II SA/Wa 1734/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. D. P. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów i materiałów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego, dotyczącego zwolnienia ze służby i przesłanie ich na adres zamieszkania. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., działając na podstawie art. 74 § 1 i § 2 kpa, odmówił wydania kserokopii wszystkich dokumentów. W uzasadnieniu podał, że realizując dyspozycję art. 10 § 1 i art. 73 § 1 i § 2 kpa, umożliwiono D. P. osobiste zapoznanie się z aktami postępowania administracyjnego w dniu [...] kwietnia 2005 r., a wnioskodawca miał możliwość sporządzenia z nich notatek i odpisów. Ponadto zainteresowany nie wskazał na ważny interes strony, uzasadniający wydanie kserokopii całości akt postępowania. W zażaleniu skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji D. P. zarzucił organowi, że w dniu [...] kwietnia 2005 r. udostępniono mu tylko wybraną część akt postępowania, nie podając przy tym podstawy prawnej, przez co naruszono rażąco zasadę zaufania do państwa. Podniósł jednocześnie, że zamieszkuje w B. i nie może sobie pozwolić na częste wizyty w Komendzie Głównej Policji w W. oraz wskazał, iż od prowadzącego postępowanie otrzymał obietnicę sporządzenia kserokopii akt postępowania i przesłania ich na jego adres domowy. Stwierdził ponadto, że odmowa narusza jego ważny interes jako strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że organ administracji publicznej, zgodnie z art. 73 § 1 kpa, obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania. Ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania, jak i w celu ich wykorzystania także w innych postępowaniach. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub pełnomocnikowi obciąża organ administracji publicznej tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości ich sporządzenia i uzyskania uwierzytelnienia. Organ ponownie podniósł, że D. P. miał możliwość zapoznania się z aktami postępowania i skorzystać z przysługujących mu uprawnień, zaś jego żądanie miało służyć wyłącznie zapoznaniu się z protokołem przesłuchania świadka A. F., który został wyłączony z uwagi na ważny interes państwowy. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. P. wniósł o jego uchylenie w całości, nakazanie prowadzenia postępowania zgodnie z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego oraz zobowiązanie organu do wydania orzeczeń zgodnych z prawem. W uzasadnieniu podniósł, iż zrozumiała i uzasadniona jest jego chęć posiadania dokumentów zawartych w aktach sprawy, szczególnie, że organem prowadzącym postępowanie jest również organ szczególny. W jego ocenie, prowadzone postępowanie oraz wydane na jego podstawie postanowienia rażąco naruszają prawo, gdyż organ niestarannie prowadził zarówno postępowanie dowodowe, jak też akta sprawy, czego świadectwem są uzasadnienia rozstrzygnięć. Ponadto organ nie dokonał analizy i oceny nielicznych dowodów, zaś dokonane ustalenia faktyczne są niepełne w świetle podnoszonych przez skarżącego zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko tak faktyczne, jak i prawne przedstawione w wydanych przez organy rozstrzygnięciach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o występowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w tym aspekcie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego reguluje przepis art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który wyodrębnia dwa stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Z jednej strony, zgodnie z § 1 tego przepisu, organ obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, przy czym sprawą otwartą jest zagadnienie stosowanej techniki sporządzania odpisów (własnoręcznie bądź za pomocą odpowiednich urządzeń, np. kserokopiarki). Z drugiej zaś, w myśl § 2, strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem. Zasadnicza różnica unormowań zawartych w omawianym przepisie polega na tym, że art. 73 § 1 kpa przyznający stronie, obok możliwości przeglądania akt także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia jej uprawnienia do własnej realizacji, zaś rola organu administracji publicznej kończy się tu na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek materiałów zawartych w aktach, bez żadnych ograniczeń. Natomiast, na podstawie art. 73 § 2 kpa, strona może domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydanie jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów i to tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że wyraźnie zostały przez ustawodawcę rozgraniczone obowiązki organu administracji publicznej do umożliwienia stronie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów oraz uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów, ewentualnie domagania się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub ich wydania w określonej sytuacji. Zatem strona postępowania nie może, zdaniem Sądu, żądać, by odpisy w postaci kserokopii wykonał i dostarczył sam organ administracji publicznej, gdyż taki obowiązek na nim nie ciąży. W rozpatrywanej sprawie skarżący, na co wskazuje wyraźnie wniosek z dnia [...] kwietnia 2005 r., żądał takiego właśnie zachowania organu, który nie znajdując podstaw do spełnienia żądania, wydał postanowienie odmowne. Co prawda organ niepotrzebnie rozważył kwestię ważnego interesu strony, które to rozważania byłyby istotne w przypadku żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, lecz uchybienie to nie ma istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, by mogło skutkować jego uchyleniem. Natomiast pozostałe zarzuty skargi odnoszą się w istocie do oceny prowadzonego przez organ postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i jako wykraczające poza zakres niniejszej sprawy, nie mogły być przez Sąd badane. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.