III SA/Wa 2216/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. G.- Spedycja [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia wielkości uznanej a nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności oddala skargę "E." - Spedycja - [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. nie uregulowała należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 w kwocie 54.895,70 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 19.11.2004 r. - wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do spółki dochodząc zapłaty w/w zaległości wraz z odsetkami. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał zawiadomieniem UEAR9/581/04/332424 Cz. nr [...] z dnia 15 grudnia 2004r. zajęcia wierzytelności Spółki "E." u jej dłużnika-W.G.. (Skarżącego) działającego pod firmą Spedycja Międzynarodowa M. (karta 5 akt egzekucyjnych). O zastosowanym środku egzekucyjnym Skarżący został powiadomiony w dniu [...] grudnia 2004 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta-8). Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności "E." W.G.. w piśmie z dnia 29 grudnia 2004r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. złożył oświadczenie, iż z uwagi na ogłoszenie upadłości przez jednego z jego kontrahentów i brak możliwości wyegzekwowania kwoty 117.149,27 zł jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie dokonać zapłaty zajętej kwoty. Do pisma załączył kopie dokumentów dowodzących, że podejmował czynności w celu wyegzekwowania należności za wyłudzone usługi. O utracie płynności finansowej poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego powtórnie pismem z dnia 3 stycznia 2005r. W związku z nieuregulowaniem zajętej wierzytelności Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zwrócił się do Urzędu Skarbowego L. o przeprowadzenie kontroli zgodnie z art. 71a § 1-8 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.- dalej w tekście: "u.egz.adm."). Po przeprowadzeniu kontroli Naczelnik Urzędu Skarbowego L. przesłał protokół Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P., w którym potwierdził fakty podawane przez Skarżącego dotyczące jego trudności finansowych oraz wskazał, że wobec Skarżącego toczą się także inne postępowania egzekucyjne w związku z nieuregulowaniem należności wobec innych kontrahentów. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił wielkość nieprzekazanej kwoty wierzytelności na kwotę 22.553,76 zł (karta -37 akt egz.) informując jednocześnie stronę, iż brak zapłaty spowoduje ściągniecie w/w należności w trybie egzekucji administracyjnej Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu podnosił, iż nie zgadza się z poglądem zawartym w zaskarżonym postanowieniu jakoby bezpodstawnie odmawiał dokonania zapłaty w/w kwoty. Wskazywał, iż uznał zasadność zobowiązania wobec "E.", a brak zapłaty nie wynika z jego złej woli, lecz obiektywnych trudności finansowych, które udowodnił składając odpowiednie dokumenty. Podnosił, że jego dłużnicy zalegają z płatnościami na kwotę 231.333,35 zł z czego kwota 175.350,68 zł potwierdzona jest prawomocnymi nakazami zapłaty. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z art. 89 § 1 u.egz.adm.- organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wzywając go, aby należnej wierzytelności do wysokości egzekwowanej należności bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Dłużnik zajętej wierzytelności jest zobowiązany w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożyć oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż organy egzekucyjne na podstawie art. 71a §1 u.egz.adm. uprawnione są do przeprowadzenia u dłużników zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, było podstawą wydania postanowienia, w którym określono wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowano środek egzekucyjny i tryb postępowania , do którego upoważnia ustawa tj. art. la pkt 12 lit.a), art.71a §9 i art. 89 ustawy u.egz.adm., a ponieważ bezspornym w sprawie jest, iż zajęta wierzytelność jest wymagalna i uznana została przez dłużnika, zasadnie organ I instancji określił wysokość nieprzekazanej kwoty. Na to postanowienie W.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie prawa, w szczególności: a) art. 89 § 1 u.egz.adm. poprzez przyjęcie, że bezpodstawnie odmówił przekazania zajętej kwoty, b) art. 123 § 1 pkt 1 K.c. poprzez przyjęcie, że zaległa wierzytelność nie uległa przedawnieniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego I instancji. Zdaniem Skarżącego uzasadnienie nieprzekazania zajętej kwoty stanowiła trudna sytuacja finansowa jego firmy, zatem niewykonanie wezwania organu egzekucyjnego nie było bezpodstawne. Skarżący podniósł także zarzut przedawnienia zajętej wierzytelności (art. 803 § 1 K.c.) argumentując, iż działania organu egzekucyjnego nie spowodowały przerwania biegu przedawnienia, bowiem nie zmierzały do wyegzekwowania należności na rzecz wierzyciela oraz, że jego pism składanych w trakcie postępowania nie można uznać za uznanie zajętej wierzytelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 71a § 9 u.egz.adm., który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, z wyjątkiem ewentualnego przedawnienia zajętej wierzytelności, są bezsporne. Nadmienić jednak trzeba, że zarzut przedawnienia, który mógłby stanowić postawę odmowy wykonania zajęcia, Skarżący podniósł dopiero na etapie skargi. Okoliczność ta nie była zatem znana organowi egzekucyjnemu ani w czasie wydawania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., ani w czasie postępowania odwoławczego. W pismach składanych po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Skarżący wyjaśniał jedynie powody nieprzekazania zajętej kwoty, nie kwestionując samej zasadności roszczenia. Biorąc również pod uwagę, iż dla skuteczności uznania roszczenia nie jest wymagana żadna szczególna forma i może być ono także dorozumiane, (np. na skutek częściowego wykonania zobowiązania, uiszczenia odsetek, prośby o odroczenie płatności itd. - zob. A. Szpunar - Wpływ uznania roszczenia na bieg przedawnienia - NP 1973, nr 7-8, s. 1004) oraz, że w złożonym zażaleniu Skarżący wprost stwierdził: "W toku postępowania osobiście - w Urzędzie Skarbowym w P., jak i w kierowanych do Urzędu Skarbowego w P. pismach uznałem zasadność mego zobowiązania wobec firmy "E.", ten argument Skarżącego przeciwko legalności zaskarżonego postanowienia należało uznać za chybiony. Stosownie do art. 67a § 1 u.egz.adm. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Dlatego niezasadne jest stanowisko Skarżącego, jakoby uznanie roszczenia wobec organu egzekucyjnego nie wywoływało takiego samego skutku, jak uznanie roszczenia wobec wierzyciela. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny uznał, że w ustalonych okolicznościach nieprzekazanie zajętej kwoty wierzytelności było bezpodstawne. Nietrafne są również argumenty skargi wskazujące na trudną sytuację finansową jako podstawę uchylenia się dłużnika od przekazania zajętej kwoty. Taka interpretacja art. 71a § 9 cyt. ustawy prowadziłaby do uznania, wbrew treści art. 67a § 1 u.egz.adm., iż uprawnienia organu egzekucyjnego względem zajętej wierzytelności są mniejsze aniżeli wierzyciela korzystającego z egzekucyjnego trybu realizacji zobowiązania. Okoliczność trudności finansowych dłużnika nie stanowi żadnej przesłanki uwalniającej go od wykonania zobowiązania wobec wierzyciela. O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można zatem mówić jedynie w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Mając na względzie, iż z akt sprawy wynika, że spełnione zostały przesłanki hipotezy normy prawnej zawartej w art. 71a § 9 u.egz.adm., a przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest dotknięte wadami, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm. skargę oddalił.