II SA/Ol 133/06

Dnia 30 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyjęcia na studia postanawia I odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem z 12 listopada 2005r. D. G. zwróciła się do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu B. z prośbą o przyjęcie na pierwszy rok studiów niestacjonarnych Wydziału Prawa. Wnioskodawczyni podała, iż w roku akademickim 1999/2000 była studentką Wydziału Prawa Uniwersytetu A. Z powodów finansowych zmuszona była jednak przerwać studia. Do wniosku D. G. załączyła decyzję Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu A. z 22 maja 2000r. o skreśleniu wnioskodawczyni z listy studentów z dniem 19 maja 2000r. Dnia 12 listopada 2005r. Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji wyraził zgodę na przyjęcie D. G. na pierwszy rok studiów. Oświadczenie o wyrażeniu zgody zostało zamieszczone na podaniu wnioskodawczyni. Następnie 18 listopada 2006r. Dziekan Wydziału Prawa i Administracji na wymienionym wniosku zmienił decyzję z 12 listopada 2005r. i nie wyraził zgody na przyjęcie D. G. na pierwszy rok studiów. Adnotacja o nie wyrażeniu zgody została także zamieszczona na rzeczonym podaniu. W dniu 12 grudnia 2005r. D. G. złożyła odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu B. z 18 listopada 2005r. W odwołaniu wnioskodawczyni wniosła o wpisanie jej na listę studentów oraz wydanie indeksu, legitymacji studenckiej oraz karty egzaminacyjnej. Decyzją z dnia 9 stycznia 2006r. Rektor Uniwersytetu B na podstawie art. 156 § l pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.,) - zwanej w dalszej części uzasadnienia kpa - stwierdził nieważność decyzji Prodziekana Prawa i Administracji z 12 listopada 2005r. w przedmiocie przyjęcia D. G. na pierwszy rok studiów. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przyjęcie na studia na Uniwersytecie B. może nastąpić na podstawie postępowania rekrutacyjnego lub w wyniku przeniesienia z innej szkoły. W chwili złożenia podania o przyjęcie na studia postępowanie rekrutacyjne było już zakończone. Wnioskodawczyni nie mogła też ubiegać się o przyjęcie na studia w wyniku przeniesienia z innej szkoły wyższej, ponieważ w chwili złożenia wniosku o przyjęcie na studia nie była studentką Uniwersytetu A. W decyzji pouczono D. G., iż od wydanej decyzji może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. W dniu 17 stycznia 2006r. D. G. złożyła do Rektora Uniwersytetu B wniosek o sprostowanie decyzji w części dotyczącej pouczenia co do środka odwoławczego. Pismem z 6 lutego 2006r. Rektor Uniwersytetu B poinformował D. G., iż decyzja z 9 stycznia 2006r. została wydana w trybie odwoławczym i zawiera prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Pismem z 13 lutego 2006r. D. G. wniosła skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu B, zarzucając organowi wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ odwoławczy może wydać w drugiej instancji jedynie decyzję określoną w treści 138 kpa. Organ nie może stosować w trybie odwoławczym art. 156 kpa przewidującego przesłanki pozytywne i negatywne stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie skarżącej stwierdzeniu nieważności podlega także decyzja z 18 listopada 2005r., wydana ona została bowiem bez zgody strony. Organ bowiem po doręczeniu decyzji stronie nie może dokonać samowolnie i bez wiedzy strony zmian w decyzji, ani też nie może uchylić takiej decyzji i zastąpić jej innym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odpowiedzi Rektor podniósł, iż decyzja z 12 listopada wydana została bez podstawy prawnej. Stosownie bowiem do treści art. 169 ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, póz. 1365) -zwanej w dalszej części uzasadnienia Prawo o szkolnictwie wyższym - podjęcie studiów może nastąpić na podstawie postępowania rekrutacyjnego bądź na podstawie przeniesienia z innej uczelni (art. 171 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym). W dniu 12 listopada 2005r. postępowanie rekrutacyjne było już zakończone. Skarżąca nie mogła ubiegać się o przyjęcie na studia na skutek przeniesienia, gdyż 12 listopada 2005r. nie była już studentką Uniwersytetu A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § l i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której strome nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 ustawy). Brak wyczerpania środków zaskarżenia powoduje, że skarga jest niedopuszczalna, (art. 58 § l pkt 6 powołanej ustawy). W sprawie poza sporem pozostaje, iż 12 listopada 2005r. skarżąca złożyła wniosek o przyjęcie jej na pierwszy rok studiów niestacjonarnych i tego też dnia Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji wyraził zgodę na rozpoczęcie studiów. Następnie zgoda ta została anulowana 18 listopada 2005r przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji. Strony obie adnotacje dokonane na podaniu skarżącej uważają za decyzje administracyjne w rozumieniu art. 104 kpa. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji z 18 listopada 2005r. W aktach sprawy przedłożonych Sądowi brak jest jednak orzeczenia organu II instancji, którym organ zakończyłby postępowanie odwoławcze. Za takie orzeczenie z pewnością nie może zostać uznana decyzja z 9 stycznia 2006r. Po pierwsze dlatego, że organ odwoławczy jakim zgodnie z art. 207 ust. l, w z związku z art. 70 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest Rektor Uczelni, w wymienionej decyzji nie wskazuje, iż rozpoznał odwołanie od decyzji organu I instancji. Po drugie, decyzją tą organ stwierdza nieważność decyzji innej niż ta od której strona wniosła odwołanie. Nie sposób więc domniemywać przynajmniej z treści zaskarżonej decyzji, iż decyzja z 9 stycznia 2006r. została wydana w trybie odwoławczym, a tylko od takiej decyzji sąd administracyjny może rozpoznać skargę merytorycznie stosownie do treści art. 52 § l i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po trzecie, organ odwoławczy nie wydał w sprawie jednej z decyzji określonych w art. 138 kpa bądź postanowienia określonego w art. 134 kpa, a tylko takie rozstrzygnięcie władny jest podjąć organ rozpatrujący odwołanie. W ocenie Sądu przyjąć więc należy, iż w istocie organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania skarżącej wniesionego od decyzji z 18 listopada 2005r., pozostając w tym zakresie w bezczynności, lecz wszczął z urzędu - nie zawiadamiając o tym strony - nowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 12 listopada 2005r. Wskazać należy, iż niedopuszczalne jest przy postępowaniu odwoławczym orzekanie na podstawie art. 156 k.p.a., mającego zastosowanie do sytuacji, gdy organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy, lecz jako organ nadzoru, którego uprawnienia są węższe od uprawnień organu odwoławczego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 1982r. sygn. akt II SA 919/81 ONSA 1982/1/5). Organowi wyjaśnić nadto należy, iż "decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzją wydaną w nowej sprawie administracyjnej i wobec tego podlega weryfikacji w toku instancji, w trybach nadzwyczajnych i zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 7. wydanie str. 754). W sprawie niniejszej stosownie do treści art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym od decyzji rektora wydanej w pierwszej instancji będzie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rację miała więc skarżącą żądając sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia o środku zaskarżenia. Dopiero też po wniesieniu ewentualnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu decyzji rozpatrującej tenże wniosek, stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Na marginesie wskazać należy, iż sprostowanie struktury decyzji co do środków zaskarżenia winno być dokonane w formie postanowienia na które nie służy zażalenie, nie zaś czynności materialno-technicznej w formie pisma, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z 9 stycznia 2002r. II SA/Łd 2411-2412/01 oraz Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 7. wydanie str. 531-533), a błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie. Organ winien więc stronie takie postanowienie doręczyć w odpowiedzi na żądanie sprostowania decyzji złożone 17 stycznia 2006r. Po doręczeniu też postanowienia z prawidłowo wskazanym uzupełnieniem tekstu decyzji skarżącej będzie przysługiwała możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze, ze względu na brak wyczerpania środka zaskarżenia przysługującego stronie w postępowaniu administracyjnym, skargę jako przedwczesną należało odrzucić (art. 58 § l pkt 6 powołanej ustawy). Stosownie do treści art. 220 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie" został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy). Jednakże art. 222 tejże ustawy stanowi, iż nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Zestawienie wymienionych przepisów uniemożliwia Sądowi w sprawie rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazano wyżej, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym skarga podlega odrzuceniu, przy czym już z treści skargi (bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego) wynika, iż istnieje podstawa do odrzucenia, co czyni zbędnym pobranie przez Sąd wpisu od skargi. Z kolei brak możliwości pobrania wpisu uniemożliwia orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż bez pobrania wpisu sąd nie może podjąć innych czynności procesowych poza odrzuceniem skargi. Wskazać także należy, iż orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji (art. 61 § 6 ustawy). Skoro już z treści skargi wynika, iż zachodzą przesłanki do zakończenia sprawy poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym, to bezcelowym jest orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, skoro natychmiastowo można zakończyć postępowanie sądowoadministracyjne wydaniem końcowego rozstrzygnięcia, a postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i tak straciłoby moc w momencie wydania orzeczenia kończącego sprawę. Ponadto skoro Sąd nie może rozpoznać merytorycznie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, oznacza to, iż brak jest podstaw prawnych także do orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, która i tak stosownie do treści art. 130 § l kpa nie podlega wykonaniu. Z tych względów wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało oddalić. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji postanowienia.