w przeszłości zwyczajowo za zgodą stryja, który był jej właścicielem. Także stryj wyraził zgodę na takie posadowienie budynków na działce Nr [...], że dojazd na grunty znajdujące się poza nimi był możliwy tylko przez działkę sąsiednią. Obecny właściciel działki Nr [...] nie tylko nie musi się na to godzić, ale i co jest zrozumiałe protestuje przeciwko zwężeniu jej o 4 metry o co wnosili skarżący. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 151 ppsa.