II SA/Kr 2156/02

WyrokWSA w Krakowie2006-04-28

Skład orzekający: Grażyna Firek, Renata Czeluśniak, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na nadbudowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego, wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę, stanowią samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Robotami budowlanymi polegającymi na nadbudowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, wykonanymi bez takiego pozwolenia, jest samowolą budowlaną. Właściwy organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu lub jego części na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy poddasza budynku mieszkalnego. Inwestorki, A. B. i N. L., rozpoczęły roboty budowlane bez uzyskania pozwolenia na budowę, twierdząc, że było to konieczne do zabezpieczenia zniszczonego przez wiatr dachu. Organy nadzoru budowlanego uznały te roboty za nadbudowę wymagającą pozwolenia i orzekły nakaz rozbiórki. Skarżące podniosły zarzuty dotyczące nieznajomości prawa, pośpiesznego działania organów oraz zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2006r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA : Renata Czeluśniak (spr.) Barbara Pasternak Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi A. B. i N. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Postępowanie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zostało wszczęte z urzędu w sprawie samowolnej nadbudowy poddasza istniejącego budynku mieszkalnego, położonego w [...] przy ulicy [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...] nakazał inwestorom - N. L. i A. B. rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na w/w nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].2002 r. zostało stwierdzone, że na nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] prowadzone są roboty budowlane przy nadbudowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego. Zostały wykonane ścianki kolankowe z siporeksu gr. 24 cm na wysokość 1 m, wmurowano ściany szczytowe pod konstrukcję dwuspadowego dachu. Organ I instancji ustalił także , iż wykonana została również nowa drewniana konstrukcja dachu, na której ułożono izolację z folii, wykonano łacenie i rozpoczęto krycie połaci dachowej blachodachówką. Na ścianach szczytowych i kolankowych budynku wykonano ocieplenie styropianem gr. 5 cm bez tynków zewnętrznych. Nadmurowany został trzon kominowy w związku z podniesieniem kalenicy dachu. W ścianie szczytowej południowej wykonano dwa otwory okienne o wymiarach 1,20 x 1,20 m. i jeden otwór okienny w ścianie północnej, bez osadzenia stolarki. Z klatki schodowej budynku brak jest wejścia do dokonanej nadbudowy. Podczas oględzin organ administracyjny stwierdził, że roboty budowlane związane z nadbudową były w toku realizacji. Obecna podczas oględzin N. L. oświadczyła, że wspólnie z A. B. są inwestorkami, rozpoczętych pod koniec [...] 2002 r. w/w robót budowlanych. Oświadczyła także, że nadbudowa podyktowana została koniecznością wymiany istniejącego stropodachu na dach dwuspadowy z wymianą pokrycia dachowego z uwagi na ich zniszczenie przez wiatr. Inwestor oświadczyła również, że nie posiada pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, jednak po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli, wystąpiła wspólnie z A. B. do Urzędu o wydanie stosownych dokumentów. Organ administracyjny stwierdził, że dokonana przez inwestorski przedmiotowa nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego kwalifikowana jest jako budowa w rozumieniu art.3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Ustalono, że realizacja nadbudowy budynku mieszkalnego wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 29 w/w ustawy, której inwestorki nie posiadają. Według organu I instancji - wykonywanie tej części obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, zatem w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. wydano nakaz rozbiórki przedmiotowej nadbudowy. Od powyższej decyzji odwołanie złożyły A. B. i N. L. wnosząc o jej uchylenie. Wskazały, iż nie wiedziały o konieczności uzyskania pozwolenia na przebudowę uszkodzonego przez wichurę dachu, tj. częściową rozbiórkę i podbudowę pod nową więźbę dachową. Podały, ze niezwłocznie tzn. w dniu [...].2002 r. wystąpiły o wydanie pozwolenia na w/w prace. Odwołujące podniosły, ze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dopuszcza adaptację istniejącej zabudowy (...). Wskazały, ze pozostawienie budynku mieszkalnego bez remontu i wykonania dachu spowodowałoby jego zniszczenie. Organ odwoławczy - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz.U. Nr 106, poz.1126), po rozpatrzeniu w/w odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].2002 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w skoro w niniejszej sprawie inwestorki nie uzyskały stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, to organ I instancji zasadnie wydał decyzję nakazująca rozbiórkę przedmiotowej nadbudowy w oparciu o art. 48 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi A. B. i N. L. z daty [...].2002 r. na w/w decyzję organu odwoławczego z dnia [...].2002 r. W/w wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżące podniosły, iż ich budynek wybudowany w 1957 r. był pokryty częściowo papą na stropie, a częściowo eternitem falistym z więźbą dachową. Ponieważ na skutek wiatru została zerwana część eternitu i papy, co spowodowało zalewanie wodami opadowymi wnętrza budynku, skarżące musiały natychmiast podjąć roboty w celu zabezpieczenia budynku. O fakcie potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę skarżące dowiedziały się dopiero z pism Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] i niezwłocznie wystąpiły do Urzędu Gminy w [...] o wydanie pozwolenia. A. B. i N. L. wskazały, że wniosek złożyły w dniu [...].2002 r., a decyzje o warunkach zabudowy dostały dopiero [...].2002 r., co ich zdaniem jest sprzeczne z Kodeksem postępowania administracyjnego. Skarżące uważają również, że zostały naruszone przepisy Kpa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], ponieważ zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nastąpiło w dniu [...].2002 r., a decyzję o rozbiórce otrzymały w dniu [...].2002 r. Skarżące nadmieniają również, że nadbudowa budynku nie koliduje z planem zagospodarowania przestrzennego, a budynek i okolica zyskały na estetyce. A. B. i N. L. uważają, że art. 61 Prawa budowlanego nakłada na nich obowiązek dbania o stan estetyczny budynku, jak również o stan techniczny budynku mieszkalnego. Wskazują na trudną sytuację zdrowotną i materialną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdzono, że zarzuty A. B. i N. L. dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie terminu wydania decyzji nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Odnosząc się do pozostałych kwestii wskazanych w skardze, organ II instancji podał, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 w/w ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, przeprowadziły postępowanie dowodowe bez zarzutu, dokonały prawidłowej subsumcji przepisów prawa i w rezultacie wydały zgodne z prawem rozstrzygniecie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który zobowiązuje organ administracyjny do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepis art. 3 pkt ust 6 w/w ustawy stanowi: że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego. Wykonane przez inwestorki roboty budowlane stanowiły nadbudowę budynku mieszkalnego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jedynie art. 29 Prawa budowlanego zawiera wykaz obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z tego obowiązku. Wykonana nadbudowa budynku nie jest objęta w/w przepisem. Wskazanych robót budowlanych nie można również zaliczyć do robót remontowych, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, poprzez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast w przedmiotowej sprawie - jak trafnie ustaliły organy administracyjne - powstała zupełnie nowa część obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, organ I instancji był zobligowany do nakazania rozbiórki przedmiotowej nadbudowy, zgodnie z art. 48 w/w ustawy, bowiem skarżące nie uzyskały wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten stanowi bowiem o bezwzględnym nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu orzeczony w decyzji organu I instancji nakaz rozbiórki przedmiotowej nadbudowy jest zasadny i zgodny z prawem. Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w skardze, należy stwierdzić, iż podjęte przez skarżące działania w celu uzyskania pozwolenia na budowę, na tym etapie postępowania administracyjnego, było działaniem spóźnionym, bowiem jak wynika z przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane - pozwolenie na budowę należy uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych, a nie w trakcie ich realizacji. Ponadto, należy wskazać, że wbrew błędnemu poglądowi skarżących - uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na przedmiotową inwestycję nie uprawnia do prowadzenia robót budowlanych, tylko stanowi jeden z dokumentów, który należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Ustosunkowując się do pozostałych kwestii, podnoszonych w skardze, w tym racji celowościowych i społecznych, tj. sytuacji materialnej i zdrowotnej strony oraz nieznajomość prawa, należy wskazać, iż nie mogą być one brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Powołane przepisy

art.3 pkt 6 ustawyart. 29art. 48 ustawyart. 138 § 1 pkt 1 ustawyart. 83 ust. 2 ustawyart. 61art. 97 § 1 ustawyart. 3art. 134 p.o.p.s.art. 3 pkt 8art. 48art. 28 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło