III SA/Gd 114/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Felicja Kajut Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 23 listopada 2005r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 10 sierpnia 2005 r., stwierdzającą u J. B. chorobę zawodową – astmę oskrzelową. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że organ I instancji wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u J. B. oparł się na wywiadzie środowiskowym z dnia 7 marca 2002 r. i orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 13 maja 2002 r. wraz z uzupełnieniem z dnia 20 lipca 2005 r. Z wywiadu środowiskowego wynika, że J. B. pracował w zawodzie cukiernika od 1961r. W okresie od 1961 r. do 1970 r. był on zatrudniony w cukierniach p. K. w W., p. O. w C. oraz w Cukierni Gminnej Spółdzielni [...] w L. W latach 1970-82 i 1984-2001 J. B. pracował w Ciastkarni PSS [...] w C. na stanowiskach: ciastkarz-dekorator, ciastkowy, brygadzista, kierownik ciastkarni. W środowisku pracy był eksponowany na alergeny mąki. Orzeczeniem WOMP w G. rozpoznano u zainteresowanego astmę oskrzelową jako chorobę zawodową. Następnie organ II instancji wskazał, iż organ I instancji wydał decyzję o stwierdzeniu u J. B. choroby zawodowej. W wyniku odwołania "A" w C. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. uchylił decyzje obu instancji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] ponownie rozpatrując sprawę usunął uchybienia formalne, tj. powiadomił zakład pracy J. B. o wszczęciu postępowania w sprawie choroby zawodowej. Następnie organ I instancji wystąpił do WOMP w G. z prośbą o wydanie opinii uzupełniającej orzeczenie z dnia 13 maja 2002 r. WOMP w G. w opinii z dnia 20 lipca 2005 r. podtrzymał swoje stanowisko o rozpoznaniu astmy oskrzelowej u J. B. jako choroby zawodowej. Wobec tego organ I instancji ponownie wydał decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej – astmy oskrzelowej u J. B. Od niniejszej decyzji odwołanie wniosła "A" w C., w którym zarzuciła, że sprawa choroby zawodowej J. B. została już rozstrzygnięta przez WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. Nadto odwołująca wskazała, iż stwierdzenie, że J. B. miał kontakt z alergenami pochodzenia roślinnego, które należą do alergenów silnie działających nie jest wystarczające do wykazania związku przyczynowego między jego zachorowaniem na astmę a warunkami pracy. Organ odwoławczy stwierdził, iż wywiad środowiskowy został sporządzony przez jednostkę upoważnioną. Niniejszy wywiad, w którym wskazuje się mąkę jako czynnik szkodliwy, mogący wywołać chorobę zawodową, został bez zastrzeżeń podpisany przez pracodawcę. Również z tego wywiadu wynika, iż od 1970 r. do 1975 r. J. B. był zatrudniony u odwołującej jako ciastkarz dekorator, brygadzista. Od 1975 r. do 1982 r. J. B. był zatrudniony na stanowisku ciastkarza oraz pełnił obowiązki kierownika. W latach 1984-86 pracował u odwołującej jako brygadzista i p.o. kierownika, a dopiero od 1986 r. do 2001 r. był kierownikiem ciastkarni. Nadto organ II instancji stwierdził, że orzeczenie lekarskie zostało wydane przez jednostkę uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych. W orzeczeniu tym rozpoznano u J. B. astmę oskrzelową jako chorobę zawodową. Testy skórne z alergenami mąki żytniej i pszennej dały wynik dodatni. W badaniu spirometrycznym płuc wyniki wykazały zmiany charakterystyczne dla astmy oskrzelowej. Ponadto WOMP w G. wyjaśnił w opinii z dnia 20 stycznia 2005 r., że J. B. choruje i leczy się z powodu astmy oskrzelowej od 1973 r. Alergeny, na które uzyskano dodatnie testy alergiczne występowały w pracy J. B. Organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwy kontakt z alergenami mąki istniał od 1961 r. do 1975 r. ( w tym w czasie pracy również u odwołującej). W latach 1975-82 i 1984-86 J. B. był zatrudniony jako ciastkarz i brygadzista oraz pełnił obowiązki kierownika. Należy przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, iż miał kontakt z alergenami mąki w miejscu pracy. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że astma oskrzelowa jest chorobą alergiczną i do jej wywołania wystarczy sporadyczny kontakt z niewielką ilością alergenów, który u osoby uczulonej może doprowadzić do zaostrzenia objawów. Będąc zatrudnionym na stanowisku ciastkarza czy brygadzisty i pełniąc jednocześnie obowiązki kierownika ciastkarni trudno wykluczyć nawet sporadyczny kontakt z alergenami mąki. Kontakt taki od 1975 r. jest bezsporny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" w C. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że decyzja organu I instancji jest niemalże kopią poprzedniej decyzji z dnia 29 maja 2002 r. Lakoniczne uzasadnienie związku przyczynowego między zachorowaniem J. B. na astmę oskrzelową, a warunkami pracy nie wyczerpuje wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. Nadto skarżąca podała, że stwierdzenie choroby zawodowej u J. B. po 6 miesiącach od ustania zatrudnienia pozwala domniemywać, że mógł on w tym czasie świadczyć usługi w zakresie wyrobów ciastkarskich na różnych prywatnych imprezach, jak np. wesela, chrzty, urodziny, imieniny, w warunkach nie spełniających wymogów bhp. W czasie zatrudnienia u skarżącej J. B. był poddawany bieżącym badaniom lekarskim, które były zawsze pozytywne – umożliwiały kontynuowanie pracy w zawodzie. Skarżąca podała, iż powyższe względy nasuwają wniosek, że stwierdzona choroba zawodowa u J. B. nie ma związku z warunkami pracy w Spółdzielni, a jeśli ujawniła się ponad pół roku od ustania zatrudnienia, to nie można wykluczyć, iż ma charakter samoistny, a być może J.B. jest uczulony także na inne alergeny jak np. kurz, pyłek kwitowy, sierść zwierzęca itp. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W związku z tym, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u J. B. zostało wszczęte w miesiącu lutym 2002 r. prowadzone było, stosownie do § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W pkt 3 wykazu chorób zawodowych jako chorobę zawodową ujęto przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, beryloza. Jak wynika z treści cytowanego wyżej przepisu warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie rozpoznanie choroby określonej w wykazie chorób zawodowych. Za chorobę zawodową uważane bowiem są wyłącznie schorzenia ujęte w przedmiotowym wykazie. Zgodnie z § 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. W przedmiotowej sprawie orzeczenia medyczne zostały wydane przez uprawnioną placówkę medyczną, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. w wydanym orzeczeniu oraz orzeczeniu uzupełniającym jednoznacznie rozpoznał u J. B. astmę oskrzelową. Jednocześnie w orzeczeniu uzupełniającym z dnia 20 lipca 2005 r. wyraźnie wskazano na fakt rozpoznania i leczenia u J.B. astmy oskrzelowej od 1973 r. Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach. Mianowicie z treści zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 11 grudnia 2001 r., wydanego przez lekarza prowadzącego leczenie dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wynika, iż jako chorobę podstawową wskazano astmę oskrzelową – postać ciężką (podejrzenie choroby zawodowej). W opisie przebiegu choroby podano, że pacjent od 1973 r. jest leczony w Poradni Chorób Płuc z powodu astmy oskrzelowej, którą rozpoznano na podstawie wielu badań specjalistycznych. Należy podkreślić, że fakt rozpoznania u J. B. astmy oskrzelowej od 1973 r. został odnotowany również w wywiadzie środowiskowym z dnia 7 marca 2002 r., który został podpisany przez Prezesa skarżącej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarzuty skarżącej jakoby astma oskrzelowa ujawniła się u J. B. 6 miesięcy po ustaniu zatrudnienia są niezasadne. Stwierdzenie przez uprawniony organ administracji publicznej choroby zawodowej nie oznacza, że schorzenie stanowiące chorobę zawodową powstało, czy ujawniło się w tej dacie. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że po uzyskaniu orzeczenia uzupełniającego organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem orzeczniczym, uwzględniającym dokumentację lekarską J. B. Rozpoznane u niego przez uprawnioną placówkę medyczną schorzenie – astma oskrzelowa figuruje, jak wyżej wskazano, w wykazie chorób zawodowych. Jednocześnie należy wskazać, iż orzeczenie o rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Organy inspekcji sanitarnej nie są bowiem uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia. Skarżąca w skardze zarzuca lakoniczność uzasadnienia decyzji organu I instancji, pomijając fakt, że zaskarżyła decyzję organu odwoławczego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadził analizę dotyczącą związku przyczynowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w postaci alergenów mąki, występujących w środowisku pracy J. B., a rozpoznaną u niego astmą oskrzelową. Wnioski wyciągnięte przez organ II instancji należy uznać za prawidłowe. Skarżący bowiem pracował na stanowiskach pracy, na których miał kontakt z alergenami mąki, od 1961 r. W pełnym narażeniu na kontakt z alergenami mąki J. B. pracował co najmniej do 1975 r., a jak wynika a dokumentacji lekarskiej na astmę oskrzelową leczony jest od 1973 r. Wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw, aby ocenę związku pomiędzy chorobą a warunkami pracy ograniczyć wyłącznie do okresu wykonywania przez J. B. pracy biurowej, w którym to okresie nie miał bezpośredniego kontaktu z produkcją. Wobec powyższego rozważania skargi dotyczące związku rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy są błędne, o charakterze czysto spekulacyjnym oderwanym od materiału zgromadzonego przez organy sanitarne. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.