II SA/Gd 2222/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-07
Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Krzysztof Ziółkowski, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który został wybudowany przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, może być wydana na podstawie przepisów dotychczasowych, w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, jeśli obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., może być wydana na podstawie przepisów dotychczasowych, w tym art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeśli obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż zabudowa, podlega on obligatoryjnej rozbiórce. Okoliczność opłacania podatku od nieruchomości lub złożenia wniosku o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie legalizuje samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Domek został wybudowany w 1976 r. na działce, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowiła pastwisko. Skarżący zarzucili organom nadzoru budowlanego niewyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ewentualnego pozwolenia na czasowe użytkowanie obiektu, analogicznie do innej sprawy dotyczącej sąsiedniej działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Karolina Wielgosz-Rogocz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 maja 2001 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 kwietnia 2001 r. nr [...] nakazującą J. i J. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w S. domku letniskowego oraz uporządkowanie terenu działki po wykonanej rozbiórce. Organ odwoławczy przyjął dokonane przez inspektora nadzoru budowlanego ustalenia stanu faktycznego w świetle, których przedmiotowy domek letniskowy (którego właścicielami od 1993 r. są państwo S.) o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, nietrwale związany z gruntem wybudowany został w roku 1976, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Stężyca, zatwierdzonym Uchwałą Gminnej Rady Narodowej Stężyca Nr VII/31/89 z dnia 29 września 1989 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 26 poz. 188 i z 1991 r. nr 4, poz. 28 § 1 pkt 3) oraz ze zmianami zatwierdzonymi Uchwałą Rady Gminy Stężyca Nr XII/111/92 z dnia 30 kwietnia 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 14 poz. 77), działka nr [...] stanowi pastwiska. Tym samym powyższa lokalizacja jest niezgodna z planem, co uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu argumentów organ stwierdził, że nie mogą stanowić one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniesiona bowiem okoliczność opłacania zarówno przez poprzednich właścicieli domku letniskowego, a następnie przez odwołujących się podatku od nieruchomości, jak również złożenie przez właściciela działki – I. K. wniosku o zmianę jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie może stanowić podstawy do uchylenia wydanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki. Stwierdzenie przez organ, że wybudowany obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę obliguje do wydania orzeczenia w przedmiocie nakazu jego rozbiórki.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i J. S., zarzucając organom nadzoru budowlanego, iż nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego. Skarżący podnieśli, iż poprzednim właścicielom przedmiotowego domku letniskowego – państwu W. udzielone zostało pozwolenie na czasowe użytkowanie obiektu. Okoliczność ta wywiedziona została przez skarżących z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2001 r. nr [...], którą uchylono decyzję organu I instancji nakazującą L. i B. M. rozbiórkę wybudowanego na działce nr [...] domku letniskowego i urządzeń związanych z jego użytkowaniem i umorzono postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że państwu M. udzielone zostało pozwolenia na czasowe użytkowanie obiektu objętego nakazem rozbiórki. W ocenie skarżących analogiczna sytuacja miała miejsce w ich przypadku, przy czym nie została ona wyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego. Nie uwzględnienie zaś powołanej okoliczności, w ocenie strony skarżącej, narusza art. 7 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odsyłając do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w odniesieniu do podniesionego przez skarżących w skardze zarzutu niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do ustalenia czy w odniesieniu do przedmiotowego obiekt wydana została decyzja
o pozwoleniu na czasowe jego użytkowanie wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wyjaśnił, że okoliczność ta nie była podnoszona przez stronę na etapie postępowania administracyjnego. Pomimo tego organ poczynił ustalenia, z których wynika, że decyzja taka nie została wydana.
W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2004 r. skarżący podtrzymali swoje stanowisko. Powołali się na okoliczność opłacania podatku od nieruchomości. Podnieśli również, że domek letniskowy nie jest posadowiony na pastwisku – jak przyjęły organy – a na nieużytkach, co potwierdza przedłożona przez nich kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne
na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Niekwestionowanym przez strony jest fakt, że budowa obiektu, którego dotyczy sprawa, została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. (według oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu z przeprowadzonych oględzin nieruchomości z dnia 24 stycznia 2001 r. obiekt wybudowany został
w roku 1976).
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126), do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne nie stosuje się przepisu art. 48 tej ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym prawną podstawą decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę domku letniskowego oraz tarasu był przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), regulujący postępowanie związane z usuwaniem samowoli budowlanej. Przepis ten stanowił, że obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce, gdy organ stwierdzi, iż znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Nakazanie skarżącym rozbiórki obiektu budowlanego nie narusza wskazanego przepisu.
Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia o rozbiórce w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanegoz 1974r. jest ustalenie przeznaczenia terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany, w chwili podejmowania decyzji. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy działka, na której wybudowany został przedmiotowy domek letniskowy stanowi pastwisko. Wskazać należy, że przedłożona przez skarżących kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej jest identyczna z mapą ewidencyjną znajdującą się w aktach administracyjnych, przy czym na mapie załączonej do akt administracyjnych zaznaczone zostało usytuowanie domku letniskowego skarżących oraz domku letniskowego państwa M. w granicach działki nr [...] stanowiącej pastwisko. Dokonane przez organy ustalenia w tym zakresie nie były przez skarżących kwestionowane w postępowaniu administracyjnym. Także z oglądu w/w map ewidencyjnych raz części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że obiekt budowlany (domek letniskowy) skarżących wybudowany został na działce [...] przeznaczonego wg zapisu planistycznego na pastwisko. Nie ma tu znaczenia klasa gruntu wykazana w ewidencji geodezyjnej . Nieporozumieniem jest twierdzenie skarżących w piśmie z dnia 20 marca 2002r., że przedmiotowy domek położony jest poza pastwiskiem i od niego jest oddzielony drogą i wynika z niewłaściwego odczytania mapy.
W takiej zaś sytuacji teren ten nie tylko nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, ale nie był przewidziany pod jakąkolwiek zabudowę i jakikolwiek obiekt wybudowany niezgodnie z planistycznym przeznaczeniem terenu podlega obligatoryjnej rozbiórce.
Organ zasadnie uznał za nieistotną, podnoszoną przez skarżących okoliczność, że właściciel działki – I. K. wystąpił z wnioskiem o zmianę jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż samo wystąpienie o zmianę planu nie powoduje żadnych skutków dla stwierdzenia samowoli budowlanej jak i jej nie legalizuje.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że dokonana przez organy obydwu instancji ocena, prowadząca do uznania, że obiekt ten podlega przepisowi art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., jest zgodna z prawem.
Wyjaśnić również należy skarżącym, że z treści przedłożonej przez nich kopii decyzji z dnia 31 maja 2001 r. nr [...] wynika jedynie, że Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2004 r. nr [...] nakazującą L. i B. M. rozbiórkę wybudowanego na działce nr [...] domku letniskowego i urządzeń związanych z jego użytkowaniem i umorzył postępowanie w sprawie, ponieważ stwierdził, że Wójt Gminy decyzją z dnia 17 lipca 1991 r. nr [...] udzielił państwu M. pozwolenia na czasowe, tj. do dnia 31 grudnia 1993 r. użytkowanie domku letniskowego. Zatem brak było podstaw prawnych do wydania nakazu jego rozbiórki. Natomiast po upływie terminu wskazanego w decyzji o pozwoleniu na czasowe użytkowanie domku letniskowego państwo M. zobowiązani byli obiekt rozebrać dobrowolnie. W przeciwnym wypadku wyegzekwowanie wykonania obowiązku rozbiórki winno nastąpić na drodze postępowania egzekucyjnego. Z tych względów postępowanie organu I instancji w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki podlegało umorzeniu. Nie znaczy to, że domek ten został zalegalizowany. Przeciwnie, podlega także rozbiórce , a to po upływie oznaczonego okresu na jaki opiewało pozwolenie tylko bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji opartej na przepisie art. 37 prawa budowlanego z 1974r.
Mając na uwadze względy wyżej wskazane Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawyart. 103 ust. 2 ustawyart. 37 ust. 1 pkt 1art. 7 k.p.art. 97 § 1 ustawyart. 1 § 1art. 48art. 37art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło