VII SA/Wa 980/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi H.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T.P. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją suszarni na lokal mieszkalny na XI piętrze w budynku wielorodzinnym przy ul. M. w W. wraz z wykonaniem instalacji gazowej w adaptowanym lokalu. Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] Prezydent [...] przeniósł pozwolenie na wykonanie robót budowlanych z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] wydane na rzecz T.P. na E.P. Pismem z dnia [...] grudnia 2004 roku R.J. (właściciel lokalu nr [...]), H.M. (właścicielka lokalu nr [...]), J.C. (właścicielka lokalu nr [...]) i H.J. (właścicielka lokalu nr [...]) wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 roku oraz decyzji z dnia [...] października 2004 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku. W uzasadnieniu decyzji Prezydent [...] stwierdził, że składający wniosek o wznowienie postępowania nie mogą być uznani za strony postępowania. Są oni bowiem członkami Spółdzielni Mieszkaniowej S., a prawo do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu Spółdzielni przysługuje wyłącznie Zarządowi Spółdzielni. Organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są właściwe do rozstrzygania sporów między członkami Spółdzielni, a jej organami. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli H.M., J.C. i H.J. podnosząc zarzut, iż strychy stanowią pomieszczenia przeznaczone do użytku wszystkich mieszkańców. Mieszkania w budynku mają 250 cm, zaś strychy mają wysokość 245 cm. Pomieszczenia te nie spełniają podstawowych wymogów do zmiany sposobu ich użytkowania na samodzielne lokale mieszkalne. Zdaniem odwołujących się jako właściciele lokali znajdujących się na ostatniej kondygnacji winni być stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na zabudowę i adaptację strychów. Na ich lokalami zbijane są na stropach wylewki, do ich pionów kuchennych wprowadzane są ścieki z łazienki i we przez co odczuwają zwiększony hałas i niemiłe zapachy, a w ich lokalach pogorszyły się warunki mieszkaniowe. Obniżyła się też wartość rynkowa ich mieszkań, gdyż w rozwiniętych krajach Unii Europejskiej najdroższe są mieszkania na najwyższych kondygnacjach budynków mieszkaniowych. Zdaniem dowołujących się z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak np. Wspólnoty Mieszkaniowe lub Spółdzielnie. Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2005 roku, Nr [...] podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły H.J. i J.S. podnosząc zarzut, iż zgodnie z treścią art.201 kc jeżeli sprawa dotyczy zwykłego zarządu konieczne jest uzyskanie zgody większości współwłaścicieli (członków spółdzielni). Jeśli jednak sprawa dotyczy czynności przekraczającej zwykły zarząd to zgodnie z treścią art.199 kc na podjęcie czynności przekraczającej zwykły zarząd konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Nadto podniosły, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie we wszystkich sytuacjach za członków Wspólnoty mieszkaniowej (Spółdzielni) działa wyłącznie Wspólnota (Spółdzielnia). Jeśli członek Spółdzielni wykaże swój własny indywidualny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona postępowania administracyjnego. Wydane decyzje i prowadzone prace budowlane pogarszają warunki mieszkaniowe skarżących zaś podłączenia urządzeń sanitarnych z toalety przy użyciu zainstalowanych rozdrabniaczy i młynków do kuchennego pionu kanalizacyjnego narusza przepisy prawa budowlanego oraz przepisy sanitarno - epidemiologiczne narażając skarżące oraz pozostałych lokatorów XI kondygnacyjnego pionu na możliwość zatruć epidemiologicznych w tym zarazkami coli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 roku, sygn. akt VII SA/Wa 980/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.l49§3 kpa. Wznowienie postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić jedynie powodów enumeratywnie wymienionych w art.145 kpa i art.l45a kpa. Zasady wszczęcia postępowania wznowieniowego są odmienne od zasad określających wszczęcie postępowania zwykłego. Zwykłe postępowanie zgodnie z treścią art. 61§1 kpa wszczynane jest automatycznie na żądanie strony z chwilą złożenia przez nią wniosku. Nie jest wymagane wydanie odrębnego rozstrzygnięcia, które warunkowałoby jego wszczęcie. Jeżeli postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku złożonego przez osobę nie będącą stroną, to organ administracji wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości z powodów podmiotowych. Inaczej jest w przypadku postępowania wznowieniowego. Zgodnie z treścią art.l49§l kpa organ administracji publicznej musi wydać odrębne postanowienie o wznowieniu postępowania. Następuje to wówczas gdy zostanie wstępnie stwierdzone, że wniosek pochodzi o od strony postępowania, został złożony w terminie oraz, że strona powołuje się na podstawy wznowienia wymienione w art.145 kpa i 145a kpa. Jeżeli natomiast zostanie ustalone, że brak jest jednego z tych elementów organ administracji winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania może więc nastąpić z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Odmowa wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych następuje wówczas gdy organ administracji stwierdza z absolutną pewnością już na tym wstępnym etapie postępowania, że osoba, która składa wniosek o wznowienie postępowania nie jest stroną i nie ma potrzeby czynienia dodatkowych ustaleń w tej kwestii. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 08 października 1999 roku, sygn. akt I SA 1611/98, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego". Jeśli istnieją natomiast wątpliwości co do tego czy osobie składająca wniosek o wznowienie postępowania przysługuje przymiot strony, to kwestia ta winna być rozstrzygnięta dopiero po wznowieniu postępowania. W wyroku z dnia 14 czerwca 1999 roku, sygn. akt IV SA 2397/98 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, organ rozpatrujący podanie nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa". W niniejszej sprawie organy administracji odmówiły wznowienia postępowania motywując to faktem, iż skarżąca jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, a w imieniu członków Wspólnoty działa Zarząd Wspólnoty. Co do zasady jest to stanowisko słuszne. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszcza jednak od tej zasady pewne wyjątki. W wyroku z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nie podziela stanowiska, iż we wszystkich sytuacjach za członków Wspólnoty Mieszkaniowej działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeśli członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota". Skoro członek Wspólnoty Mieszkaniowej w pewnych wypadkach może być stroną postępowania i brać udział w postępowaniu niezależnie od tego czy w jego imieniu działa Zarząd, to ustalenie czy taki wyjątek występuje wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza jednak, że aby członek Wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania jego mieszkania, będącego jego własnością. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art.199 kc stwierdzić należy, iż jest to zarzut bezpodstawny. Zgoda na adaptację wyrażona została przez Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej. Nie mają w taki wypadku zastosowania przepisy kodeksu cywilnego tylko przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1982 roku Nr 30, poz.210 ze zm.). To w oparciu o przepisy Prawa spółdzielczego działał Zarząd Spółdzielni wyrażając zgodę inwestorowi na adaptację suszarni. Zarzuty związane z zagrożeniem epidemiologicznym mogą być podnoszone w postępowaniu prowadzonym przez inspektora sanitarnego, a nie w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Zarzut, iż mieszkanie powstałe w wyniku adaptacji suszarni jest za niskie nie może być podstawą uznania skarżącej za stronę postępowania. Wysokość adaptowanych mieszkań w żaden sposób nie narusza interesu prawnego skarżącej. Nie narusza nawet interesu faktycznego skarżącej, gdyż to nie ona w tych mieszkaniach będzie mieszkać. Okoliczność, iż mieszkańcy lokalu znajdującego się na lokalem skarżącej wyrzucają niedopałki papierosów na jej balkon nie jest zagadnieniem regulowanym przez prawo budowlane i organy administracji architektoniczno - budowlanej nie mają kompetencji by się nim zajmować w sprawie pozwolenia na budowę. Jest to kwestia charakterze cywilnym, która może być rozpoznana w postępowaniu przed sądem powszechnym. Bezpodstawny jest podniesiony przez skarżącą na rozprawie zarzut sporządzenia projektu budowlanego przez osobę nieuprawnioną. Pozwolenie na budowę dotyczyło adaptacji suszarni na lokal mieszkalny. Pozwolenie to dotyczyło robót budowlanych. Osoba sporządzająca projekt posiada uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi oraz do sporządzania projektów robót budowlanych. Posiadała więc uprawnienia do sporządzenia projektu dotyczącego robót budowlanych związanych z adaptacją suszarni na lokal mieszkalny. Okoliczność, iż na stronie tytułowej projektu znajduje się zapis "strona 1 z 5, a na następnych stronach "strona 2 z 7" i tak dalej jest oczywistą omyłka pisarską, która nie może stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości sporządzonego projektu. Również omyłka w ilości lokali budynku podanych w projekcie nie może stanowić podstawy kwestionowania prawidłowości projektu. Odnośnie zarzutu skarżącej, iż podzielenie kubatury (137 m3) przez powierzchnię (38,51 m2) otrzymuje się wysokość 3,56 m stwierdzić należy, że ustalenie wysokości pomieszczenia przy zastosowaniu takiego działania matematycznego jest prawidłowe wówczas, gdy pomieszczenie to jest idealnym sześcianem lub prostopadłościanem. Jeśli natomiast w pomieszczeniu są ściany skośne, to wówczas wynik ulega zafałszowaniu. Nawet jednak gdyby przyjąć, że kubatura i powierzchnia adaptowanej suszarni zostały błędnie określone w projekcie, to okoliczność ta nie może być powodem uznania skarżącej za stronę postępowania. Nie narusza to bowiem żadnego jej interesu prawnego. Przepisy prawa budowlanego nie uzależniają wydania pozwolenia na budowę od tego czy wartość sąsiednich nieruchomości na skutek realizacji inwestycji objętej pozwoleniem ulegnie zmianie. Zachowanie dotychczasowej wartości mieszkania należącego do skarżącej może być rozpatrywane jedynie w kategorii jej interesu faktycznego, a nie prawnego. Podstawą przyznania skarżącej przymiotu strony mogą być podnoszone przez nią zarzuty związane z przenikaniem hałasu do jej mieszkania w związku z użytkowaniem adaptowanych pomieszczeń oraz sposobem podłączenia kanalizacji sanitarnej w adaptowanych pomieszczeniach. Zgodnie bowiem z treścią §323 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 roku, Nr 75, poz.690 ze zm.) budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach. Z ust.2 tego przepisu wynika natomiast, że pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego należy chronić przed hałasem pochodzącym od instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku oraz hałasem powietrznym i uderzeniowym, wytwarzanym przez użytkowników innych mieszkań. Z kolei zgodnie z treścią § 326 ust. Wymienionego wyżej rozporządzenia poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach. W budynkach, tych przegrody zewnętrzne i wewnętrzne, a także elementy budowlane powinny mieć izolacyjność akustyczną od dźwięków powietrznych dla: ścian zewnętrznych, stropodachów, ścian wewnętrznych, okien w przegrodach zewnętrznych, drzwi i okien wewnętrznych oraz od dźwięków powietrznych i uderzeniowych dla stropów. Wyjaśnienia wymaga też podniesiony przez skarżącą zarzut podłączenia instalacji sanitarnej do kuchennego pionu kanalizacyjnego. Zgodnie z treścią §.309 powołanego rozporządzenia budynek powinien być zaprojektowany w taki sposób, aby nie stanowił zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów. Powyższe wymagania odnoszą się również do adaptacji pomieszczeń w istniejących już budynkach. Jeśli zaistnieją przesłanki do wznowienia organy administracji winny ustalić, czy projekt adaptacji uwzględnia wymagania opisane powyższych przepisach czy też niedogodności, o których wspomina skarżąca, jeżeli występują, są jedynie wynikiem niewłaściwego wykonania robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji pierwszej instancji winien też mieć na względzie, że warunkiem wznowienia postępowania jest zachowanie przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie określonego w art.148 § 1 lub §2 kpa. Organ administracji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania winien więc ustalić czy skarżąca złożyła swój wniosek w wymienionym terminie. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.