III SA/Lu 704/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant asystent sędziego Joanna Hołda, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 sprawy ze skargi E. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. J. z dnia [...] września 2004 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu głosu i narządu słuchu, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że zarzuty E. J. zawarte w odwołaniu, iż nie zgadza się z decyzją o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu mowy i słuchu, które są wymienione w wykazie chorób zawodowych i powstały w wyniku wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela muzyki --nie mogą być uwzględnione z następującego powodu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że E. J. w 1970 r. rozpoczął naukę w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia w L. W czasie nauki miał obowiązkowe zajęcia emisji głosu. Od 1972 r. do 1975 r. prowadził szkolną orkiestrę dętą jako instruktor muzyczny oraz zespół wokalno-instrumentalny w Zespole Szkół Budowlanych w L. Od 1975 r. do 1978 r. pracował jako nauczyciel muzyki w Zbiorczej Szkole Gminnej w P. prowadząc zespół wokalny. Od 1978 r. do 1982 r. pracował w orkiestrze jako kontrabasista, występował też jako wokalista oraz dorywczo prowadził zespół wokalny. Następnie pracował w Zakładowym Domu Kultury w Ś. na pełnym etacie instruktora kulturalnego - wychowawcy oraz w Miejskim Ośrodku Kultury w Ś., prowadząc zespół wokalny. Z uwagi na brak w miejscach pracy E. J. dokumentacji dotyczącej liczny godzin mówniczych uwzględniając charakter pracy należy przyjąć, że okresowo mógł być narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Nie można również precyzyjnie określić narażenia na hałas, ponieważ nie były nigdy wykonywane pomiary hałasu w czasie ćwiczeń czy koncertu zespołów muzycznych ani intensywności hałasu przy wykonywaniu na określonym instrumencie partii solowych. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r., ani Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nie rozpoznały u E. J. choroby zawodowej narządu głosu. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. w decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. oraz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w decyzji z dnia [...] orzeczono brak podstaw do stwierdzenia u E. J. choroby zawodowej narządu głosu. W wyniku wniesionej przez stronę skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 305/04) uchylił powyższe decyzje. Realizując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku, przeprowadzono ponownie dochodzenie epidemiologiczne oraz skierowano E. J. na ponowne badanie lekarskie do WOMP. Z orzeczeń poradni wynika, że u strony nie rozpoznano choroby zawodowej narządu głosu ani narządu słuchu. Rozpoznane przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani oraz przewlekłe przerostowe zapalenie migdałków podniebiennych nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Nadmierny wysiłek głosowy nie powoduje bowiem przewlekłych stanów zapalnych gardła i krtani oraz migdałków podniebiennych. Ponadto obustronny ubytek słuchu typu mieszanego większy na ucho lewe jako objaw audiometryczny nie daje podstaw do rozpoznania uszkodzenia słuchu wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Badanie audiometryczne wykonane w marcu 1999 r. nie wykazało żadnych zmian w narządzie słuchu. Rozpoznany obecnie ubytek słuchu powstał więc po zakończeniu pracy przez E. J. Choroby zawodowej narządu głosu i narządu słuchu u E. J nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy. Na decyzję z dnia [...] września 2004 r. E. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając, że organy nie zastosowały wskazań Sądu i mimo, że u skarżącego występują przewlekłe przerostowe schorzenia narządu głosu w następstwie nadmiernego wysiłku głosowego, nie stwierdziły u niego choroby zawodowej. Podniósł ponadto, że z faktu, iż po odejściu z pracy w 1999 r. słuch miał w normie, nie wynika wniosek, że stwierdzony u niego uszczerbek słuchu nie został wywołany działaniem hałasu w okresie zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa do czego z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2000 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) - Sąd ten jest uprawniony należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją jest naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę tejże decyzji. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy wydające rozstrzygnięcia związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2002r. (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). W uzasadnieniu wyroku Sąd wywiódł, że treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji objętych oceną sądu stanowi jednoznacznie, że z prawnego punktu widzenia wystąpienie łącznie przesłanek figurowania schorzenia w wykazie chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia oraz przesłanki wystąpienia owego schorzenia na skutek czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy przesądza o zakwalifikowaniu choroby, jako choroby zawodowej, przy czym przepis nie uzależnia stwierdzenia choroby zawodowej od żadnych dodatkowych przesłanek takich jak czas trwania narażenia. W stanie niniejszej sprawy, organy orzekając brak podstaw do stwierdzenia u E. J. choroby zawodowej narządu głosu i narządu słuchu wskazały, że stwierdzone schorzenie narządu głosu nie występują w wykazie chorób zawodowych, zaś schorzenie narządu słuchu nie ma związku przyczynowego z wykonywaną pracą zawodową. Uwadze organów orzekających uszedł podniesiony wyżej fakt, że ocena prawna rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. i stanowiących załącznik wykazu chorób zawodowych określające przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym przykładowo a nie enumeratywnie jest wiążąca w sprawie dla organu administracji. Oznacza to, że organ administracji jest zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Podkreślić przy tym należy, że odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, co w sprawie niniejszej miało miejsce. Wskazać przy tym należy, że jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych w wydawanych opiniach rozpoznały m.in. u skarżącego przewlekły prosty nieżyt krtani z przerostem fałdu przedsionkowego i częściowym wypadaniem przedsionka odcinka prawej kieszonki krtaniowej i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej nie wskazując przy tym etiologii tegoż schorzenia. Rozpoznanie powyższe nie zostało zgodnie z wytycznymi cytowanego ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2002 r. ocenione w odniesieniu do przebiegu pracy zawodowej skarżącego, nie kwestionowanego nadmiernego obciążenia narządu głosu. Stanowisko organów administracji sanitarnej odnoszące się do rozpoznanego u skarżącego schorzenia obustronnego odbiorczego ubytku słuchu, wymaga również uzasadnienia w kontekście ustalonego stanu faktycznego, warunkami pracy. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że E. J. pracę jako instruktor muzyki rozpoczął w 1972r. prowadząc szkolną orkiestrę oraz zespół wokalno-instrumentalny w Zespole Szkół Zawodowych, gdzie pracował do 1975r., następnie w latach 1975-1978 r. pracował w Zbiorczej Szkole Gminnej w P. jako nauczyciel muzyki dodatkowo prowadząc chór i zespół wokalny. W latach 1978 do 1982r. grał na kontrabasie w Symfonicznej Orkiestrze Włościańskiej w Z., a od 1982r. zatrudniony był w Zakładowym Doku Kultury WSK jako instruktor kulturalny. W latach 1993-1999 pracował w Miejskim Ośrodku Kultury w Ś., gdzie prowadził zajęcia z dziecięcym zespołem wokalnym. Okoliczność, że we wskazanym wyżej okresie we wskazanych zakładach pracy nie były przeprowadzone badania pomiaru natężenia słuchu nie daje podstaw do uznania "bardzo wątpliwego narażania na hałas", co w swej opinii wskazuje Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Podnieść należy, że w doktrynie i praktyce orzeczniczej uznaje się, że wystarczające jest wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, ze względu na jego osobniczy charakter (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r. sygn. akt I SA/ 1640/93 - ONSA 1995/1 poz. 278). W tym stanie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności stwierdzić należy, że decyzje organów administracji sanitarnej wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, art. 7, 8, art. 77 § 1, art. 80, ar. 107 § 3 oraz art. 136 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie organy orzekające uzupełnią postępowanie poprzez uzyskanie opinii lekarskiej jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych zawierającej orzeczenie co do etiologii choroby wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do ustalonego stanu faktycznego, oraz innych dowodów przedstawianych przez skarżącego. Dopiero na podstawie tak zebranych dowodów organ administracji wyda stosowną decyzję. Z tych względów, uznając skargę za zasadną, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.