I SA/Wa 1850/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-28
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot inny niż Skarb Państwa lub gmina może być stroną postępowania komunalizacyjnego i żądać uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości przez gminę, jeśli nie wykaże tytułu prawnorzeczowego do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Podmiot inny niż Skarb Państwa lub gmina może być stroną postępowania komunalizacyjnego i żądać uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości przez gminę, tylko jeśli wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości. Brak takiego tytułu oznacza brak interesu prawnego i przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, co skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej uchylenia.Stan faktyczny
Spółdzielnia wystąpiła o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, twierdząc, że jest następczynią prawną podmiotu, który nabył nieruchomość i ma interes prawny. Wojewoda wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji komunalizacyjnej, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnorzeczowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając sprzeczność z materiałem dowodowym i istnienie dwóch identycznych decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. (dalej powoływana jako Spółdzielnia) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności przez Gminę O. nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] uregulowane w księdze wieczystej nr Hip [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2003 r. Spółdzielnia wystąpiła o wznowienie postępowania wskazując, że jako następca prawny Powszechnej Spółdzielni [...] z odpowiedzialnością z udziałami w O. - przejęła na własność przedmiotową nieruchomość i ma interes prawny w występowaniu jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone powołaną decyzją komunalizacyjną. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wojewoda [...] powołaną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił uchylenia decyzji stwierdzając, że analiza materiału dowodowego nie potwierdziła aby Spółdzielnia dysponowała tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Komisja stwierdziła, że w postępowaniu komunalizacyjnym, którego stronami są Skarb Państwa i właściwa gmina, inny podmiot może uczestniczyć jako strona postępowania, gdy wykaże, iż do komunalizowanej nieruchomości przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy. Jeśli idzie o Spółdzielnię to brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie prawo do nieruchomości skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 4 Kpa.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosła Spółdzielnia, domagając się jej uchylenia i zarzucając sprzeczność z zebranym materiałem dowodowym. W skardze podniesiono, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółdzielnia jest właścicielem spornej nieruchomości. Ponadto wskazuję , że istnieją dwie identyczne decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. o tym samym numerze co skutkuje nieważnością decyzji komunalizacyjnej.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że ze względu na niewskazanie interesu prawnego stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, a w związku z tym nie może się domagać uchylenia decyzja w trybie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ administracji publicznej po wznowieniu postępowania bada w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Dopiero uznanie, że spełniona została przesłanka wznowienia daje podstawę do ponownego rozpoznawania sprawy i dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości prawomocnej decyzji (wyrok NSA z 10 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 2172/97).
Jeżeli organ dojdzie do wniosku, że jednak nie ma podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 Kpa, ponieważ brak jest przesłanek wznowieniowych - np. strona, która domagała się wznowienia postępowania z mocy art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie ma legitymacji strony - wówczas w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. (NSA wyrok z dnia 11 kwietnia 2000 r. sygn. akt I S.A. 2080/98 LEX nr 77605).
W przedmiotowej sprawie organ uznał, że Spółdzielnia nie jest stroną uprawnioną do żądania uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji komunalizacyjnej wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W postępowaniu tym, którego celem jest przejście prawa własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę z dniem 27 maja 1990 r., stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć w tym postępowaniu, o ile legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Tylko bowiem taki tytuł powoduje, iż dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa.
Spółdzielnia żądając uchylenia decyzji, powinna wykazać, iż przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, iż była właścicielem przedmiotowych działek do dnia 27 maja 1990 r. Swoje przeświadczenie w tej materii strona skarżąca opiera na dokumentach, które w żaden sposób nie potwierdzają jej twierdzeń i nie obalają treści księgi wieczystej. Zresztą strona skarżąca w swoim pismach mając świadomość tej sytuacji powołuje się na to, że jako samoistny posiadacz nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze zasiedzenia, co nie zostało jednak potwierdzone do tej pory przez sąd powszechny.
W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie wykazał się prawem do przedmiotowej działki.
W odniesieniu do tej działki nie zostało wydane orzeczenie o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że był on w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowych działek.
Skoro zatem Spółdzielnia nie wykazała, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie uchylenia decyzji komunalizacyjnej jest prawidłowa.
Natomiast zarzut dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło